WILLIAM   CROOKES KİMDİR? 

Paylaş
 

WILLIAM   CROOKES KİMDİR?  (1832-1919)

İngiliz bilim adamı William Crookes, kimya ve fi­zik dallarında yaptığı araştırmalarla üp kazanmıştır Yaşadığı cağda bilginler bugünkü gibi tek konuda uzmanlaşmazlardı William Crookes, çağdaş bilginlerin ilk örnek­lerindendir Krallık Koleji’nin kimya bölümünü bitir­dikten sonra. Oxford’da Radcliffe Gözlemevi’nin me­teoroloji bölümünde yöneticilik görevi aldı. Daha son­ra Chester’de kimya dersleri vermeğe başladı Yaşa­mı boyunca hem fiziğe, hem kimyaya büyük ilgi duy­du. Ömrünün son yıllarında yeralan bir olaya kadar saygın bir bilim adamı olarak tanındı 1856’da Ellen Humphrey ile evlenip Londra’ya yerleşti ve hemen tüm yaşamını. Kensington Park civarında, babasının mirasıyla kurduğu özel laboratuvarmda geçirdi.

William Crookes, yaşamı boyunca bilimsel yayımlarla uğ­raştı. 1857’de. Londra Fotoğrafçılık Derneği’nin ya­yımladığı fotoğraf dergisinin çıkmasına büyük kat­kısı oldu. Çekmiş olduğu Ay resimlerinin bu dergiler­de yayımlanması, gökbilim çevrelerinin İlgisini topladı ve Krallık Akademisinin, çalışmalarını destekleme amacıyla bir bağış yapmasına yolaçtı. 1864’de zamanın en ünlü bilimsel yayını olan Quarterly journal of Science’in yayımcısı oldu. 1859’da Chemical Neıvs’ı kendisi çıkarmağa başladı ve 1906 ya dek yayımcılığı sürdürdü.William Crookes ‘un ilk bilimsel başarısı, bir TAYFGÖRÜR yardımıyla, kendine özgü yeşil bir çizgi salan talyum elementini bulmak oldu. Ticari ve siyasal yaşamının çeşitli düzeylerinde, bilimsel uygulama gerektiren işlerde danışmanlık yap­tı. Örneğin pamuklularda boyama işlemleri ve kana­lizasyon sorunları gibi konularla ilgilendi. 1898 lerde düzensiz bitki yetiştirme sonucu topraktan azot çekil­mesi konusuna eğildi Günümüzde cam işlemeciliği ve kaynakçılıkta kullanılan gözlüklerdeki ısıyı ve moröte­si ışınları soğuran cam gereç, hâlâ onıın adını taşır. Yapay elmas üretimi denemelerine de. gene ilk kez Crookes girişmiştir

Bununla birlikte.William Crookes‘u üne ulaştıran asıl ça­lışma. vakum ve ışınım olaylarını incelemiş olmasıdır. Geliştirdiği William Crookes tüpü, hâlâ, çok geçerli bir labora- tuvar aygıtıdır. Bu, içinde bir artı (anot) ve bir eksi uç (katot) bulunan kapalı bir cam tüptür tçindeki va­kum. bir pompayla ayarlanabilir. Kısmi vakum halin­de ortaya çıkan ışıklı ve karanlık bölgeler, katottan anoda doğru gitmekte olan elektronların (katot ışın­ları) hızını ve yoğunluğunu gösterir.

William Crookes bu aygıtı katot ışınlarını incelemede kul­landı. Aynıaygıtlarla 1895 de W.K. RÖNTGEN tara­fından X ışınları saptandı. Öte yandan Ernest RUT­HERFORD da. elektronların yapısıyla ilgili öncü ça­lışmalarında bu tüpten yararlandı. William Crookes tüpünün iç yüzü çinko sülfürle kaplanır­sa. buraya çarpan elektronlar küçük parıltılar oluştu­rur Crookes bu yeni aygıta spintariskop adını verdi Bu aygıtın yardımıyla, kendisi ve başka araştırmacı­lar magnetik alanın bir elektron demetinin doğrultu­su üstündeki etkisini araştırdılar. William Crookes  ayrıca radyum tuzlarının, ekran üstündeki fosforışı özellik­lerinden yararlanılarak gözlenebileceklerini ortaya koydu. Günümüzde buna benzer bir ilke, televizyon alıcjlarındaki katot ışını tüpünde kullanılmaktadır Sıcak cisimlerden yayılan ışınım enerjisiyle de il­gilenen Crookes. böyle cisimlerin saldığı küçük ısı mik­tarlarını ölçebilen radyometreyi buldu. Bu aygıt, laboratuvar deneylerinde hâlâ kullanılmaktadır. Ha­vası boşaltılmış bir cam balonun içinde düşey ola­rak yataklanmış, serbestçe dönebilen hafif düşey bir eksen ile bu eksene tutturulmuş haçın uçlarına takılı kanatlardan oluşur. Kanatların bir yüzü beyaza, öteki yüzü mat siyaha boyanmıştır. Aygıt, bir ısı kaynağına yaklaştırıldığında, fırıldak, beyaz yüzlerin baktığı yön­de dönmeğe başlar. Koyu renkler açık renklere oranla daha çok ısı soğurduğu ve saldığı için. Crookes bu dön­me olgusuna, mat siyah yüzeyden salınan ışınların oluşturduğu basıncın neden olduğunu düşündü Ancak ışınım basıncı etkisinin, bu olayın açıklanmasına yet­meyecek kadar zayıf olduğu artık bilinmektedir Ola­yın gerçek nedeni, tüp içinde kalan hava molekülleri­nin. kanatların daha sıcak olan yüzlerinde birikmesi ve kanatlara kuvvet uygulamasıdır.

Bilimsel kişiliğine zarar vermesine karşın William Crookes ispirtizma olaylarını da incelemeğe başladı 1870-1874 arasında parafizik olayları üstüne denemelere girişti Tanınmış medyum Florence Cook’un bulunduğu bir toplantıda, ölmüş bir kadının ruhu ile haberleştiğini öne sürdü. Crookes ve başka tanınmış bilim adamları konuya bilimsel açıklamalar kazandırmak için deney­lere giriştilerse de. bu tutum kuşkuyla karşılandı ve bunlardan bazıları sahtecilikle suçlandı William Crookes. bu olayın doğurduğu etkiden bir türlü kurtulamadı.

Bu yazı 45 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/