Türk Tarihine Yolculuk Ders Notu

Paylaş
 

Türk Tarihine Yolculuk Ders Notu

 

Türkler Orta Asya’dan değişik bölgelere göç etmek zorunda kalmışlardır onlardan bir tanesi de hiç kuşkusuz Anadolu’dur .Yeni yerleşim yeri arayan Türkler Anadolu’da bulunan Bizans’la mücadele girişmişler ve bu mücadele sonucunda Alparslan komutasındaki Türk ordusu Malazgirt ovasında 1071’de Bizans ordusuna çok ağır bir yenilgi yaşatmıştı .O güne kadar Anadolu’yu sadece keşif amaçlı gözlemleyen Türk orduları artık Anadolu’yu tam anlamıyla ele geçirmek ve yurt haline getirmek için mücadeleye giriştiler .Böylece Anadolu’nun Türkleşme süreci başlamış oldu ve Türkiye tarihini O yüzden biz 1071’den itibaren başlatırız. Türkler Anadolu’nun kapılarını sonuna kadar açmışlar ve Bizans baskı altına alarak Türklere vergi veren bir devlet durumuna düşmüştü. Türkler daha önce sadece ordularıyla geldikleri Anadolu’ya aileler ile birlikte gelmeye başladılar ve Buraya gelen Türkmenler Anadolu’nun bereketli topraklarında yerleşmeye ve buradan olanaklarından yararlanmaya başladılar .

İlk Türk beylikleri

İlk Türk beylikleri bu dönemde kuruldu ,özellikle Alparslan’ın ünlü komutanları Anadolu’nun çok değişik bölgelerinde beylikler kurarak Anadolu’nun Türkleşmesine büyük katkıda bulundular .Türklerin Anadolu’yu ele geçirmesi Bizans’ı ve Avrupa’yı oldukça kaygılandıran ve Bizans Türklerle başa çıkamayacağını anlayınca Avrupa’dan yardım istemek durumunda kaldı .Avrupalıların Bizans’a yardım etmesi sonucunda ise Tarihte bilinen Haçlı Orduları ve Savaşları yaşandı .Bu Haçlı savaşlarında Türkler oldukça zarar görmelerine rağmen Anadolu’yu bırakmadılar ve buranın sonsuza kadar bir Türk yurdu olarak kalmasını sağladılar. Anadolu’da kurulan ilk Türk beylikleri ne baktığımızda ise bu beyliklerin Sultan Alparslan’ın komutanları tarafından kurulduğunu görmekteyiz ,bu devletler kendi içişlerinde bağımsız hareket edebiliyorlardı ama dış ilişkilerinde tabi ki Büyük Selçuklu imparatorluğuna bağlıydılar ve emirleri oradan almak durumunda kalıyorlardı .

Bunlardan en ünlülerinden bir tanesi Saltuklular dır 1071- 1202 yılları arasında yaşayan Saltuklular Erzurum merkezli kurulmuş ve ilk kurulan Anadolu beyliğidir .Saltuklular Anadolu’nun Türkleşmesinde çok önemli katkıları bulunmuş özellikle gürcülerle ve haçlılarla yaptıkları başarılı mücadelelerle Türklerin Erzurum ve civarında yerleşmesini buralarda köksalmasına olanak sağlamışlardır .

Anadolu’da kurulan en önemli ilk Türk beyliklerinden birisi de Danışmentliler dir 1070 1177 yılları arasında yaşamış olan Danışmentliler Sivas merkezli kurulmuştur .Danışmentliler o dönem Anadolu Selçuklularından sonra Anadolu’daki en güçlü beylik devlet konumundaydı .Özellikle Amasya Tokat Malatya ve civarını hakimiyetleri altına alarak güçlerini pekiştirmişdir .

Bir diğer Beylik ise Mengücekler di Mengücekler 1070- 1277 yılları arasında Erzincan civarında kurulmuştur yine Mengüceklerde diğer Türk Beylikleri gibi bölgelerinde bulunan yabancı kuvvetler ile mücadele etmekten çekilmemiş ve topraklarının işgal edilmesinin önüne geçmişlerdir .Özellikle Mengücekler Rum ve Gürcülerle çok şiddetli mücadeleler vererek bölgelerini korumayı bilmişlerdir .

Artuklular daha çok Güneydoğu Anadolu bölgesine hakim olan bir beyliktir ve 1101 1409 yılları arasında yaşamıştır .Diyarbakır ve Mardin çevresinde kurulan Artuk Bey’in oğulları tarafından oluşturulmuştur .Bölgelerine son derece hakim olan Artuklular yaklaşık 300 yıl hayatta kalmayı başarmışlardır .Hasankeyf, Harput ve Mardin kollarına bölünmüş daha sonra bu Beylik diğer devletler tarafından ortadan kaldırılmıştır .

Çaka Bey diye oldukça ilginç beyliktir 1081 -1093 yılları arasında yaşamıştır. Çaka Bey’in hayatı ile sınırlı kalmış bir beyliktir .Özellikle Çakabey denizcilikle uğraşan bir bey olarak İzmir’i ele geçirmiş Arkasından da topraklarını genişleterek Çanakkale Edremit ve Ege adalarını fethetmiştir. Çakabey değişik ittifaklar içerisine girerek hayatta kalmaya çalışmış özellikle Peçeneklerle ve 1 Kılıçarslan ile Bizans’a karşı ittifak yaptığını görüyoruz .Bizanslılara karşı verilen sert ve yoğun mücadelede Çaka Bey’in Anadolu Selçuklularına yardım ettiğine şahitlik ediyoruz .Ancak daha sonra Bizanslılar bu ittifakı bulabilmek için 1 Kılıçarslan ve Çakabey arasındaki ilişkileri bozmuş ve bunun sonucunda da Çaka Beyliği ortadan kaldırılmıştır Selçuklular bu devlete Bey diye son vererek topraklarına hakim olmuşlardır .

 

Anadolu’da kurulan ilk Türk devletleri çok ama çok önemli bir aşamanın geçilmesini ve böylece Anadolu’nun Türkleşmesini sağladılar .Orta Asya’dan aileleriyle gelen ve yerleşebilecek huzurlu güvenli bir yer arayan Türk boyları Akın Akın Anadolu’ya gelmeye ve bu Anadolu beyliklerinin sağladığı güvenlik şemsiyesi altında bu Topraklara huzurla yerleşmeye buraların Türkleşmesine katkıda bulunmaya başladılar .Bu beylikler hayatta kalabilmek için çok sert mücadeleye giriştiler özellikle Bizanslılar bu beylikleri ortadan kaldırabilmek için sürekli baskı uyguluyordu .Yine kuzeyden Gürcülerin baskısına maruz kalan bu beylikler bu saldırıları da soruşturmayı ve topraklarını korumayı başardılar .Ama asıl zorlandıkları konu Haçlı Seferleri sırasında oldu Haçlı ordularına karşı özellikle Anadolu Selçuklularının yanında yer alan bu ilk Türk beylikleri Türk devletleri çok büyük bir hizmette bulunmuş ve Anadolu’nun Türklerden arındırılması hareketini geri püskürtmüşlerdi. Tabi ki Yapılan bu mücadele sürecinde önemli insan kayıpları ve maddi kayıplar da yaşamıştır .Anadolu’da Türk mimarisinin ve Türk yaşının hakim olmasına olanak sağladığı ilk Türk devletleri yaptırdıkları camiler medreseler Türbeler Kümbetler kervansaraylar darüşşifalar Anadolu’yu bir Türk yurdu haline getirdi ve insanların toplumsal ihtiyaçların karşılanmasına olanak sağladı .Bu sayede giderek Türk kültürü Anadolu’ya hakim olmuş ve buralar bir Türk İslam toprağı haline gelmeye başlamıştı. Günümüzde de bu Anadolu beyliklerinden kalan Kümbet Kervansaray türbe gibi yapılar turistik anlamda yoğun bir şekilde ilgi çekmekte ve her yıl milyonlarca insan buraları ziyaret etmektedir

Anadolu Selçuklu Devleti

Türkiye tarihine baktığımızda diğer en önemli aşamalardan bir tanesi Tabii ki Türkiye Anadolu Selçuklu Devleti’nin kurulmasıdır Türkiye Anadolu Selçuklu Devleti kurulduğu andan itibaren giderek gücünü arttırmaya çalışmış ve Türk devlet geleneğinde var olan hakimiyeti ele geçirmek ve diğer Türk boylarını tek bir çatı altında birleştirme planına sadık kalmış ve bu planı kararlı bir şekilde uygulamıştır .Türkiye Anadolu Selçuklu Devleti’nin kurucusu Süleyman Şah dır. 1074 de Anadolu’ya gelen Süleyman Şah ilk olarak Konya ve civarını aldı burada gücünü pekiştiren ve gözünü Hristiyan topraklarına Bizans topraklarına diken Süleyman Şah İznik ele geçirmeyi başardı ve izniki başkent yaptı .Böylece 1075 yılında İznik’te Anadolu Selçuklu Devleti kurulmuş oldu. Süleyman Şah Bu anlamda tarihe geçen simalarından birisi olarak ün kazanmıştır .Anadolu Selçuklularının bir diğer hükümdarı Birinci Kılıçarslan dır. 1 Kılıçarslan elde ettiği başarılar Haçlı mücadelelerine karşı verdiği inanılmaz gayret ve emekle tarihteki yerini almıştır .Birinci Haçlı Seferi sırasında müthiş bir mücadele ortaya koymasına rağmen 600 bin kişiyi bulan Haçlı ordularını durdurmayı başaramamış ve ne yazık ki İzin iki Batı Anadolu’yu kaybetmişti .O da Süleyman Şah gibi Konya’ya tekrar ana merkezi haline getirmiş ve haçlıları yıpratma savaşlarıyla ortadan kaldırmaya çalışmıştı ve bunda da büyük ölçüde başarılı oldu .600000 kişilik haçlı ordusu Anadolu’dan geçerken yüzbinlerce kayıp verdi ve sadece 75 bini Kudüs’e ulaşmayı başardı Ama ne yazık ki Kudüs’e ulaşan bu Birlikler Kudüs’ü Müslümanlardan aldılar ve burada onbinlerce müslümanı katletmekten çekinmediler .Brinci Mesut zamanında İkinci Haçlı Seferi yaşandı İkinci Haçlı seferine durdurmayı Başaran 1. Mesut onları Konya’nın önünde hezimete uğrattı ve Anadolu’nun türkleşmesi için Bayındır hale gelmesi için yoğun bir çaba sarf etti .

2 Kılıçarslan zamanında üçüncü Haçlı Seferi’nin yaşandığını görüyoruz Bu Haçlı Seferi yıkıcı sonuçlar doğurabilecekken  2 Kılıçarslan Anadolu’daki Birliği sağlamayı başardı ve haçlılarla başarılı mücadelelere girişti. 2 Kılıçarslan’ın en önemli başarılarından bir tanesi de Anadolu’daki en önemli rakiplerinden biri olan Danişmentlilere son vermeseydi, Danışmentliler ortadan kaldırılarak Anadolu’da siyasi Birlik sağlandı .Ancak 2 Kılıç Arslan döneminin en önemli olayı tabi ki Miryokefalon savaşı dır .1176 da Miryokefalon geçidinde Yaşanan bu savaş ki Afyon yakınlarında yaşanmıştır Türk tarihinin dönüm noktalarından birisidir. Bizans Türkleri Anadolu’dan çıkarma umudundan hala vazgeçmemişti ve Bizans imparatorunun toplaya bildiği son büyük orduyla 2 Kılıçarslan a bir darbe vurup Anadolu’yu Türklerden kurtarma hayalini girişti, ancak Miryakefalon da kesin bir yenilgiye uğrayan Bizanslılar Anadolu’dan Türklere atma umudundan tamamı ile vazgeçmek zorunda kaldılar bu tarihten itibaren Bizans vergiye bağlanacak ve Avrupalı tarihçiler artık Anadolu’dan Türk yurdu olarak bahsetmeye başlayacaklar dı .Ancak Bizans bu savaştan sonra da Türkler üzerinde etkili olmaya gayret etti ve 3 Haçlı Seferi’nin düzenlenmesine sağladı .1 Gıyaseddin Keyhüsrev konusunda Antalya’ya alarak Deniz ticaretine önem verdiğini görüyoruz aynı zamanda İlk Selçuk dolanması da 1 Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında oluşturuldu ona şahitlik ediyoruz .

İzzettin Keykavus iç ve dış ticaretin gelişmesi için çok büyük önem atfeden yerleri almaya çalışmış Sinop alınarak bir ticaret merkezi haline getirilmişti .Ancak Anadolu Selçuklularının en başarılı en parlak dönemi birinci Alaaddin Keykubat döneminde yaşandı.

1 Alaaddin Keykubat Türkiye Anadolu Selçuklularının gücünü Doruk noktasına ulaştırdığını ve Alanya’yı alarak burada bir tersane kurdurdu. Bu sayede Anadolu Selçuklularının denizlerdeki hakimiyeti ve dolayısıyla Deniz ticaretindeki etkinliğini arttırmaya çalıştı bununla da kalmayan Alaaddin Keykubat Kırım’a bir donanma göndererek Sudak Limanı’nın alınmasını sağladı .Böylece Kuzey Güney ticaret yolları yavaş yavaş Türklerin hakimiyetine geçmeye başladı .

O dönemler doğudan gelen çok büyük bir moğoll tehlikesi vardı. Alaaddin Keykubat bu tehlikeye karşı civarındaki komşu devletlerle işbirliği yapmaya çalıştı özellikle Kafkaslar bölgesindeki Harzemşahlar Selçuklular için çok çok önemliydi .Bu iki devlet eğer birlikte hareket edebilirlerse Moğolların ilerleyişini durduran bilirlerdi .Ancak ne yazık ki Harzemşahlar Alaaddin Keykubatın bu çok gerçekçi ve mantıklı siyasetinin önemini kavrayamadılar ve gereksiz yere Anadolu Selçukluları ile rekabete girdiler .Bunun sonucunda yaşanan savaş Harzemşahların zayıflamasına ve bir süre sonra da Moğollar tarafından yıkılmasına yol açtı .Bunun en olumsuz etkisi de Anadolu Selçukluları üzerine oldu .Moğollar Harzemşahları otoban kaldırdıktan sonra gözlerini bereketli Anadolu topraklarına diktiler ve Selçukluları ortadan kaldırmak için harekete girişler .

2 Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde Anadolu Selçuklu Devleti’nde zayıflamalar başladı ,özellikle Anadolu Selçuklu topraklarında yaşayan Türkmenler arasında ki huzursuzluk ba İshak İsyanı’nın 1240 da yaşanmasına yol açtı .Baba İshak İsyanı oldukça zorlanarak bastırıldı ancak Moğollar bu isyanla birlikte Selçukluların eskisi kadar güçlü olmadığını Yakinen anlamış oldular ve böylece 1243 yılında Kösedağ da yapılan savaşta Moğollar Selçuklu ordusunu büyük bir hezimete uğratarak Anadolu’yu işgale başladılar .Kösedağ Savaşı Selçuklular için tam bir felakete yol açtı .Kayseri Sivas Erzincan moğolların eline geçti Anadolu’da Moğol hakimiyeti başladı ve Moğollar can ve mal güvenliğini yok sayarak yüz binlerce insanın ölümüne şehirlerin yağlanmasına neden oldular .Selçuklulara artık Moğollara vergi veren bir devlet durumuna düştüler Anadolu’nun değişik yerlerinde tekrar beylikler kurulmuş ve böylece Anadolu’daki siyasal Birlik ortadan kalkmıştı .Aynı zamanda Şehzadeler arasında tat kavgaları yaşamaya başlamış bunun sonucunda da Anadolu Selçukluları hızlı bir yıkılış sürecine girmiştir .2. Mesut’un ölümüyle 1308 de Anadolu Selçuklu Devleti’nin Sonu Gelmiş oldu ve Anadolu Selçukluları tarihteki önemli yerlerini alarak sahneden çekildiler.

http://bilelimmi.com/malazgirt-zaferinin-tarihi-onemi/

http://bilelimmi.com/danismentliler/

http://bilelimmi.com/2-kilic-arslanin-buyuk-basarisi/

Bu yazı 28 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/