Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

Paylaş
 

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

 

Bilindiği gibi Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldığında henüz partiler mevcut değil di. Milletvekilleri kendi aralarında dünya görüşlerine ve siyasi anlayışlarına göre grupla aşmışlardı ve bu gruplar arasında zaman zaman gerginlikler ve çatışmalarda yaşanmaktaydı .Ancak birinci meclisin en büyük amacı ülkeyi işgalden kurtarmak ve tam bağımsız bir devlet olabilmek di .O yüzden de başlangıçtaki siyasi ayrılıklar ve farklılıklar çok fazla gün yüzüne çıkarılmadı ve tüm milletvekilleri bütün enerjilerini vatanı kurtarmak için harcadılar Ancak Savaş sona erip Lozan Barış Antlaşması imzalanınca siyasi farklılıklar ve iktidar mücadeleleri de görülmeye başlandı .Bilindiği gibi Türkiye Cumhuriyet tarihinin ilk partisini Mustafa Kemal kurdu ve Cumhuriyet Halk Fırkası daha sonra da Cumhuriyet Halk Partisi adını aldı .Ancak sağlıklı bir demokrasinin gelişebilmesi için mutlaka bir muhalefet partisine de ihtiyaç duyulmaktaydı.Bu süreçte Mustafa Kemal gibi düşünmeyen ve çoğu da Mustafa Kemal’in en yakınındaki arkadaşları muhalif bir konuma çekildiler ve yapılan devrimleri değişik nedenlerden dolayı eleştirmeye başladılar .Bunun sonucunda en başta Kazım Karabekir Paşa, Rauf Orbay, Ali Fuat Cebesoy, Adnan Adıvar ,Refet Bele gibi Kurtuluş Savaşı’nın en ünlü simalarından oluşan milletvekilleri bir araya gelerek Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nı 17 Kasım 1924’te kurdular. Türkiye Halk Partisi’nden sonra ikinci parti Cumhuriyetin ilanından sonra kurulan ilk partidir en önemli özelliği Cumhuriyet tarihimizdeki ilk muhalefet partisi olmasıdır .Bu oldukça önemli bir gelişmedir Türkiye’nin demokratikleşmesi ve gerçek anlamda parlamenter sistemi öğrenebilmesi için mutlaka böyle bir muhalefet partisine ihtiyaç duyulmaktadır .İlk muhalefet partisi olarak Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ekonomide liberal düşünceyi savunmuş ekonomik anlamda Cumhuriyet Halk Fırkası’nı yoğun bir şekilde eleştirmiştir .Yine dini inançlara saygılı olacağını Parti programında belirtmiş ve böylece daha muhafazakar bir kesim tarafından doğal olarak desteklenmiştir .Ancak ne yazık ki çok olumsuz bir gelişme yaşandı .Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Şeyh Sait isyanı başgösterdi . Cumhuriyet Halk Fırkası hem iktidarı kaybetmekten hem de henüz muhalif bir örgütlenmenin sağlıklı olmayacağını düşünerek Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kapatmıştır 5 Haziran 1925 .Aslına bakılırsa bu parti hayatta kalabilseydi toplumun her kesiminin sesi Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde duyulabilecek ve biz çok partili hayata 1950’lerde değil de 1925’te de geçmiş olacaktık .Bu da Türkiye’nin demokratikleşmesi ve gelişmesi anlamında büyük bir devrim olabilirdi Ama ne yazık ki bu fırsat kaçırılmış ve bunun bedeli de ağır olmuştur.

Bu yazı 38 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/