TAYF NEDİR?

Paylaş
 

TAYF NEDİR?

Fizikte ışığın bîr biçmeden (prizmadan) geçtikten sonra renklere ayrılmasiyle ortaya çıkan görüntüye «tayf» denir.

Güneş ışığı görünüşte beyazdır. Prizmadan geçirdikten sonra bir perde üzerine düşürür­sek, çeşitli renklerin yan yana sıralandığını görürüz. Bu renklere .«güneş ışığı tayfı» de­nir. Başka ışıkların da başka renklerden ya­pılmış tayfları vardır. Güneş ışığı tayfında al­tı renk bulunur: Kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, mor. Tayfın başında, sonunda ayrıca gö- rünmiyen renkler vardır ki bunlara «kızılöte­si» (enfraruj), «morötesi» (ültraviyole) ışınlar denir.

Cam bir biçmeden geçen ışınlar kırılarak yollarına devam ederler (Bk. Işık). Güneş ışı­ğını doğuran renkli ışınlar da prizmadan ge­çerken kırılırlar. Yalnız, kırılmanın değeri her renk için farklıdır. İşte bu yüzden kırıl­madan sonra renkler yan yana sıralanırlar. Biçmeden geçip renklere ayrılan güneş ışığı demetinin önüne birincisine eşit ikinci bir biç­me ters olarak yerleştirilirse, renkli ışınlar gene birleşirler, beyaz ışığı doğururlar. Yağ­murlu havalarda gökte görülen gökkuşağı (al­kım) da bir kırılma olayıdır (Bk. Gökkuşağı).

Tayflar, yapıları bilinmiyen cisimlerin çö­zümlenmesinde çok kullanılır. Tayfı incelene­rek o cismin içinde hangi madenlerin, hangi oranda bulunduğu anlaşılır. Bu arada, Gü­neş’in daha başka yıldızların ışık tayflarının incelenmosi sonunda, bunların hangi maden­lerden yapılmış olduğu, çevrelerinde hangi gazların bulunduğu anlaşılmıştır.

Spektroskop Nedir

Tayf elde etmek iç’n yapılmış özel araçlar vardır. Bunlara «spektroskop denir. Bir spek­troskopta ışığın girdiği ucundan başlıyarak $ı- rayia şu parçalar vardır: En başta, ışığın gir­mesi için dar bir yarık bulunur. Bu yarıktan geçen ışınlar ince kenarlı bir mercek üzerine düşerek toplanırlar. Mercekten geçen ışınlar da asıl kırılmayı yapacak olan pr’zma üzeri­ne düşerler. Kırılarak prizmadan geçen ışın­lar başka bir ince kenarlı mercekte yeniden toplandıktan sonra «ekran» denilen bir plâk üzerinde renkli tayfı doğururlar. Ekran üze­rinde tayfları karşılaştırmak, ölçmek için bö­lüntüler vardır.

Bu esasa dayanarak birçok spektroskop çe­şitleri geliştirilmiştir.

 

Bu yazı 143 kere okundu.
Etiketler:
TAYF TAYF NEDİR
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

Kategoriler