TALÂT PAŞA KİMDİR?

Paylaş
 

TALÂT PAŞA KİMDİR? (1874-1921)

Son Osmanlı sadrazamlarındandır. Edir­ne’de doğdu.Babası Ahmet Vasıf Bey Alay­lı polislik mesleğinden mustantıklığa kadar ilerlemiş olmakla bera­ber geçim sıkıntısı çek­mekteydi. Bundan do­layı oğluna düzenli bir öğretim yaptıramadı. Talât, rüştiyeyi (orta- Tulût Paşa okulu) bitirdikten son­ra, iki yıl kadar Fran­sız Alyans okulunda da okudu. Öğrencisi bu­lunduğu bu okulda Türkçe öğretmenliği yap­maya başladı. Böylece hem hayatını kazanıyor, hem de Fransızcasını ilerletiyordu. Bir süre

Selanik Hukuk Fakültesinde de okudu. Yaşı­nın çok genç olmasına rağmen, siyasal haya­ta büyük ilgi duyuyor, II. Abdülhamlt’in bas­kılı idaresine karşı devrimci fikirler besli­yordu.

Önce emülâzim» (maaşsız) olarak gir­diği Edirne P.T.T. dairesinde bir süre son­ra maaşa geçtiyse de, devrimci düşünceleri, bu konudaki gizil çalışmaları yüzünden ya­kalanıp üç yıl hapse mahkûm edildi. İki yı­lını çektikten sonra affa uğradı. Bu sırada 22 yaşlarında bulunuyordu. 1898’de yeniden P.T.T. idaresine girdi; Selanik – Edirne do­laylarındaki Gezici Posta Müdürlüğü’ne kâtip oldu. Daha sonraları Başkâtipliğe yükseldi. Bu arada, genç, devrimci, yurtsever subaylarla işbirliği halinde bulunuyordu. Gizli İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin kurucularından, başta geienlerindendi. Bu çeşit faaliyetleri hükümet tarafından öğrenilince görevinden gene uzak­laştırıldı.

Bundan birkaç ay sonra Abdülhamit, Meş­rutiyet i yeniden ilân etmek zorunda ka­lınca Talât Paşa da Edirne milletvekili seçile­rek İstanbul’a geldi. Önce Meclis-i Mebusan Başkan vekili, 31 Mart olaylarından sonra da İçişleri Bakanı oldu 1914’te, Osmanlı İmpa­ratorluğumun I. Dünya Savaşı’na girmesine karar veren kabinede Talât Paşa da vardı.

Talât Paşa’nın Sadrazamlığı

1916’da savaşın en bunalımlı devresinde. Sait Halim Paşa’nın görevinden çekilmesi üze­rine, Talât Paşa sadrazamlığa (başbakanlığa) getirildi. «Canım, bu vazife bizler kadar düş­tü mü?» diyerek başbakanlığı kabul etmek istememiş, ancak ısrar üzerine razı olmuştu.

Talât Paşa, hayatinde olduğu gibi, başbakan­lıkta da namusluluk, faziletlilik, iyi niyetlilik örneği olarak çalıştı; yurdunu bu savaştan ka­zançlı çıkarmak için olanca gücünü harcadı. Osmanlı Devleti’nin ortaklariyle birlikte savaşı kaybetmesi üzerine, iç ve dış düşmanlarının eline düşmemek için, Almanya’ya kaçtı. Müta­reke yıllarını Berlin’de büyük sıkıntılar içinde geçirdi. Atatürk’ün Anadolu’daki çalışmaları­nı uzaktan ümitle, sevinçle izliyor, onun ba­şarısını bekliyor, bu arada gücü yettiği ölçüde, Kurtuluş Savaşı’nın kazanılması için Batı dev­letleri karşısında çabalar harcıyordu.

İttihat ve Terakki Partisi’nin bütün ileri gelenleriyle birlikte, Talât Paşa’yı da bir Er­meni komitesi ölüme mahkûm etmişti. Bu komitenin üyelerinden Taylıryan adında bir adam Talât Paşa’yı 15 mart 1921’do, Berlin’de arkasından ateş ederek öldürdü. Kemikleri, aradan yıllar geçtikten sonra, 1943’de yurda getirilmiş, büyük bir törenle, İstanbul’da, Hürriyetiebediye Tepesi’ndeki şehitliğe gömül­müştür.

Bu yazı 110 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

Kategoriler