SİPAHİ NEDİR?

Paylaş
 

SİPAHİ NEDİR?

Osmanlı ordusunda atlı bir asker sınıfı idi. Sipahiler ordunun yanlarını korurlar, ekincilik, karakolcuLuk yaparlar, yaya askerleri korurlar, gereğinde de hücuma geçerlerdi.Sipahilik 1.Murat zamanında, o çağın bü­yük komutanlarından Timurtaş Paşa’mn tav­siyesiyle kuruldu. Atlılar önce 2 bölüktü. Bu bölüklerden birine «sipahi», ötekine «silah­tar» adı verilirdi. Sonra bölükler 6’ya çıkarıl­dı. Atlıların hepsine birden «Altı Bölük Hal­kı», «Bölük Halkı», daha sonraları ise yal­nızca «Sipahi» denildi. Sipahiler, kırmızı bay­rak kullandıkları için bunlara «Kırmızı Bay­rak Bölüğü» adı da verilirdi. Sipahiler ikiye ayrılmıştı: 1) Kapıkulu, 2) Tımarlı (Toprak­lı) Sipahiler.

Kapıkulu Sipahileri. — Yeniçeri Ocağı gibi doğrudan doğruya Saraya bağlı süvarilerdir. Yeniçeri Ocağına bağlı sayılan bu sipahiler, çıkardıkları sayısız isyanlarla, karışıklıklar ile Osmanlı tarihinde önemli bir yer tutarlar. Bunlara «Dergâh-ı âli Sipahileri» de denirdi. Devşirmelerden toplanırlar, altı bölükte yetiş­tirilirlerdi. Bu bölüklerin ayrı adları ve bayrak­ları vardı. Sipahi bölüklerinin «Baş kâhya», «Kahya Yeri», «Başçavuş» ve «Baş Bölükbaş» adı verilen dört büyük subayı vardı. Bu altı bölüğün komutanına «Sipahi Ağası» denirdi. Bu komutan, savaş sırasında, ordunun baş sancağını taşırdı.Sipahiler, yeniçeirlerin aksine, evlenebilir­lerdi. Oğullarına «Veledeş» denir, delikanlı çağına gelince bölüklere alınırlardı. ‘

Tımarlı Sipahiler. — Sınır boylarında bekliyen askerlerin çocuklarından, ya da savaşlarda yararlık gösterenlerden seçilirdi. Sayıla­rı Kapıkulu Sipahilerinin kat kat üstündeydi. Devletten maaş almazlar, buna karşılık ken­dilerine 1.000 akçeden 19.999 akçeye kadar geliri olan topraklar verilirdi. Tımarlı Sipa­hiler bu toprakta çiftçilik yapanlardan vergile­ri toplar, bununla at, silâh vs. gibi masrafla­rını karşılar, kendileri de geçinirlerdi.

Tımarlı Sipahiler her sancakta bölüklere ayrılmışlardı. Her bölüğün «Subaşı», «Bay­raktar», «Çavuş» denilen subayları vardı. On bölük bir Alay Beyi’nin komutasında bulunurdu.

Osmanlılar’ın kazandığı zaferlerde, bu Tı­marlı Sipahiler’in payı çok büyüktür. Çoğunluğu «devşirme», yani Türk olmıyanlardan kurulan Yeniçeri Ocağı ile Kapıkulu Sipahileri’ne karşılık Tımarlı Sipahiler Türk’tü, bunlar yerli ordunun kaynağı sayılırlardı. Sonradan tımarların memleket çocuklarına değil de padişahın, paşaların adamlarına bol keseden dağıtılması, bu yerli ordu kaynağını bozdu. Sipahiler, uğradıkları haksızlık karşı­sında bozguncu, devlete kafa tutucu oldular. Anadolu’da yer yer başgöstern İsyanları, kar­gaşalıkları çıkaranlar, ya tımarları ellerinden alınan sipahiler, ya da bunların çocuklarıydı. XIX. yüzyıl başlarında Kapıkulu Sipahileri gibi Tımarlı Sipahilcr de tam çöküntü halin­de bulunuyorlardı.

Bu yazı 46 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/