SFENKS NEDİR

Paylaş
 

SFENKS NEDİR

Eski mitolojilerde sözü geçen hayal: bir yaratıktır. Yunan mitolojisinde, kadın başlı, aslan gövdeli, yılan kuyruklu, kuş gibi ka- nadlı bir yaratık olarak anlatılır.

Efsaneye göre, çok kötü yürekli olan İs- fenks, Tebes (Tep) şehri yakınında bir kaya­lığın üzerinde yaşar, bu şehre giden yolu gözler, bütün yolcuları birer birer durdura­rak onlara şu bilmeceyi sorardı:

«Sabahleyin dört ayağı üzerinde; eğleyin İki ayağı üzerinde; akşamleyin üç ayağı üze­rinde yürüyen hayvan hangisidir?»

Bu bilmeceyi bilmiyenleri ¡sfenks derhal yakalayıp yerdi. Bir gün Kıral Oidipos’un yoiu Tep şehrine düştü. Isfenks ona da aynı bilmeceyi sordu.

Oîdipos: «Bu hayvan insandır» dedi, «çün­kü insan, çocukken (ömrünün sabahında) el­leri, ayakları üzerinde yürür; büyüdüğü za­man (ömrünün ortasında) iki ayağı üzerin­de yürür, yaşlandığı zaman ise (ömrünün ak­şamında) iki ayağına yardımcı olarak bir de eline sopa alır.»

Bunun üzerine, Oidipos bilmeceyi bildi di­ye, ¡sfenks o kadar kızck ki,, olanca kuvve­tiyle bağırıp çağırarak kendini kayalıklardan aşağı attı, öldü.

Mısırlılar’m İsfenks’i

¡sfenks, Mısır mitolojisinde de yer almış­tır. Mısırlılar’m İsfenks’i, erkek başlı bir ya­ratıktı, gövdesi, ayakları, kuyruğu aslanı an­dırırdı, Kanadları da yoktu. Mısırlılar için ¡sfenks, tapınakların, mezarların koruyucusu olan tanrı Horus’u temsil ediyordu. Eski Mı­sır’da bir ¡sfenks heykeli yapılırken yüzü, o çağda hüküm süren Mısır Firavunu’na ben- zetilirdi. Mısırlılar, Firavunlarının aynı za­manda bir tanrı olduğunu kabul ederler, ona taparlardı. Karnak’ta olduğu gibi, bu hey­keller, genel olarak, bir tapınağa giden yo­lun iki yanına yapılırlardı.

Eski Mısırhlar’dan kalma Isfenkslerin en büyüğü Gize’deki Büyük Ehram’ın yakınına yapılmış taş heykeldir. Isfenks, dünyanın en ‘ünlü anıtlarından biridir. Bu heykel, Mısır mitolojisinde anlatılan insan başlı, aslan göv­deli yaratığı temsil eder. Heykelin başı, göv­desi tek parça taştan oyulmuş, ayakları, pen­çeleri parça parça taşların birleştirilmesiyle yapılmıştır.

İsfenks’i hangi Firavun’un yaptırdığı, ne zaman yapıldığı kesin olarak bilinmiyor. Bazı kaynaklar, bu Isfenks heykelinin M. O 2550 yılı sıralarında, Firavun Kefren tarafından yap­tırıldığını, yüzünün bu firavuna benzetıldiği- ni ileri sürüyorlar. Bunun dışında, lsfenks’in M. O. 2900 yılı sıralarında yaşamış olan Fi­ravun Keops’un zamanında var olduğunu, Keops’un bu heykeli tamir ettirdiğini de bir­çok tarih kaynaklan kabul ediyorlar.

Isfenks, eski çağlardan günümüze kadar gelmiş olan en büyük anıtlardan biridir. Hey­kelin uzunluğu 73, yüksekliği 20, yüzünün genişliği A m. dir. İsfenks’in yüzü, Arap ka­bilelerinin attıkları kurşunlarla, rüzgârda sav­rulan çöl kumlariyle oldukça açınmışîır. Çöl­deki kum fırtınaları sırasında lsfenks’in alt kısımları tamamiyle kumlarla örtülür. Zaten heykelin bu bölümleri ancak, yapılmasından yıl sonra, 1926’da, arkeoloji bilginle­rinin uzun çalışmaları, kum birikimılerıni kaldırmasiyle ortaya çıkmıştır.

Bu yazı 25 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/