Şehirler Ve Fonksiyonları

Paylaş
 

Şehirler Ve Fonksiyonları

Şehirlerin Nüfus Gelişimi

  • İlk şehir yerleşmelerinin nüfusu günümüzdeki şehirlere oranla oldukça azdır.
    Örneğin Mezopotamya’da Sümerlere ait bir şehirde nüfus 7.000 ile 20.000 arasında değişiyordu.
    Eski Yunan’da ise Dünya‘nın en büyük şehirlerinden biri olan Atina‘nın nüfusu 40 bin civarındaydı.
    Günümüze doğru şehir nüfusu hızlı bir artış göstererek 15-20 milyonluk dev rakamlara ulaşmaktadır.
    Örneğin, Londra‘nın nüfusu 1800 yılında 1 milyon iken 1850 yılında 2 milyona, 1890 yılında 5 milyona, 1965 yılında ise 11,5 milyona yükselmiştir.
    Dünya’da nüfusu 1820 yılında 100.000′i aşan şehirlerin sayısı 22 iken, 1890′da bu sayı 120′ye yükselmiştir.

Şehirlerin Fonksiyonel Gelişimi

  • Yeryüzündeki ilk şehirleri oluşturan faaliyet tarımdır.
    Bu gelişmede coğrafi konum büyük rol oynamıştır.
    ilk şehirlerin nüfusları, kalabalık bir çiftçi ve din adamları, yöneticiler, tüccarlar ve zanaatkarlardan oluşmaktaydı.
    Sanayinin ortaya çıkması ve gelişmesi ile şehirleşme hız kazanmış ve şehirlerin fonksiyonel değişimi hızlanmıştır.
    Değişen koşullar ve artan ihtiyaçlarla beraber şehirlerdeki faaliyetler farklılaşmıştır.
    Siyasi ve iktisadi etkenlerle nüfus artışı da hızlanmış ve günümüzdeki büyük şehirler ortaya çıkmıştır.

Şehirler ve Etki Alanları

  • Şehirlerin gelişmesinde önemli paya sahip olan faaliyet türü o şehrin asıl fonksiyonunu belirler.
    Bazı şehirler bir ya da birkaç faaliyet ile ön plana çıkabilirler.
    Şehirsel fonksiyonlar şehirleri çevrelerine göre bir cazibe merkezi haline getirmiştir.
    Bundan dolayı şehirde hem nüfus artar hem de ekonomik faaliyetler çeşitlilik gösterir.

Dünya’da Büyük Şehirlerin Kurulduğu Yerler

  • Sahip oldukları özellikleriyle Dünya üzerindeki konumlarını belirleyen şehirler, konumu, hinterlandı (art bölge, etki alanı) ve fonksiyonları ile çeşitlilik gösterirler.
    Küresel etkiye sahip büyük şehirler genellikle orta kuşakta kurulmuştur.
    Özellikle bu şehirlerin bazılarında denizle bağlantının kolay kurulduğu yerler tercih edilmiştir.
    Bazıları doğal güzellikleriyle insanları kendine çekmiş, bazıları ise sanayi ve ticaret faaliyetleriyle etki alanı oluşturmuş, bir kısım şehirler ise tarihsel süreçteki önemleriyle büyük şehirler olarak ünvan kazanmışlardır.

Şehirlerin Fonksiyonları ve Etki Alanları

  • Şehirlerin etki alanlarını belirleyen etken, onların fonksiyonlarıdır.
    Bu nedenden dolayı şehirlerin etki alanlarının sınırları değişiklik gösterir.
    Küresel, bölgesel ve yerel etkiye sahip şehirlere örnekler şu şekildedir:
  • New York
    Roma
    Mekke
    Essen
    Şam
    Marsilya
    Oxford
    Tokyo
    Paris
    Bayburt
  • New York
    1613 yılında Hollandalılar tarafından kurulmuştur.
    B.D.nin nüfus bakımından 2. büyük şehridir.
    Çevresindeki yerleşimlerle beraber nüfusu 21 milyondur.
    Dünya’nın ve A.B.D.nin önemli uluslararası şirket ve firmalarının merkezleri burada bulunmaktadır.
    Bu şehirde bulunan Wall Street Dünya’nın en önemli finans merkezidir.
    Sanayi ve ticaretin olduğu kadar eğitim ve kültürel faaliyetlerin de yoğunlaştığı bir şehirdir.

Roma
Tarih boyunca süren belirleyici etkisinden dolayı Roma, “Dünya’nın Başkenti” ünvanına sahiptir.
2800 yıllık geçmişiyle XIII. yy.’da nüfusu 13.000 olan Roma’nın gücü hem dini hem de siyasi olarak Dünya’nın büyük kısmını kapsamıştır.
Ancak Roma’nın gücü İstanbul’a doğru kayınca şehir hem etkisini hem de nüfusunu büyük ölçüde kaybetmiştir.
Roma’nın şimdiki nüfusu 3 milyon civarındadır.
Aynı zamanda Katolik Hıristiyanların dini kenti olan Vatikan’ı da içine aldığından çift başkent özelliği taşımaktadır.
Küresel etkisi İtalya’dan fazladır

  • Mekke
  • Coğrafi konum itibariyle çöl sahasına sahiptir, şartlar olumsuz olsada İslamiyet’in doğuşuyla önem kazanmıştır ve dini şehir olma özelliğine kavuşmuştur.
  • Yakın çevresi dışında Dünya’daki tüm Müslümanları etki altına almaktadır.
  • Her yıl milyonlarca Müslüman hacı olmak amacıyla Mekke’ye gelmektedir.
  • Essen
  • Madenciliğe bağlı olarak gelişme gösteren Essen Avrupa’nın en büyük sanayi bölgelerinden olan Ruhr Bölgesi’nde bulunur.
  • Almanya’nın altıncı büyük şehridir. XVIII. yüzyılda küçük bir şehir iken çevresindeki kömür yataklarına bağlı olarak çevresindeki yerleşim alanlarını da içine alarak gelişme göstermiştir
  • OXFORD
  • Eğitim hizmetlerinin öne çıktığı bu şehir, İngiltere’nin kültürel ve tarihi açıdan önemli şehirlerinden biridir.
  • Oxford Üniversitesine sahip şehir, Dünya’nın her bölgesinden öğrencinin üniversite ve dil eğitimi için geldiği bir yerleşimdir.
  • Dünya’nın dört bir yanından gelen öğrencilerin varlığıyla oldukça kozmopolit bir yapıya sahip olan Oxford’un yaklaşık nüfusu 140.000′dir.
  • Tarihi VIII. yüzyıla kadar uzanan şehir, Oxford Üniversitesi’nin tarihi ve görkemli kolejleri, yemyeşil parkları, mimarisi ve kültürel geçmişiyle turistler için de bir cazibe merkezidir
  • Tokyo
  • Japonya, hem yer şekilleri hem de yer altı kaynakları bakımından olumsuz konumda olan bir ülkedir.
  • Ancak bunlara rağmen yüksek teknolojiyi kullanarak önemli sanayi ülkelerinden biri özelliğini kazanmıştır.
  • Başkent Tokyo’nun bu olaydaki payı, demir yolu ve güçlü deniz filolarını kullanarak Dünya pazarlarına erişimi sağlamasıyla gerçekleşmiştir
  • Bu özelliğiyle Tokyo aynı zamanda sanayi kentidir.
Bu yazı 57 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/