Mustafa Kemal’in Samsuna Çıkışı

Paylaş
 

Mustafa Kemal’in Samsuna Çıkışı

Bilindiği gibi Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkışı yani 19 Mayıs 1919’tarihi Milli mücadelenin Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcı kabul edilir .Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandığında Mustafa Kemal henüz Yıldırım Orduları Komutanlığı görevinde Güney Cephesi’nde görev yapmaktaydı ve elinden geldiğince düşman kuvvetlerini Anadolu’ya sokmamak için büyük mücadele vermişti .Ateşkes Anlaşmasının maddelerine en başından itibaren karşı çıkmış ve bu antlaşma maddelerinin Osmanlı’nın sonunu getireceğini padişahı ve İstanbul hükümetine telgrafla bildirmişti ancak ne yazık ki Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmış itilaf devletleri tarafından da en acımasız şekilde ve haksızca uygulanmaya başlanmıştır .Mustafa Kemal bulunduğu bölgede İngilizlerin tek taraflı bir şekilde Mondros Ateşkes Antlaşması’nı haksız şekilde uygulamalarına karşı çıkmış gerekirse silahla karşılık vereceği tehdidinde bir de bulunmuştu. Mustafa Kemal’in İngilizlere karşı sorun çıkarmasından korkan İstanbul hükümeti de Mustafa Kemal’i görevden alarak İstanbul’a gelmesini emretmiş ve böylece Mustafa Kemal 13 Kasım 1918’de İstanbul’a gelmişti. Hatta o sabah boğazdan geçerken düşman gemilerini görmüş ve yanındaki yaverine o ünlü sözü söylemiştir geldikleri gibi giderler .Mustafa Kemal İstanbul’a gelir gelmez Harekete geçmiş ve ne yapılabileceğine dair eldeki bilgileri toplayarak analizlerde bulunmuştu.  İstanbul hükümeti yetkilileri ile hem İtilaf Devletleri yetkilileri ile görüşmüş İtilaf Devletleri yetkilileri ile sık sık tartışmaya girmiş İstanbul’da genelkurmay’da kendisine görev verilmesine çalışmış ancak bunda başarılı olamamıştır .Daha sonraki süreçte artık İstanbul’da yapılabilecek bir şeyin kalmadığını anladığı için Şişli’deki evinde arkadaşlarıyla toplantılar yapmış ve Bu toplantılar sonucunda Anadolu’ya geçilmesine ve Anadolu’da İtilaf devletlerine karşı milli bir mücadelenin başlatılmasına karar verilmişti. Mustafa Kemal arkadaşlarından kendilerine verilen görev gereği Anadolu’ya gitmelerini ancak emirleri altındaki Kuvvetleri da dağıtmayıp silahlarını korumalarını kendilerinden rica etmişti. Kendisi de bir şekilde Anadolu’ya geçeceğini ve orada milli bir mücadeleye birlikte başlatacaklarını dair karar almışlardı .Tam Bu esnada Samsun ve civarında Pontus Rum çeteleri ve Türk köylüleri arasında çok ciddi gerginlikler ve çatışmalar yaşanmaktaydı İngilizler İstanbul Hükümeti’nin uyararak Samsun ve civarındaki güvenliğin sağlanmasını istemişler Aksi takdirde Mondros Ateşkes Antlaşması’na dayanarak bu bölgeyi işgal edecekleri tehdidinde bulunmuşlardı .İstanbul hükümeti Samsun ve civarında yaşanan çatışmayı dindirecek ve burada güvenliği sağlayacak başarılı bir komutanı bölgeye göndermeye karar verdi. O esnada İstanbul’da bulunan ve itilaf devletleri tarafından tepki ile karşılanan Mustafa Kemal’in Samsun’a gönderme kararı alındı .Bu sayede Mustafa Kemal gibi başarılı bir subay tarafından bölgede güvenlik sağlanacak aynı zamanda Mustafa Kemal’in itilaf devleti yetkilerini kızdırmasın anda önüne geçilmiş olacaktı. Mustafa Kemal’e Bu görev tevdi edildiğinde Mustafa Kemal görevi sevinçle karşılamış ve 9. Ordu müfettişi olarak geniş yetkiler verilerek kendisi Samsun’a gönderilmiştir .İstanbul hükümeti her ne kadar Mustafa Kemal’in bölgedeki çatışmayı sonlandırması için gönderdiği Mustafa Kemal’in amacı tam tersiydi. Mustafa Kemal artık İstanbul’da Osmanlı için yapılabilecek bir şeyin kalmadığını Emin olmuştu yapılacak tek şey Anadolu’da milli bir mücadele başlatmak ve gerekirse Osmanlı’nın yerine tam bağımsız işgalleri kabul etmeyen özgürlüğünü elde etmiş yepyeni bir Türk devleti kurulmasaydı .Ancak bunun yapılabilmesi için ilk olarak Türk halkının var olan tehlike karşı uyarılması ülkenin karşı karşıya bulunduğu felaketin tam anlamıyla anlaşılmasına yardımcı olun malıydı .Türk halkı Eğer Devleti’nin milletinin tehlike altında olduğunu anlarsa kanının Son damlasına kadar vatanı için mücadele edeceğini Mustafa Kemal çok iyi bilmektedir .Böylece Türk halkı örgütlenecek bağımsızlık mücadelesi başlatılacak ve bunun sonucunda da tam bağımsız bir Türk devleti kurulmuş olacaktı Mustafa Kemal İstanbul’dan ayrılmadan önce kendisine geniş yetkiler tanınmasını sağlamıştır. Bu sayede Mustafa Kemal bütün Yurttaki orduların ve silahların İtilaf devletlerine teslimini engellemeye çalıştı.Mustafa Kemal Samsun’a gelmeden önce Anadolu’nun çok değişik yerlerinde müdafaa-i hukuk grupları oluşturulmuştu bu müdafaa-i hukuk gruplarının ana amacı bulundukları bölgeyi işgallere karşı korumak da ancak bunların tek başlarına bu büyük mücadeleyi kazanmalarına imkan yoktu .Ancak bir lider yönetiminde bu müdafaa-i hukuk grupları birleştirilirse ve tek vücut haline getirilebilir  İşte o zaman Milli Mücadele’ye kazanılabilir ve tam bağımsız bir Türk devleti kurulabilir di. Mustafa Kemal Samsun’a çıkar çıkmaz buradaki halka yaptığı konuşmayla ana amacını ilk defa belli etmiş oldu ancak Samsun il merkezinde çok fazlakalamazdı Çünkü etrafta itilaf devletlerinin Silahlı Kuvvetleri bulunmaktaydı .O yüzden de Mustafa Kemal yanındaki ekibi ile birlikte hızlı bir şekilde iç kısımlara doğru ilerledi ve 25 Mayıs 1919’da Samsun’un ilçesi olan Havza’ya ulaştı .Bu süreçte bilindiği gibi Yunanlılar İzmir’i işgal etmiş ve ne yazık ki Osmanlı Devleti Yunan işgaline karşı gerekli tepkiyi gösterememiş ve bu haince girişimi kabullenmek zorunda kalmıştı .Halbuki Mustafa Kemal hemen devreye girmiş Havza’dan verdiği emirlerle Anadolu’nun her tarafında mitingler düzenlenmesini İzmir’in işgalinin asla kabul edilmeyeceğini ve ne pahasına olursa olsun milli mücadelenin kazanacağının halka duyurulmasını emretti .İlk mitingde 30 Mayıs 1930’da Havza’da yapıldı Mustafa Kemal askeri Kumandan ve Mülki amirleri telgraflar göndererek Paris’te toplanacak Barış Konferansı’na gidecek heyet de ilgili olmak üzere milli vicdanın kesin isteğine uygun kararlar alınmasının gerekliliğini bildirmiş tüm müdafaa-i hukuk gruplarının illi Mücadele’ye destek vermek için harekete geçmesini emretmişti. Mustafa Kemal’in miting çağrısına İstanbul’dan büyük destek gelmiş ve çok büyük İstanbul mitingleri düzenlenmişti İtilaf Devletleri Bu durum karşısında oldukça sinirlenmiş ve Normalde Samsun’daki isyanları bastırmak için gönderilen Mustafa Kemal’in amacının kendilerine karşı milli bir mücadele başlatmak olduğunu anlamış Ve hemen İstanbul hükümetine baskı uygulayarak Mustafa Kemal’in bir an önce İstanbul’a geri çağrılması istemişlerdi .Bu baskılara dayanamayan İstanbul hükümeti de Mustafa Kemal’in İstanbul’a çağırmış ancak Mustafa Kemal bu emirleri görmezden gelerek yoluna devam etmişti .Daha önce İstanbul’da anlaştıkları arkadaşlarıyla o dönemde Anadolu’da en güvenli yerlerden birisi olan Amasya’da toplanmaya karar vermişlerdi hızlı bir şekilde Amasya gelen Mustafa Kemal burada diğer komutanlarla arkadaşlarıyla buluşmuş ve tarihimizin en önemli belgelerinden birisi olan Amasya genelgesini 22 Haziran 1919’da hazırlayıp Anadolu’ya ve dünyaya duyurmuşlardır .Bu genelgede Rauf Orbay Refet Bele Ali Fuat Cebesoy hazır bulunmuş ve diğer birçok komutanda telgraf aracılığıyla Amasya genelgesine destek vermişti Amasya Genelgesi’nin temel amacı müdafaa-i hukuk hareketinin tek merkezde toplanmasını sağlamak ve böylece ulusal milli bir mücadelenin temellerini atmaktı bunu sağlayabilme nin temel yoğunluğunda ulusal bir kongre den geçilmesine karar verilmişti .Yani Sivas’ta bir kongre toplanmasına ve Bu kongre ile birlikte milli mücadele için gereken temel kararların Türk halkı tarafından birinci elden alınmasını ve böylece Kurtuluş Savaşı’mızın çok daha örgütlü ve etkili bir hale getirilmesine karar verildi görüldüğü gibi Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkış süreci Amasya Genelgesi arkasından Erzurum Kongresi arkasından Sivas kongreleri ile devam etmiş ve Mustafa Kemal İstanbul’da kafasında oluşturduğu milli mücadelenin yol haritasının adım adım uygulamaya başlamıştır.

Bu yazı 189 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/