Mısır Meselesi

Paylaş
 

Mısır Meselesi

Mısır meselesi Mehmet Ali Paşa’nın ayaklanması ile mısırın bağımsız bir devlet olmasınında veya Osmanlı Devleti’ne bağlı kalmasında ilgili devletlerin kendi çıkarlarına uygun bir çözüme varmak için yaptıkları girişimlere denir .Osmanlı Devleti’ne karşı ayaklanan Mısır valisi Mehmet Ali Paşa’nın ordusu Kütahya ya kadar ilerlemiştir .Güç durumda kalan İkinci Mahmut Avrupa devletlerinden yardım istemek zorunda kaldı. Fransa Mehmet Ali Paşa’dan yanaydı Mısır ordusunun Fransız subayları yetiştirmiştir ,İngiltere Mehmet Ali Paşa’nın başarısını uygun görmemek ile birlikte Osmanlı Devleti’nin iç işlerine karışmak istemiyordu .Onun için Fransa ve İngiltere önceleri bu duruma ilgisiz kaldılar .

Çar padişahın yardım önerisini Rusya’nın çıkarına uygun gördüğünden Karadeniz donanmasına 15000 kişilik bir ordu ile İstanbul’a gönderdi bu birlik boğazın Anadolu yakasına yerleşti .O zaman Fransa ve İngiltere Mısır meselesi ile daha yakından ilgilenmek gereğini duydular. Rusların yardımını önlemek için Osmanlı Devleti ile Mehmet Ali Paşa arasında Kütahya Antlaşmasının yapılmasını sağladılar 1833. Bu anlaşma ile Mehmet Ali Paşa’ya Mısır Valiliğine ek olarak Suriye Valiliği oğlu İbrahim Paşa ya da Cidde Valiliğine ek olarak Adana Valiliği verildi. Kütahya Antlaşması uzun sürmedi İkinci Mahmut ayaklanan Mısır valisini ortadan kaldırmaya gerekli görüyor mısırı yeniden yönetimi altına almak istiyordu .Mehmet Ali Paşa’da elde ettiklerini yeterli bulmuyordu  her yıl vermesi gereken vergi göndermediği gibi bağımsız olduğunda açıkladı. İkinci Mahmut savaşa karar verdi 1939 fakat Osmanlı ordusu Nizip Savaşı’nda Mısır ordusuna karşı ağır bir yenilgiye uğradı .Bu sırada İkinci Mahmut öldü Abdülmecid Padişah oldu .Avrupa devletleri Mısır meselesinin çözümlenmesini gerekli gördüler İngiltere’nin aracılığı ile anlaşma sağlandı .Mısır ayrıcalıklı bir eyalet olarak Mehmet Ali Paşa’ya ve kendisinden sonra onun soyundan gidecek olanlara bırakıldı .Londra Konferansı’nda alınan kararlara göre Suriye ve Adana’nın Osmanlı Devleti’ne geçmesi sağlandı .Mısır meselesi önce Osmanlı Devleti’nde bir içki ayaklanma gibi görüldü sonra büyük devletlerin karşılığı karışmaları ile bir Avrupa sorunu haline aldı .Mehmet Ali Paşa tam olarak amacına varamadın Suriye ve Adana’ya geri vermek zorunda kaldı fakat Mısır’da yarı bağımsız bir duruma geldi .Bu önemli ülkeyi kendi suyuna kazandırdı Rusya’ya ayaklanmasının başlangıcında güç durumda kalan Osmanlı Devleti’nin koruyuculuğu altına almaya çalıştıysa da İngiltere ve Fransa’nın baskısıyla bu politikasını sürdüremez .İngiltere Mehmet Ali Paşa’nın güçlü ve büyük bir devlet kurmasını önleyerek Doğu Akdeniz’in ve Hindistan’ın Güven dini sağlamış olduğu Fransa bir yandan Mehmet Ali Paşa’yı tutarak İngiltere’nin Hindistan’daki durumunu sarsmaya çalışırken bir yandan da Osmanlı Devleti ile bozuşmaya ve onu Rusya’ya karşı korumaya önem verdi. Her 3 devlet amaçları aynı da olsa Mısır meselesi çözülürken Osmanlı Devleti’nin bütünlüğünü kurulmasında birleşmiş çıkarlarına uygun gördüler. Osmanlı Devleti Bu sırada bir valinin ayaklanmasını bastırmayacak kadar güçsüz olduğunu gösterdi. Anadolu’nun ve İstanbul’un güvenliğini ancak Yabancı devletlerin karışmaları ile sağlayabilirdi .Rusya’nın Mısırda çıkan olaylarla ilgilenmesi Boğazlar meselesi önem kazanmasına neden oldu

Bu yazı 158 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/