MASKE NEDİR?

Paylaş
 

MASKE NEDİR?

Alçıdan, tahtadan veya deniz ka­buklarından, topraktan, tüylerden, hasırdan, hattâ kumaş veya boyan­mış kartondan yapılan maskelerin, eski uygarlıkların çoğunda, önemli bir yeri vardır: înkalarda, Yağmur Tanrısı Tlaloc, dört uzun çengelli bir maskeyle temsil edilirdi. Avrupa’da bazı Tarihöncesi resimlerde, kuş ba­şı biçiminde maske giymiş kişilere (herhalde büyücüler) rastlanır. Mısır­lılar, EtrüskIer ve ‘Romalılar ölü­lerin yüzünü bir ölü maskesiyle ör­terlerdi.

kutsal bir eşya

Dinsel ayinlerde ve bir topluluğa gi­riş törenlerinde kullanılan maskeler Afrika’nın (Mali Dogonları, Bambaralar), Okyanusya’nın ve Avustralya’­nın ilkel kabilelerinde bugün de hâlâ i sihirli ve kutsal sayılarak dinsel tören eşyası olarak kullanılır.          Çeşitli maddelerden ve çeşitli biçimlerde yapılan bu maskeler bazen  başlı başına birer kıyafettir. Saklı olarak yapıldıklarından, yabancıla­rın bunları kurcalaması tehlikeli olabilir. Müzik eşliğinde yaprak veya rafyadan giysileri ve maskeleriyle dansçılar, kabilenin önünde, ruhları, tanrıları ve atalar dünyasını canlan­dırır, gerçek bir esrime haline yol açarlar.

tiyatronun simgesi

Eski  Yunan’da, önceleri Diyonisos (Şarap ve Sarhoşluk Tanrısı) şenlik­lerinde kullanılan maske az zaman sonra bir tiyatro aracı, sonra da ti­yatronun simgesi oldu. Trajedilerde, sesi yükseltmesi için çok büyük ağız­lı maskeler kullanılıyor ve alınyazı­sının simgesi kabul edilen bu maske­lerle şehir halkının temsilcisi olan Koro, karşılıklı konuşmalar yapıyor­du. Güldürülerde ve taşlama oyunla­rında da kullanılan maskeler vardı. er oyuncunun (tanrı, kahraman, kral, rahip v.b.) kişiliğine göre aynı ve belirli bir maske kullanılıyordu. 28’i trajedilerde kullanılmak üzere yaklaşık olarak 76 biçim maske sap­tanmıştır.Doğu tiyatrosunda (Maponya, Hindistan, lndonezya, Sri Lanka) bu ge­lenek hâlâ yaşamaktadır: tiyatro tem­silleri çoğu zaman parlak renkli, ga­rip biçimli, dev maskeler geçidine dö­nüşür.

Ilkçağ’dan beri tiyatroda kullanıl­mayan maske İtalyan sanatçılarıyla yeniden sahneye döndü. Arlecchino, Pantalone, Pulcinella, farslannı, si­yah deriden, kurt veya domino deni­len yarım maske altında sunarlardı. Moliöre’in bazı oyunları da maskeli oyuncular tarafından oynanıyordu, ancak bu âdet, XVIII. yy.da İtalyan güldürüsünün ortadan kalkmasıyla sönmüştür. Eski zaman farslarının vârisi olan sirk palyaçoları ve mim sanatçıları bugün de bu geleneği sürdürürler. Ayrıca, son zamanlarda bazı genç ti­yatro toplulukları maskeyi’gene ön plana çıkarmıştır.

karnaval

Günümüzde her yıl, birçok ülkede maske, karnavallar sırasında sokağa dökülür.Eski putatapar bayramlarından gel­me karnaval tam bir «maskeliler» gü­nüdür, orada herkes kişiliğini değiş­tirerek kalabalığa karışır. XVIII. yy.da, ünlü ‘Venedik Karnavalı döneminde maskeli balolar, Fransa’da ol­sun, İtalya’da olsun pek geçerliydi.

Günümüzde, bu bayramların en ün­lüsü, hiç kuşkusuz çılgınca eğlence­lere sahne olan Rio Karnavalı’dır.Karnaval maskeleri bazen, bayra­mın neşesiyle çelişen uğursuz yüz­leri canlandırır; sözgelimi Amerika Birleşik Dcvletleri’nde Halloween (balkabağı) Bayramı’nda çocuklar büyücü maskeleri takarlar; Meksika’­da, bayramdan sonra, şekerden yapıl­mış ölü maskeleri yenir.Fransa, Belçika ve İsviçre’de karnaval, eski parlaklığından çok şey yitirmiş olmakla birlikte hâlâ yapılır. Bu karnavallar, çok zaman ortada.

Bu yazı 253 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

Kategoriler