KEHLİBAR NEDİR?

Paylaş
 

KEHLİBAR NEDİR?

Aslı farsça olan bir birleşik kelimedir; Kâh (kısası: Keh) saman, ruba (Rübûden: kapmak mastarından) kapan demektir. Böy­le denilmesine sebep, kehlibarın, bir yün parçasına sürtülünce elektriklenerek saman çöplerini kapması, kendine çekmesidir. Ni­tekim eskiden bu kelimeden çıkma «kehrü- bâiyyet» elektriklillk anlamına kullanılmıştı.

Kehlibar, açk san veya sedef renginden, koyu yumurta sarısına, liattâ kırmızı ve si­yaha kadar çeşitli renklerde yarı saydam bir maddedir. İlk çağlarda bitkilerden sakız gibi meydana geldiği sanılırdı. Daha sonra, hava ve güneş altnda kurumuş deniz köpü­ğü sanıldı. 1767’de Fr. S. Bock, bu madde­nin bitki niteliğine işaret etti. 1811 ‘de Schweizer, kehlibardaki fosil niteliğini İspat etti. Nihayet araştırmalar kehlibarın üçüncü jeolojik zamandaki çam reçinelerinin fosilleş­mesinden hâsıl olduğunu ortaya koydu.

Buna göre kehlibar, bitkisel asıllı bir yer­altı kalıntısıdır. Bundan dolayı Almanlar kehlibara Bernstein (Berntaşı) derler. Kuzey Almanya’da ve Kazan taraflarında çıkar.

Kehlibardan Neler Yapılır

Yanlış olarak taş sanılan kehlibar eski­den beri süs eşyası yapmakta kullanılmıştır. Batı’da çeşitli süs eşyası için, doğuda ağızlık, tespih ve tılsım taşı yapmak için ham mad­de olarak kullanılmıştır. Erzurum’da çıkan ve «kara kehlibar» denilen bir çeşit linyitte de bu maddenin özellikleri vardır. Asıl keh­libar ateşte yanar.

Eski İstanbul’da, Uzunçarşı’da sırf kehli­bar üzerine bir sınıf esnaf vardı ki, bunlar tespih ve ağızlık yaparlardı. Özel tezgâh ve tornalarla çalışan bu esnafın teşbih imamele­ri, çubuk ağızlıkları çok şöhret kazanmıştı. Kehlibarı, mine, gümüş ve altın kakmalarla Işliyerek süslerlerdi. Çubuk denen uzun ağız­lıkların ağza alınacak tarafına ilâve edilen kehlibar kısma «baş pare» denilirdi.

Kehlibardan bugün de kısa ağızlıklar ve tespihler yapılmaktaysa da, tabiî kehlibar hem ithal malı, hem çok pahalı olduğu için daha fazla sentetik kehlibar kullanılır.

Bu yazı 52 kere okundu.
Etiketler:
KEHLİBAR NEDİR?
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/