KAZAN HANLIĞI

Paylaş
 

KAZAN HANLIĞI

Bir Türk devletidir. 1437’de Altın Ordu (Doğu Avrupa) imparatorluğundan ayrılmış­tır. Devletin kurucusu Uluğ-Muhammed Han, Cengiz’in Cuci kolondandır. Yani hanedan Türk’leşmiş Moğol’dur. Tarihî Volga Bulgar hanlığının (Bk. Bulgarlar) arazisi üzerinde kurulmuş ve başkentinden ötürü (Bk. Ka­zan), devlete «Kazan Hanlığı» denmiştir. Devlet 1556’ya kadar 119 yıl yaşamıştır. Bu süre içinde Cengizliler’in Cuci kolunun çe­şitli şubelerinden 22 han gelip geçmiştir; içlerinde Süyün-Bike adlı ünlü bir kıraiiçe de vardır. Ortalama 500.000 km’ araziyi elin­de tutan devlet, birçok kereler Moskova’yı, Nijniy-Novgorod’u (Gorkiy), Vladimir’i, Vo- logda’yı ele geçirmiştir. Volga bölgesinin en önemli bölümüne hâkim olduğu ve Urallar’a dayandığı, yani Asya İle Avrupa’yı kestiği için transit ticaretinden çok zengin olmuş­tur. Ruslar ile karşılıklı amansız mücadele­lerden sonra son han Ali Ekrem şehit düş­müş ve Kazan devleti tarihe karışmıştır. Daha 2 ekim 1552’de Kazan şehrini alan Korkunç Ivan, Rusya’yı tarihte ilk defa ola­rak büyük devletler arasına sokmuştur; 410 yıldır Rusya, bu vasfını muhafaza etmekte­dir. Ruslar’ın eline geçen ilk Türk ülkesi olan Kazan’da Türk’lüğün bugüne kadar de­vam etmesi, Türk ırkına mahsus mucizeler­den sayılabilir. Çünkü 400 yıl korkunç bir Rus zulmü hüküm sürmüştür. Fakat bu bölge TürkTüğünün bin yıllık geçmişi ol­ması ve köklü bir kültüre malik bulun­ması, imha tehlikesini önlemiştir. Kazan, Türk’lüğün kültür merkezlerinden biri ol­muş ve zamanımıza kadar büyük simalar yetiştirmiştir. Kazan lehçesi, Türk edebî şi­velerinin en önemlilerindendir; zengin ede­biyatı vardır (Kazan Türkleri’nln bugünkü durumu için bk. Tataristan; Türkler; Türk Edebiyatı).

Bu yazı 185 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

Kategoriler