KAVALALILAR

Paylaş
 

KAVALALILAR

Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın Mısır’da kur­duğu hanedana «Kavalalılar» denir. Konya’ dan Kavala’ya gelip yerleşmiş bir Türk aile­sinden olan Mehmet Ali, Kavala Derbent Ağa­sı (kalenin bekçibaşısı) İbrahim Ağa’nın 18 çocuğundan biriydi; bütün kardeşleri genç yaşlarında öldüğü halde, Mehmet Ali 80 yıl yaşamıştır. Yeğeıii olan Yeğen Mehmet Ali Paşa’dan, Kavalalılar’ın «Yeğenler» kolu doğ­muştur.

Mehmet Ali Paşa bunadığı için 7 ay büyük oğlu ve veliahdı İbrahim Paşa naiplik etti. İbrahim Paşa’nın, babasından 9 ay önce öl­mesi üzerine, ailenin en yaşlısı olan Abbas Paşa, Mısır valisi oldu; Abbas Paşa,’Mehmet Ali’nin oğullarından Tosun Paşa’nın oğludur. Ondan sonra 6 yaş genç amcası Sait Paşa, Sait Paşa’dan sonra İbrahim Paşa’nın ortan­ca oğlu İsmail Paşa (Bk. İsmail Paşa), sonra İsmail Paşa’nın oğlu Tevfik Paşa, onun oğlu Abbas Hilmi Paşa, Mısır valisi oldular. 2 ha­ziran 1866 fermanı ile Mısır valilerine «hı­div» (saltanat naibi) unvanı verildi. Türki­ ye’nin Ingiltere aleyhine I. Dünya Savaşı’na girmesi üzerine Ingiltere, Mısır’ın Türkiye’den ayrıldığını ilân etti, İsmail Paşa’nın oğulların­dan Hüseyin Kâmil Paşa’yı Mısır hükümdarı ilân etti; Kâmil Paşa ölünce, Türkiye’ye sadık kalan oğlu Kemalettin Paşa tahtı kabul et­medi; Kâmil Paşa’nın kardeşi Fuat Paşa, Mısır hükümdarı oldu (Bk. Fuat I.) Savaştan sonra 15 mart 1922’de Mısır bağımsız oldu; hü­kümdar «melik» (kıral) unvanını aldı. Fuat’ ın yerine oğlu Faruk geçti (Bk. Faruk). Fa­ruk tahttan indirilince bir ara, bebek yaşın­da olan oğlu II. Fuat kıral oldu. Abbas Hilmi Paşa’nın oğlu olup Ingilizler tarafından taht­tan mahrum edilen Veliaht – Prens Damat Mehmet Abdülmünim «Kıral Naibi» sıfa­tını aldıysa da 18 haziran 1953 akşamı Mı­sır’da cumhuriyet ilân edildi (Bk. Mısır).

Türkiye ile bağları kesilince, Türk idaresi devrinde gölgede bırakılmış olan Kıral Fuat, ondan sonra da Kıral Faruk, asillerim inkâr ederek, sinsi bir Türk düşmanlığı siyaseti güt­tüler. Fuat, Araplık iddiasında bulunmasına imkân olmadığı için: «Ben Türk değil, Arna- vut’um» demeye kadar vardı.

Kavalalılar’dan birçok prens Türkiye’de nazır, vali, mareşal v.s. olmuş, bu arada Mehmet Ali’nin torunu Sait Halim Paşa, Sad râzamlığa kadar yükselmiştir.

Kavalalılar’dan Mısır valisi, hidivi, kıralı, olanlar ve saltanat yılları şunlardır:

  • — Mehmet Ali Paşa (1805-1849)
  • — I. Hacı Abbas Hilmi Paşa (1849-

1854)

  • — Mehmet Sait Paşa (1854-1863)
  • — isMail Paşa (1863-1879)
  • — Mehmet Tevfik Paşa ( 1879-1892)
  • — II. Hacı Abbas Hilmi Paşa (1892-

1914)

  • — Hüseyin Kâmil Paşa (1914-1917)
  • — 1. Ahmet Fuat (1917-1936)
  • — 1. Faruk (1936-1952)

J0 — II. Ahmet Fuat (1952).

Türkiye idaresinde Kavalalılar’dan Mısır valisi olanlar yalnız Mısır’da değil, Sudan’da, Uganda’da, Eritre’de de hüküm sürmüşlerdir.

Bu yazı 60 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/