KÂTİP ÇELEBİ KİMDİR?

Paylaş
 

KÂTİP ÇELEBİ KİMDİR?

KÂTİP ÇELEBİ (1609- 1653) Türk bilim ve fikir adamlarından bi­ridir. Avrupa’da «Ha­cı Halife» (Hacı Kal­fa) diye tanınır. Asıl adı Mustafa’dır. 1609′ da İstanbul’da doğdu. Medrese öğrenimini ta­mamlamadı. Onun için, bütün bilgisine, en bü­yük devlet adamlarının dostluğunu kazanması­na rağmen kendisine müderrislik, kadılık verilmedi. Genç yaşından başlıyarak orduda geri hizmetlerle seferlere katıldı. 1626’da Musul’da yüksek rütbeli bir hassa subayı olan babası ölmüştü. Çelebi, birkaç kere önemli mirasa kondu. Bu para­ları kitap almak için harcadı.

Fatih’te babasından kalan evde oturan Çe­lebi, 1638’de evlenmişti. Artık seferlere çık­madı; tamamen bilimle uğraşmaya, devlet büyüklerinin çocuklarına özel dersler vererek hayatını kazanmaya başladı. Şeyhülislâm Abdurranim Efendi, bu genç bilginin bilgisine hayran oldu, ona geçim sıkıntısı çektirmemek için her türlü yardımı yaptı. 6 ekim 1657’de kahve içerken birden fenalaşarak fincanı elin­den düşürdü; sonra öldü. 49 yaşını doldur­mamıştı. Zeyrek yakınlarındaki mezarı 1953′ te yeniden yaptırıldı.

Kâtip Çelebi, Arapça, Farsça, Lâtince bilir­di. Tarih, coğrafya, maliye, askerlik, deniz­cilik, bibliyoğrafya gibi, birbirleriyle az il­gisi olan bilimleri tam mânasiyle, yenilik ge­tirecek derecede kavramıştı. Bu bakımlardan, onunla her hangi bir Türk yazarını ölçebilmek gerçekten zordur. Çeşitli alanlardâ kaleme al­dığı eserleri o derecede değerlidir. Eserleri daha zamanından başlıyarak Lâtince’ye, İn­gilizce’ye, Fransızca’ya, Almanca’ya, İtalyan­ca’ya, daha başka dillere çevrilmiştir; hâlâ çevrilmektedir. Bu arada 1961’de «Mîzânu’l- Hakk» ın bir çevirisi Amerika’da yayınlandı.

Kâtip Çelebi 30 kadar eser yazmıştır; bir­kaçı Lâtince’den yaptığı coğrafya ve felsefe çevirileridir. Bunların en önemlileri — önem sırasına göre — şunlardır:

«Keşfu’z-Zunûn». — Arapça yazılmıştır. 20 yılda meydana konan bu muazzam eserde«Cihân-Nümâ». — Türkçe yazılan bütün coğrafya eserlerinin en önemlisidir. Zamanın­dan başlıyarak birçok kereler birçok Batı di­line çevrilmiştir. İbrahim Müteferrika tarafın­dan çok büyük bîr cilt halinde basılmıştır.

 

Bu yazı 51 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/