Karahanlı Devletinin Kuruluşu

Paylaş
 

Karahanlılar Devleti Orta Çağda Doğu Türkistan ile batı Türkistan’da kurulan ilk Müslüman Türk devletidir ,840 1212 yılları arasında yaşamıştır .Bu devleti kuran hanedana da Karahanlılar denir. Karahanlılar’ın Karluk Türklerinden oldukları anlaşılmıştır. Karahanlılar Devleti Orta Asya Türk Devletleri geleneğine uygun olarak kuruldu, doğunun hükümdarı olan büyük Kaan Kara Ordu’da yerleşti ve Arslan Kara Hakan ünvanını aldı .Batının hükümdarı olan ortak Kaan Tarzda, Kaşgarda sonra yine Tarzda yerleşti ünvanı Buğra Kara Hakan oldu. Doğunun Hakan’ı devletin gerçek başkanıydı Karahanlılar henüz Müslüman olmamışlardı. Bunların ilk hükümdarı Bilge Kül Kadir Han uzun süre Samanoğulları ile savaşmak zorunda kaldı .Samanoğullarına karşı başarılı olamadı. Bilge Kül Kadir Han dan sonra oğulları Bazır ve Oğulcak Devletin başına geçtiler .Bazır balasagun da büyük Kaa Oğulcakta Tarzda ortak Kaan oldu. Oğulcak Samanoğulları ile savaşı sürdürdü fakat Samanoğlu İsmail’e yenildi başkentine Kaşgara götürmek zorunda kaldı Oğulcak ın yeğeni Satuk  saman oğullarından Karahanlılara sıradan bir prensin etkisiyle Müslümanlığı benimsedi ve Abdülkerim adını aldı. Satuk Buğra Han’ın Hükümdarlığı zamanında Karahanlılar arasında Müslümanlık yayıldı bundan sonra Samanoğulları ile Karahanlılar birbirlerine Yakınlaştı .Samanoğulları başkalarıyla yaptıkları savaşlarda Satuk Buğra Han’ın yardıma çağırdılar. Satuk Buğra Han’ın oğlu Musa Doğu Hakanı Arslan Hanı yenerek hanedanın bu koluna son verdi. Onun zamanında halk İslam dini benimsedi .Karahanlılar’ın 3 ünlü hükümdarlarından Harun Samanoğulları nın başkenti Buhara şehrini aldı Maveraünnehir ele geçirdi .Fakat burada fazla kalamadı Kaşgara dönerken yolda öldü bundan sonra hükümdar olan Nasır Samanoğulları üzerine yürüdü bu devleti güçlüye uğramadan yıktı 999. Gazne hükümdarı Mahmut’la anlaştı Karahanlılar Maveraünnehir Gazneliler Horasan aldılar iki devlet arasında Ceyhun ırmağı sınır oldu 1101. Karahanlılar Gazneli Mahmut’un Hindistan da bulunmasından yararlanarak Horasan’a almak istedilerse de Gazneliler ile yaptıkları savaşlarda yenilgiye Uğradılar. Karahanlılar’ın güçlü ve parlak dönemi uzun sürmedi Yusuf Kadir Han ölürken ülkesinin çocuklar arasında paylaştırdı .Bu yüzden birçok karışıklık çıktı Karahanlılar bir süre sonra doğu Karahanlılar ve batı Karahanlılar olmak üzere ikiye ayrıldılar .Doğu Karahanlılar’ın başkenti Kaşgar Batı Karahanlılar’ın başkenti Semerkant şehri oldu.

Daha güçlü olan Doğu Karahanlılar Devleti ne Karahitaylar Son verdi. Batı Karahanlılar Büyük Selçuklular’a Karahitaylar ve Harzemşahlar vergi vererek varlıkların sürdürebilirler .Bu devleti Harzemşahlar ortadan kaldırdılar .Karahanlılarla devlet öteki Türk devletlerinde olduğu gibi hükümdar ailenin ortak malı sayılırdı devletin başında ailenin büyüğü olarak Kaan bulunurdu .Hükümdar ailesinden olan erkeklere geniş yetkiyle İlleri yönetirler di .Adlarına para bastıra bilirlerdi. Karahanlılar’ın orduları çok düzenli ve disiplinli düşman kuvvetlerine geceleyin baskın yapmak için atlı birlikleri ve Akıncı kolları vardı .Düşman saldırısına hemen haber vermek için dağların tepelerinde Ateş kuleleri yaparlardı .Çok düzenli bir posta örgütü kurmuşlardır. Karahanlılar’ın Kaşkar balasagun Semerkant ve Buhara gibi önemli şehirlerinde düşünce ve sanat hayatı çok gelişmiştir .Hükümdarlar bilgilere sanatkarları yazarları ve şairleri kurmuşlar Onlara saygı göstermiş Türk kültürünü geliştirmek için her türlü girişimde bulunmuşlardır . Şehirlerde Saraylar medreseler kütüphaneler camiler yollarda köprüler ve kervansaraylar yaptırmışlardır. Medreselerde binlerce öğrenci okumuş Bunlar arasından değerli Bilginler ve şairler yetişmiştir .Devletin resmi dili Türkçe idi hükümet işlerinde Uygur yazısı kullanılmıştır .Karahanlılar zamanında pek çok eser yazılmışsa da bunlardan ancak Kutadgu Bilig Divanü Lügatit Türk tarihi kaşgar ve bazı tıp kitapları kalmıştır.

Bu yazı 139 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/