KAKMACILIK NEDİR?

Paylaş
 

KAKMACILIK NEDİR?

Taşın, tahtanın, madenin bazı bölümlerini oyup bu oyuklara daha kıymetli başka bir maddeden, ya da madenden o yuvalar biçi­minde gömmekle yapılan süsleme işlerine «kakma» denir.

Adi bir taşı oyarak içine mermer parça­larından şeKiller gömmek, abanoz üstüne se­def parçaları, ceviz tahtası üstüne fildişi, ya da kemik parçalarını yerleştirmek gibi işler, kakmacılık sanatının en çok raslanan örnek­lerindendir. Tahta, demir üstüne altın, gümüş parçaları gibi değerli madenler kakılarak yapılan, gümüş, altın süs eşyalarının, biblola­rın üstüne değerli taşlar, mücevherler gömü­lerek yapılan kakmacılık eserleri vardır.

Kakmacılık en çok tabaka, çubuk, baston, biblo, bıçak, tüfek, çeşitli mobilyaların süs­lenmesinde kullanılan bîr sanattır Bu işle süslenmiş Eşyalara, kakmada kullanılan mad­deye göre «gümüş Kakmalı, «altın kakma­lı», «sedef kakmalı», «fildişi kakmalı» gibi adlar verilir.

Kakmacdık sanatında Türkler çok ilerle­mişlerdi. Eskiden Türkler’de, bıçak, kılıç, ka­ma, kalkan, tüfeklerin, daha birçok silâhların üzerine altın kakma He süsler yapılır, yazı­lar yazılırdı. Kakmacılık, eski devirlerde, bütün Müslüman milletlerde rağbet bulmuş bîr sanattı.

Kakmacılığın bir de «tel kakma» denilen şekli vardır. Tel kakma en çok Şam’da İler­lemiş olduğundan, bu sanata «Şam kakması» da denir. Kakmacılığın bu şekli ya pirinç, ya da gümüş üstüne açılan yuvalara, altın, gümüş tel ve çubuklar kakarak yapılır. Eski devirlerde Şam’da, böyle maden üzerine al­tın, gümüş kakma olarak çok güzel sanat eserleri yapılmıştır. Tel kakma, maden üze­rine olduğu gibi, tahtaya oyulan yivler içine değerli bir madenden teller, çubukları göme­rek de yapılır.

«Kakma» tâbiri, madenî bir levhanın ar. kasına ya bîr mille, ya bir kalıpla vurularak levhanın yüzüne kabartma süsler meydana getirerek yapılan işler için de kullanılmıştır: «Kakma ayna» «kakma tepsi» gibi. Yalnız, bu çeşit işleri kakmacılık sanatı ile karıştır­mamak gerekir, çünkü iki iş arasında çok fark vardır. «Kakma» bazı madde­lerin oyuklar içine sıkıca yerleş­tirilip kakılmasiyle yapılan işler­dir; arkadan vurularak yapılan kabartma işlerine, eskiden oldu­ğu gibi «çarpma» demek daha doğrudur.

Kabartma işlerinin kalıba bası­larak yapılmış olanlarına ise «çak­ma»; kalemle oyularak işlenmiş olanlarına ela «çalma» denir.

Bunlardan başka bir de, madenî bîr levhanın yüzünde açıian yuva­lara eritilmiş başka bir madde dö­külerek yapılan kakma işi vardır. Bu sanata «savat» adı verilir. Sa­vat, çarpma, çakma ve çalma sa­natlarından farklı olarak kakma­cılığın bir çeşididir. Kakma işleri, genel olarak, ucu keskin çelik bir kalemle — «kakma kalemi» ile — yapılır.

Bu yazı 120 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/