Kabakçı Mustafa Ayaklanması

Paylaş
 

Kabakçı Mustafa Ayaklanması

Osmanlı Tarihinin en üzücü olaylarından biri hiç kuşkusuz Kabakçı Mustafa Ayaklanmasıdır.Osmanlı bir zamanlar Avrupanın hatta dünyanın süper gücü olmayı başarmış ve belli bir sürede bu üstünlüğünü korumuştu.Ancak Avrupa başlayan Coğrafi Keşifler,Rönesans ,Reform,Aydınlanma Çağı hareketleri Avrupayı baştan sona değiştirmiş.Avrupalı devletler ve uluslar hem maddi hemde manevi anlamda kendilerini geliştirerek Osmanlı karşısındaki eksiklerini büyük ölçüde tamamlayıp üstün duruma gelmeyi başarmışlardı.Başlangıçta bu durumu göremeyen yada kabullenemeyen Osmanlı Devlet adamları özellikle 2. Viyana kuşatması sonrasında alınan yenilgiler ve büyük toprak kayıpları ile Avrupanın üstünlüğünü tanımak zorunda kalmış ve arada oluşan gelişmişlik farkını kapatabilmek için yenilik hareketlerine girişmeye gayret etmişlerdi. İlk köklü yenilik hareketide Lale Devrinde başlamış ancak ne yazıkki yeniliğe karşı olanlar tarafından Patrona Halil Ayaklanması çıkarılmış ve bu yenilik hareketleri durdurulmuştu.Her ne kadar Yeniçerilerden korkar duruma gelselerde Osmanlı Padişahları giderek çöküşün içine sürüklenen Osmanlı Devletini eski gücüne kavuşturabilmek için büyük çaba sarfetmeye devam etmişlerdir.İşte o yenilikçi Padişahların en başında gelenlerden biri de 3. Selimdi.3 .Selim osmanlıyı kurtarabilmenin en temel yolunun baştan sona kalıcı yenilikler yapılması gerektiğine inanıyordu ve bunun içinde Yeni Düzen anlamına gelen Nizam-ı Cedit yeniliklerini yapmaya karar verdi.İşte Kabakçı Mustafa Ayaklanması 3 Selim zamanında onun başlattığı yenilik hareketlerine karşı yapılmıştır 1807.Bu ayaklanma Osmanlı devletinin hem içeride hemde dışarıda çok zor şartlar altında hayatta kalmaya çalışırkendi bir dönemde gerçekleşmiş ve ne yazıkki devlete çok zararı olmuş yenilikler açısından zaman kaybına yol açmıştı.. 3 Selim’in Devleti güçlendirmek ve ülkeyi kalkındırmak amacıyla yürütmeye çalıştığı yenilik hareketlerine yeniçeriler din adamları illerdeki valiler ve esnaf çıkarlarına uygun bulmuyorlardı .Nizam-ı Cedid genişledikçe her istediklerini yapamayacaklarını anlıyorlardı .Onun için hep birlikte yenilik hareketlerine karşı çıkmaya başladılar camilerde vaizler halka şöyle diyorlardı askere Setre pantolon giydirip imanını sarsan önlerine öğretmen diye frenkleri koyan padişah Elbette Allah yardımını çok görür yeniliğe düşman vezirler den biri de Efendi şimdi ne Sipahi var ne Yeniçeri var hepsi başı şapkada Franke oldu diyordu. Halk bu gibi sözlerle Nizam-ı Cedid de karşı kışkırtılıyordu .

Yapılan yeniliklere gavur buluşu deniyor yenilik isteyenlerin kafir oldukları söyleniyordu. Bu sırada Ruslarla Savaş başlamış Ordu sınır boylarına gitmişti yeniliğe karşı olan Şeyhülislam Ataullah Efendi ve Sadrazam vekile Köse Musa Paşa’nın kışkırtmasıyla boğaz yamakları Kabakçı Mustafa’nın başkanlığında ayaklandılar .O zaman 3 Selime ayaklanmanın bastırılması için Ordu’nun cepheden geri çağrılması önerildi .Fakat 3 Selim olmaz sonra Rus orduları Çatalca’ya gelir karşılığını verdi .İleri gelenlerinden amca ile birlikte olan ayaklananlar padişahtan Nizamı Cedidin kaldırılması hakkında Ferman istediler .İstekleri kabul edildi .3 Selime padişahlıktan indirileceği bildirince böyle başkaldıran halkın padişahı ve halifesi olmaktansa olmak daha iyidir diyerek hükümdarlıktan çekildi .Yerine yarı deli oğlan 4. Mustafa padişah oldu .Yenilikten yana olanların birçoğu öldürüldü kaçabilenler Rusçuk ayanı Alemdar Mustafa Paşa’nın yanına gittiler ve ona sığındılar .Böylece imparatorluğun kurtarılması için ilk önemli yenileşme hareketi ileriye görmeyen ve yalnız kendi çıkarlarını düşünenler yüzünden başarısızlığa uğrada .Alemdar Mustafa Paşa ordusuyla İstanbul’a gelerek başta Kabakçı Mustafa olmak üzere ayaklanmaya önayak olanları öldürttü.Alemdar Mustafa Paşa İstanbulda kalarak başa 2. Mahmutun geçmesini sağladı.İkinci Mahmutta aynı 3.Selim gibi yenilik hareketlerinden yanaydı.Ancak üçüncü Selimin başına gelenlerden dolayı daha temkinli davrandı ve adım adım Yeniçerilerin ve yenilik karşıtlarının ortadan kaldırılması için fırsat kollamaya başlamış ve yaşanan Vakayi Hayriye olayıyla da Yeniçerileri dolayısıyla yenilik karşıtlarının en güçlülerini ortadan kaldırmayı başarmıştı.Kabakçı Mustafa olayı osmanlı açısından bardağı taşıran son damla olduğunu söyleyebiliriz.

http://bilelimmi.com/osmanli-rus-93-harbi/

http://bilelimmi.com/3-mustafanin-buyusu-tuttumu/

http://bilelimmi.com/lale-devri/

http://bilelimmi.com/celali-ayaklanmalari/

Bu yazı 86 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/