Jules Bordet Kimdir?

Paylaş
 

Jules Bordet Kimdir?(1870-1961)

Belçikalı bakteriyoloji bilgini. Kan serumundaki bağışıklık tepkimeleri­ni açıklayarak, bağışıklık bilim ve serumbilimin kurucusu olmuştur.

Jules Bordet 13 Haziran 1870’te Soignics’de doğdu. 1892’de Brüksel Üniversitesi’nden tıp diplomasını alarak Paris’teki Pastcur Enstitüsü’ndc Meçnikov’un laboratuvarında çalışma­ya başladı. 1901 ’de Brüksel’e dönünce, yeni kurulan bakteriyoloji ve kuduz enstitüsünün yöneticiliğine getirildi ve iki vıl sonra Brabant Pasteur Enstitüsü adın» alan bu kuruluştaki görevini 1940’a değin sürdürdü. Bu arada 1907-1935 yılları arasında Brüksel Üniversitesinde bakteriyoloji profesörü olarak ders verdi, insanda bağışıklık mekanizmasının anlaşılması­na ışık tutan çalışmalarıyla 1919 Nobel Fizyoloji ve Tıp Ödülü’nü alan Bordet 6 Nisan 1961’de Brüksel’ de öldü.

Bordet 1895’te Mcçnikov’un laboratuvannda ça­lışırken, bakteriyoliz (kan serumunun bakterileri eriterek yok etmesi) olayında iki maddenin etken olduğunu gözlemledi. Bunlardan biri zaten varlığı bilinen antikorlardı. Ancak, kan serumu 55°C’a kadar ısıtıldığında, antikorlar ısıya dayanıklı olmalarına karşın bakteriler üzerindeki etkisini yitiriyordu; bu­radan yola çıkan Bordet, bakteriyolizde ikinci bir maddenin antikorlara yardımcı olması gerektiğini ve ısıya dayanıksız olan bu madde 55°C’ta yok olduğu için antikorların tek başına bakterivoliz yapamadığını düşündü. Bordet’nin “aleksin” adını verdiği, sonradan Ehrlich’in kompleman (tümleyici) diye adlandır­dığı bu madde, hastalık yapıcı mikroorganizmaların varlığına bağlı olmaksızın kanda doğal olarak bulu­nur. Oysa antikorların üretilmesi için, böyle bir mikroorganizmanın (antijen) vücuda girmiş olması gerekir. Antijen antikor kompleman arasındaki tep­kimeleri inceleyen Bordet, 1901 ‘de kayınbiraderi Octave Gengou ile birlikte, bu tepkimenin bulaşıcı hastalıklar için kesin bir tanı yöntemi olacağını açıkladı. Gerçekten de, hastalık bulaşıp bulaşmadığı bilinmeyen bir insan ya da hayvanın kanı, o hastalığın antijenini taşıyan bir serumla karıştırıldığında, eğer kanda antikor varsa antijeni yoketmek için komple- kanda antikor varsa antijeni yoketmek için komple kullanacak, bövlece kan serumundaki komplemanın tüketilip tüketilmediği saptanarak antikorun ve dolayısıyla hastalığın varlığı anlaşılabilecekti. Bordet Gengou tepkimesi, sonradan tifo, tüberküloz gibi bulaşıcı hastalıkların ve Wassermann tarafından fren­ginin tanısında kullanıldı; bağışıklık mekanizmasını açıklığa kavuşturan bu çalışmaları nedeniyle de 1919’da Nobel Fizyoloji ve Tıp Ödülü Bordet’ye verildi.

Bu en önemli çalışmasının dışında Bordet, 1898’de, yalnızca bakterilerin değil, vücuda giren yabancı alyuvarların (eritrositlerin) da aynı tepkimey­le kan serumunda yok edildiğini göz.lemleyerck bu olaya “hemoliz” adını verdi. 1906’da, gene Gengou ile birlikte, boğmacanın hastalık yapıcı etkeni olan Bor­detella pertussis’] buldu ve bu havasız yaşar, gram negatif bakterinin endotoksinini kullanarak boğmaca aşısını hazırladı.

Bordet’nin bağışıklık ve serumbilimin temelini oluşturan araştırmaları, çeşitli aşı ve serum hazırlama tekniklerinin geliştirilmesine ve birçok hastalığın ke­sin tanısına olanak sağlamıştır.

Bu yazı 156 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

Kategoriler