İYONYA VE İYON MEDENİYETİ

Paylaş
 

İYONYA VE İYON MEDENİYETİ

Eski çağlarda, Anadolu’nun batı kıyılarına İyonya denirdi, lyonya doğuda Lldya’yla komşuydu. Yunanistan’dan gelen iyon kavimleri burada yerleşmişler, yüksek bir mede­niyet kurmuşlardı. Yalnız kıyı şehirleriyle Ege Denİzi’ndeki adaların bir kısmı İyonlar’a aitti.

Yunan medeniyeti de daha sonra bu 12 şehirde kurulan yüksek medeniyetin etkisi al­tında kalmış, İyonya’da yeti­şen filozoflar, mimarlar, Yu­nan felsefesi ve mimarisinde çok önenfli gelişmelerin kay­dedilmesini sağlamışlardı. İyon medeniyeti, başlı başına da es­ki çağ tarihinin en büyük me­deniyetlerinden birisi sayılır.

Tarihçiler, İyon kavimlerinîn nereden geldikleri konu­sunda bir türlü anlaşamamış­lardır. Bir kısım tarihçilerin iddialarına göre İyonlar, Yu­nanistan’dan Batı Anadolu’ya göç etmişlerdir. Bir kısım tarihçilere göre ise İyonlar, Atik

Bir iyon         Yarımadasında bîr medeniyet sütunu        kurduktan sonra Bat» Anadolu’ ya göç etmişler, burada da Atik’te olduğu gibi koloni sistemine uyarak medeniyet kurmuşlardır. Ünlü tarihçi Hero- dotos ise İyonlar’ın çeşitli kavim ve şehir­lere bağlı insanlar olduklarını, Batı Anadolu’ ya gelip yerleştikten sonra buranın yerlileriy­le evlenip yeni bir milletin doğmasına yol açtıklarını İleri sürmüştür. Eski Yunanlıl.ar’ın efsanelerinde de İyonlar’ın hikâyesi bu şekil­de anlatılmaktadır.

  • İyon şehrinin M. Ö. 1000 yılında kurul­duğu tahmin ediliyor. Koloniler kısa bir sü­re içinde gelişmiş, batının birer medeniyet merkezi haline gelmişti. İyon kolonileri şun­lardı : Miletus, MyVs, Priene, Ephesus, Kg>- lophon, Lebedus, Samos, Erthrae, Klazo- menae, Phokea, Smyrna (İzmir) ile Khios da sonradan İyonlar tarafından istilâ edilip İyon kolonisi haline gelmişti. İyon kolonilerinden en çok Milet, devrin bir kültür ve medeni­yet merkezi olmuştu.
  1. O. 700 yılında Lidya Kıralı Giges, Smyrna ile Milet şehirlerini istilâ etti, diğer İyon kolonilerini de iktisaden Lidya’ya bağlı bir hale getirdi. Giges’ten sonra İyonlar yarı Lidya hükümdarlığı altında iki yüzyıl daha yaşadılar. Nihayet M. O. 560 – 545’te Lidya Kıralı Kresus, lyonya’yı tam mânaslyle Lidya kırallıhının bir parçası haline getirdi.

İyonya, İyon felsefesinin beşiğidir. İyonya’ da yetişen filozoflar, kendi aralarında bir İyon felsefesi kurmuşlardı. >

İyon filozofları arasında Thales başta gelir. İyon filozofları- tabiat kuvvetlerini merak et* mişler, tabiatın sırrını çözmeye çalışmışlardı, Thales tabiatta en üstün kuvvetin su olduğuna kanaat getirmişti. Thales’ten sonra Anaksi- mander İle Anaksimenes de her şeyin muay­yen bir kudrete bağlı olduğunu, eninde so­nunda herkesin, her şeyin geldiği yere döne­ceği tezini ileri sürüyorlardı. Arıaksimander’in öğrencisi olan Anaksimenes, öğretmeninin fi­kirlerini aşırı maddeci buluyordu. Zamanla, yaşamak, yaşamak için canlı varlıkların ha­vaya muhtaç olduklarını da keşfetti.

İyon filozofları ölümsüzlük problemine de el attılar. İyon filozoflarına göre insanlar ya­şarken ruhları ölü halde içlerinde duruyor, insan öldükten sonra ruh vücuttan çıkıp ya­şamaya başlıyordu.’

İyonlar heykelcilikte, mimarlıkta da çok ilerlemişlerdi. Efes’teki Artemis Tapınağı, Samsos’taki Hera Tapınağı İyon mimarlığının şaheserleridir. İyonlar sütunlu binalara me­raklıydılar. İyon sütunları şekil olarak Yunan sütunlarından daha ince yapılıydı, sütunların yüksekliklerinin sütunun alt tabanının çapın­dan dokuz kere büyük olmasına dikkat edi­lirdi. İyon heykelciliğinde hayvan heykelleri dikkati çekiyordu. İnsan heykellerinde de el­bise ve diğer teferruata çok dikkat ederlerdi. Aynı devrin Yunan heykellerinde İyon heykel­lerinin inceliği ve zarafeti yoktur.

İyon halkının yaşayışı hakkında çeşitli ri­vayetler ileri sürülmüştür. Bunlardan genç ve kuvvetli insanlara yaşama hakkı tanınır­mış.

İyonlar, denizel insanlardı. Birçok Akdeniz limanlarına mal taşıyarak hayatlarını kazanı­yorlardı. Para ilk defa Lidya’da kabul edildik­ten sonra Lidyalılar’ın lyonya’yı istilâsı sıra­sında İyonlar da parayı öğrenmişlerdi. M. O. VIII, VII ve VI. yüzyıllarda ejj parlak devrini yaşayan İyon medeniyeti, V. yüzyılda Atina medeniyetinin doğmasında önemli rol oyna­mıştır.

Bu yazı 47 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/