• DOLAR
    6,9551
  • EURO
    8,2066
  • ALTIN
    442,07
  • BIST
    1,1768
İspanya’nın Tarihçesi

İspanya’nın Tarihçesi

Ispanya’da ilk oturanlar Keltler’le Iberler’ dir. M. O. V. yüzyılda Fenikelilerle Yunanlı­lar Akdeniz kıyılarında sömürgeler kurmuş­lardı. Ispanya’nın bütün doğu kesimini elleri­ne geçiren Kartacalılar’ı buradan Romalılar sürdüler. Bu durum M. S. 400 yılına kadar sürdü. V. yüzyılın başlarında Ispanya’yı Gotlar, Vandallar işgal etmiştir. Bugünkü «Andalusia» sözü de «Vandalusia» dan gelir.

yüzyılda Vizigotlar bütün yarımadayı aldılar. Vandallar’ı Afrika’ya geçmeye zorla­dılar. Vizigotlar’ın Ispanya’daki egemenliği VIII. yüzyıla kadar sürdü.

Arap İstilâsı: 711 yılında Araplar Ispan­ya’yı aldılar, buradaki egemenliklerini 1492′ ye kadar devam ettirdiler. Arap idaresi sıra­sında Ispanya’da büyük mimarlık eserleri meydana gelmiştir (Bk. Elhamra Sarayı). Araplar’ın Ispanya’ya yerleşmesi başka güney Avrupa memleketlerinin medeniyetine de et­ki yaptı (Bk. Endülüs Emevîleri). Ispanya ka- tolik hükümdarları Isabella ile II. Ferdinand’ ın evlenmesi (1492) Kastilya ve Aragon kı- rallıklarımn birleşmesine yol açtı. Bu saye­de Ispanyollar Arapları memleketlerinden uzaklaştırmak İmkânını buldular. Ispanyol devleti Şarlken (I. Carlos) ve II. Felipe za­manlarında en parlak devrine ulaştı. Bu çağda Ispanya, Hıristiyan devletinin en güdüsü idi.

Ispanyollar denizcilik alanında büyük iler­lemelere başlamışlardı. Büyük keşiflerde bu­lundular. Dünyanın birçok yerlerinde sömür­geler kurdular (Bk. Keşifler, Amerika). Is­panya artık büyük bir denizci devlet haline gelmişti. Ancak, 158S’de 130 parçadan ku­rulu Ispanyol filosunu Ingilizler’in yenmesi üzerine deniz üstünlüğü Ingilizler’e geçti.

Gerileme Devri. — XVII. yüzyıl İspan­yolların gerileme devri oldu. III. Felipe, IV. Felipe ve II. Carlos gelip gitti, devlette önemli bir kalkınma olmadı. Ispanya 1714’teki Ve­raset Savaşları’nda yenildi. XIX. yüzyıldaki Napolâon Savaşları ise memleketi uçurumun ucuna kadar getirdi. Bu arada, Amerika’daki Ispanyol sömürgeleri bağımsızlıklarını kaza­nıyorlardı. 1833’te VII. Ferdinand’ııı yerine geçen Isabella, ölen kiralın kardeşi Don Car- los’un bütün gayretlerine rağmen, 35 yıl hü­küm sürdü.

Cumhuriyet: 1868’de memlekette bir ayaklanma oldu, bunun sonucu olarak 1873′ te cumhuriyet ilân edildi. Yalnız, çok geç­meden Kıraliçe Isabella’nın oğlu 1874’te tah­ta çıkarak 18S5’e kadar hüküm sürdü, 1898′ deki ispanya – Amerika Savaşı sonunda, Küba, Puetro-Rico ve Filipinler İspanyolların elinden çıktı, Ispanya büyük devletler arasın­dan silindi.

İspanyol kırallarının sonuncusu XIII. Alfonso’dur. Onun hükümranlığı sırasında 1923’te Primo de Rivera bir direktuar idaresi kur­mak istedi. Birkaç yıl diktatörlük etti. Alfonso da onu destekliyordu. 1931’de General Berenguer kıralı tahttan İndirerek cumhu­riyet ilân etti. 1936’da General Franco yeni bir ayaklanma ile iktidarı ele aldı. Yıllarca süren bu iç savaş sırasında her iki taraf da büyük kayıplar verdi.

1939 yılının martında Franco Madrid’i ele geçirdi. Böylece kendini başbakan İlân etti, ispanya tahtında hak iddia edebilecek vâris­leri yurt dışına sürdü, yalnız Don Juan Carlos’u Ispanya’da bırakarak, onu kıral adayı olarak yetiştirmeye başladı. General Franco, yakında devlet başkanlığını kıral olarak Prens Don Juan Carlos’a bırakacağını bildirdi .1975 yılında ölene kadar ülke yönetiminde gücü elinde bulundurmaya devam etti.1960 lı yıllardan itibaren giderek liberalleşmeye başlayan İspanya özellikle Franco nun ölümü ile dahada demokratik bir yapıya evrimleşerek günümüze kadar gelmiştir.İspanya tarihi özellikle burada süren ve yüzyıllarca süren Müslüman uygarlığı nedeniyle bizim açımızdan da oldukça önemlidir.

Sosyal Medyada Paylaşın:
İlginizi Çekebilir
Önceki Yazı
Sonraki Yazı

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • ÇOK OKUNAN
  • YORUM