İslamiyetten önceki Türk Devletleri

Paylaş
 

6. Sınıf sosyal bilgiler dersi 3. Ünitesinde İpek Yolu’nda Türkler konusunu ele alacağız .Bu ünite oldukça önemli olup tüm detaylarıyla hakim olunması gereken konuları kapsamakta .İpek Yolu’nda Türkler ünitesinde ele alınan konuların başında İslamiyetten önceki Türk devletleri gelir .

İslamiyetten önceki Türk Devletleri

Bilindiği gibi Türkler İslamiyeti onuncu onbirinci yüzyılda kabul etmeye başlamış ve daha sonra yoğun bir şekilde İslamiyet Türkler arasında yayılmış ve belki de İslam dünyasının en büyük Koruyucuları Türk devletleri ve milleti haline gelmiştir .Peki 6. Sınıf İpek Yolu’nda Türkler ünitesinde yer alan İslamiyetten önceki Türk devletleri hangileridir özellikleri nelerdir ve önemleri neydi İşte bu sorulara cevap bulmaya çalışacağız ilk önce isterseniz Türklerin islamiyetten önce yaşadıkları yeri yani ana vatanlarını tanımlamaya ve sınırlarını belirlemeye çalışalım

Orta Asya’nın Yeri

Orta Asya’nın yeri dendiğinde ilk aklımıza gelen kuzeyde Sibirya, Güneyde Hindikuş dağları doğuda Kadırgan Dağları ve Batıda da Hazar Denizi ve Ural Dağları yer almakta .Gördüğünüz gibi Orta Asya çevresi oldukça yoğun dağlarla kuşatılmış geniş bir Bozkır durumundadır .Kuzeyindeki Sibirya bölgesi dünyanın en soğuk ve insan yaşamına elverişli olmayan yerlerinden birisidir. Peki Türkler Orta Asya’da nasıl yaşıyorlardı yaşama tarzları neydi bu soruya verilen en klasik cevap hiç kuşkusuz Göçebe bir hayat sürmeleridir. Yani sürekli yer değiştiriyor yazları başka bir bölgede kışları başka bir bölgede yaşıyorlardı .Göçebe toplum olmalarının en önemli nedeni ise hayvancılıkla uğraşmaları ve besin kaynaklarının temelini hayvanlar oluşturmasıydı .İşte bu yüzden Türkler sürekli göç etmek ve hayvanları için yeni otlaklar bulmak zorundalardı. Bu da onları geniş bozkırlarda Göçebe bir toplum haline getirmişti .Bir diğer önemli nedeni ise Orta Asya’nın ikliminin tarıma çok elverişli olmamasıydı .Yani bir nevi Türkler Aslında göçebe yaşam tarzına mecbur kaldıkları için devam ettirmişlerdir .Daha sonra bir bölümü yerleşik hayata geçmiş ki biz onları Uygurlar olarak bilmekteyiz .Daha sonra da birçok kavim yerleşik hayata geçerek Göçebe hayattan vazgeçmişlerdir. Ancak daha sonraki yüzyıllarda Türklerin Orta Asya’dan ayrıldıklarını ve büyük kitleler halinde dünyanın dört bir yanına yayıldıkları görmekteyiz. Peki soru şu Türkler nasıl bu kadar uzak bölgelere göç edebildiler ve göç etmelerinin nedeni nelerdir.

Türklerin Orta Asya’dan Göç Etmesi

Türklerin çok uzun mesafeler göç edebilmelerini sağlayan şey Tabii ki atı evcilleştirme leri olmuştur .Tarihte atı evcilleştiren yoğun bir şekilde kullanan ilk kavimlerden birisi Türklerdir .Aynı zamanda Türkler Büyük tekerlekleri olan arabalar inşa etmiş ve çadırlarını bu arabalar üzerine kurarak günler boyunca bir yerden bir yere göç edilmişlerdi .Türklerin göç etmesinin altında birçok neden vardı .Bunlardan en önemlilerinden bir tanesi taht kavgalarıydı. Türkler sürekli birbirleriyle hakimiyet mücadelesi içerisinde giriyor ve boylardan  birisi diğerlerine üstünlük sağlayınca yenilen kabilelerde göç etmek zorunda kalabiliyorlardı .En önemli nedenlerin başında ise hayvan hastalıkları gelmekteydi .Yaşanan salgın hastalıklar Türkleri o bölgeden uzaklaşmaları yol açmaktaydı. .Boylar arasındaki siyasi mücadelede Türklerin Orta Asya’dan göç etmesine yol açan nedenlerden birisidir. Türklerin Orta Asya’da en çok rahatsız eden konuların başında ise hiç kuşkusuz en büyük azılı düşmanları olan Çin’in baskısıydı. Çin tarih boyunca Orta Asya’yı egemenliği altına almaya çalışmış ve üzerine saldıran Türkleri baskılıya bilmek için onların arasında sürekli siyasi karışıklıklar çıkarmaya gayret göstermiş ve fırsat buldukça da orta Asya’ya askeri müdahaleler de bulunarak burada güçlü Türk devletlerinin oluşmasını engellemeye çalışmıştır .İşte Çin’in Bu baskısı ve Taht Oyunları Türklerin Orta Asya’dan göç etmesine yol açan nedenler arasında sayılabilir .

Bir diğer sosyal ekonomik neden ise nüfusun artmasıydı. Orta Asya’da giderek Türk nüfusu artmaktaydı. Bu da kabileler için daha az otlak daha az toprak anlamına geliyordu .Topraklar yetmeyince boylar birbirleriyle yoğun bir çatışma içerisine girmekte ve bu da Orta Asya’dan yaşanan Türk göçlerinin en önemli nedenleri arasında sayılabilirdi. .

Uzmanların son yıllarda yaptıkları araştırmalar şunu gösteriyor ki Orta Asya’dan göç etmesinin nedenleri arasında şiddetli bir iklim değişikliği gelmekte .Daha önce daha verimli ve daha besleyici olan bu topraklar giderek kuraklığın pençesine düşmüş ve kışların çok sert geçmesi ile insanların hayvanların yaşamı derinden etkilenmiş ve Türkler daha elverişli bölgelere göç edebilmek adına harekete geçmişlerdir .

Gördüğünüz gibi Türklerin Orta Asya’dan göç etmesinin birçok nedeni bulunmaktadır Peki sorulması gereken soru şu Türklerin göçlerinin sonuçları ne olmuştur.

Türk Göçlerinin Sonuçları

Türkler tarihteki en fazla devlet Kur’an ve devlet kurma yeteneği en yüksek olan kabileler arasındadır .İşte Türkler Orta Asya’dan göç ettikleri bölgelerde bulunan devletlerle ve milletler ile çatışmaya girmiş bu egemenlik mücadelesi sonucunda bulundukları bölgedeki Devletleri yıkıp yerlerine Türk  devletleri kurmayı başarmışlardır .Bunlardan en ünlüleri arasında Büyük Selçuklular Anadolu Selçukluları Osmanlılar ve daha birçokları gösterilebilir .Türkler aynı zamanda gittikleri bölgelere kendi medeniyetlerini de götürmüşlerdir. Bu sayede Orta Asya kültür ve medeniyeti Dünyanın değişik bölgelerine yayılmıştır .Mesela dünyadaki onlu Ordu sistemini Türkler yaymıştır .Yine atın kullanılması demirin işlenmesi gibi Türklerin en iyi olduğu konular diğer Kavimler tarafından da öğrenilmiş böylece çok yoğun bir Kültürel etkileşim ortaya çıkmıştır .

Bir diğer önemli sonuç ise Orta Asya’dan ayrılmayan Türklerin kurduğu Asya Hun devletidir .Bu devlet Tarihte ilk Türk devleti olarak anılır ve tarihsel önemi oldukça fazladır .İsterseniz şimdi tarihte kurulan Türk devletleri ne daha doğrusu islamiyetten önce kurulan Türk devletleri ne yakından bakıp onları anlamaya çalışalım

Tarihte Kurulan İlk Türk Devleti

Tarihte kurulan ilk Türk devleti hiç kuşkusuz Büyük Hun devletidir .Milattan önce 220 milattan sonra 330 yılları arasında yaşamıştır .İlk hükümdarının Teoman olduğu bilinir .Teoman diğer Türk Kağanları gibi Çinlilerle savaşmış ve onları baskı altına almaya gayret etmiştir .Devletin Merkezi Ötüken der ki Ötüken daha sonra kurulan birçok Türk devletinin de Merkezi olmuş ve bu anlamda Türkler için çok özel bir anlam ifade etmiştir .

Büyük Hun Devleti Çin üzerine düzenli seferler gerçekleştirmiş ve ÇİN gibi büyük bir Devleti çok zor duruma bırakmışlardı .İşte Çinliler Büyük Hun Devleti’nin bu baskısından kurtulabilmek adına tarihin gördüğü en büyük savunma surlarından birisini inşa etmiş ve tam 2500 kilometre boyunda Çin Çin Seddi ortaya çıkmıştır .Büyük Hun Devleti’nin en ünlü hükümdarı hiç kuşkusuz nedir Mete dir  .METE Son derece disiplinli ve güçlü bir Ordu kurmayı başarmış ve Tarihte ilk defa bu Ordu’da onlu sistem uygulanmıştır. Mete’nin kurduğu bu çok etkili oldu çini işgal etmiş ve Çin Mete’ye her yıl vergi vermeyi kabul etmek zorunda kalmıştı. Mete’nin ölümünden sonra Hun Devleti gücünü belli bir süre kurmayı başardı .Ancak daha sonra devlette yaşanan taht mücadelesi ,Çin’in sürekli Hun İmparatorluğu’nun içini karıştırması ,devletin geleneksel anlamda doğu batı diye ikiye ayrılması Devleti çok yıpratmış ve batı hunları Aral Gölü civarına göç etmek zorunda kalmışlardı .Doğuda kalan Hunlar ise yine kendi aralarında Kuzey ve Güney olarak ikiye ayrılmış bu da Çin’in işini kolaylaştırmış Çin bir süre sonra bu iki Devleti ortadan kaldırarak Orta Asya hakimiyetini sağlamıştır .

Kavimler Göçü 375

Daha önce de belirttiğimiz gibi Batı hunları Aral Gölü civarına göç etmek zorunda kalmışlardı ve o sırada başlarında ÇİÇİ bulunmaktaydı. Aral Gölü civarına yerleşen Türkler tam 200 yıl boyunca burada yaşamlarını sürdürmüşlerdir .Ancak daha sonra nüfusun artması ve boylar arasında yaşanan gerginlikler Türkleri tekrar göç etmek zorunda bırakmıştır .Batıya doğru akın akın ilerleyen Hunlar milattan sonra 374 yılında Volga Nehri’nin aşmayı başarmış ve batı Avrupa’ya doğru ilerlemişlerdir .Bu bölgede yaşayan birçok farklı kavim bulunmaktaydı. Bunlar Frank, Germen, Vandal ,Astronot, Vizigot gibi kavimlerdi. Bu kavimler başlangıçta Türkleri durdurmaya çalışmış ancak başarılı olamayınca onlar da Batıya doğru çekilmek zorunda kalmışlardı. İşte bu büyük nüfus değişimine kavimlerin birbirini İterek hareket etmelerine Kavimler Göçü denir ve Kavimler Göçü hem dünya tarihi açısından hem de Avrupa tarihi açısından oldukça kritik ve oldukça önemli sonuçlar doğurmuştur .Kavimler Göçü’nün sonuçları Kavimler göçünden önce Avrupa’ya hakim olan yegane güç hiç kuşkusuz Roma İmparatorluğuydu. Roma İmparatorluğu Kavimler Göçü sonucunda önce ikiye ayrıldı 395 .Batı Roma İmparatorluğu kuzeyden gelen Cermen kabileleri ne karşı çok sert mücadeleler vermesine rağmen başarılı olamadı ve Cermenler tarafından milattan sonra 476 da yıkıldı .Böylece hep Avrupa’da ilk çağ sona erdi ve onun yerine bin yıl sürecek olan Ortaçağ başlamış oldu .Avrupa’nın etnik yapısı baştan sona değişti kuzeyden gelen Germen kabileleri yerel halklarla birleşerek yeni sosyolojik toplulukların oluşmasına olanak sağladı ve böylece günümüz Avrupasının temelleri ortaya çıkmış oldu .Batıya kadar gelen Bunlar burada çok güçlü bir Hun Devleti kurdu. Avrupa Hun Devleti olarak da bilinen bu devlet siyasi dengeleri belli bir süre ele geçirdi .Avrupa’da Feodalite denilen yapı ortaya çıktı ve Orta Çağ boyunca hem siyasi hem kültürel hem de sosyolojik anlamda Avrupa’ya derinden etkilemeyi başardı İpek Yolu’nda Türkler ünitesini ela almaya devam ediyoruz.

http://bilelimmi.com/unite-3-ipek-yolunda-turkler-ders-notu/

http://bilelimmi.com/turk-tarihinde-bayrak/

http://bilelimmi.com/2-gokturk-devleti/

http://bilelimmi.com/uygurlarin-tarihcesi/

Bu yazı 59 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/