İPEK NEDİR?

Paylaş
 

İPEK NEDİR?

Örümcek nasıl ağının tellerini Dut yaprağıyla bes salgılarsa, ipekböceği de uzunluğu ipekböceğinin 800 ile 1 500 metre arasında değişen sağlam ve yumuşacık bir iplik salgı­lar. Bu iplikçik yumak biçimindeki kozayı meydana getirir; ipekböceği denilen tırtıl bu kozanın içinde kala­rak (krizalit) başkalaşma geçirir.

esneklik, parlaklık ve yumuşaklık

İpek elde etmek için, krizalitler “ke­lebeğe dönüşerek kozayı delip çıkma­dan önce, boğma işlemine başvurulur.

İpeği çözmek için kozalar bir leğen­de sıcak suya daldırılarak kirlerini atmak üzere fırçalanır. Sonra elde e- dilmek istenen ipliğin kalınlığına gö­re, birkaç koza birden aynı anda çö­zülerek ipek telleri birleştirilip tek bir iplik halinde kaynaştırılır.

Ham iken kirli beyaz renkte olan ipek teli, temizlenmek, pürüzsüz, es­nek ve parlak hale getirilmek için bir dizi işlemden (çıkrıkla bükme, pişir­me, dolgulama) geçirilir. Sonra beyazlatılarak boyanır ve eşsiz yumuşak- I lıkta lüks bir kumaş elde etmek üze- | re dokunur. Çok daha kaba görünüş­lü olan yabanî ipek ise, Hindistan’da ve Uzakdoğu’da yaşayan başka tırtıl türlerinden elde edilir.

lüks bir sanayi

Milattan yüzyıllar önce Mısırlılar, daha sonra da Romalılar, Çinlilerden ipek satın alırlardı. îpek onlara “Or­ta Asya’dan «İpek Yolu»nu izleyen kervanlarla ulaştırılırdı. M.S. 555’te keşişler ilk kozaları Çin’den Bizans’a (Anadolu) getirdiler; ipekböcekçiliği

İstanbul’dan Yunanistan’a, XII. yy.- dan itibaren de İtalya, İspanya ve Fransa’ya geçti.

Osmanlı padişahları ipek sanayiini desteklediler ve ipekçilik Bursa’da büyük gelişme gösterdi. XV.-XVIII. yüzyıllarda Bursa’daki «ipek atelye- leri» dünya çapında ün kazandı; bu şehirde yapılan ipekli kumaşlar Av­rupa pazarlarında yer aldı.

Çok daha ucuza gelen yapay doku­maların (“naylon) rekabetiyle, karı­şık ve titiz bir çalışmayı gerektiren bu sanayi durmadan geriledi. Günü­müzde ipekçilik özellikle Japonya ve Çin’de çok yaygındır.

 

Bu yazı 40 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

Kategoriler