III.  SELİM  KİMDİR

Paylaş
 

     III.  SELİM  KİMDİR

(1761 – 1808), Osmanlı padi­şahlarının 28.’sidir. Babası III. Mustafa, anası Mihrişah Sultan’ dır. 1789’da tahta çık­tı. 18 yıl padişahlık et. tikten sonra 1807’deki Kabakçı Mustafa İsya­nı üzerine tahttan indi rildi, 1808’de öldü­rüldü.

III. Selim, amcası i.Abdülbamit’in yerine tahta çıktığı zaman devlet işleri çok bozuk durumdaydı. İç ayaklanmalar olmuş, Ruslar’ la savaşa girişilerek ağır kayıplara uğranmış­tı. Bu savaşlar sonunda Ruslar’ın Kırım’ı ele
geçirmeleri III. Selim’I önce dış işlerle uğraş­mak zorunda bıraktı. Rusları Kırım’dan, Avus­turyalIları da Macaristan’dan çıkarmak isti­yordu. Fransa da Mısır’ı işgale başlamıştı.

  • Selim bütün bu güç şartlar altında Rusya ve Avusturya ile hemen uyuşmak lüzumunu takdir edemiyerek savaşa devam etmiş, so­nunda ağır şartlarla barışa varılmıştır.

Nizam-ı Cedit Hareketi

Savaşlara son verildikten sonra III. Selim, yıllardan beri çekilen acıların, devletin teme­lindeki sarsıntıların doğrudan doğruya Yeni­çeri Ocağı’ndan geldiğini anladı. Birtakım ye­nilikler yapmayı tasarlıyarak büyük bir heves­le işe koyuldu. Birçok eski müesseselerin ye­rine koyduğu yeni müesseselere «Nizam-ı Ce­dit» (Yeni Düzen) denildi. Ancak, daha çok Yeniçeri Ocağı yerine kurmak istediği piyade sınıfı bu adla anılır (Bk. Nizam-ı Cedit).

İleri görüşlü bir padişah olan III. Selim bir yandan eski orduyu tedirgin etmemeye ça­lışırken, bir yandan da zamanın icaplarına uygun olarak Nizam-ı Cedit teşkilâtım kuru­yordu. Bunun için, Fransa’dan öğretmenler ge­tirtmiş, Üsküdar’daki Selimiye Kışlası’nı, Mü- hendishane’yi, Kumbarahaneyi yaptırmıştı. Ancak, gevşek ve yumuşak bir yaradılışı var­dı, kan dökmeyi sevmezdi. Memleketteki bir­çok karışıklıkları bastırmak elindeyken, eşki- ya ile barış yapmayı tercih etti. Öte yandan, Yeniçeriler de için için kaynıyordu. Bunun so­nucu olarak Kabakçı Mustafa isyanı çıktı.

Kabakçı Mustafa isyanı

imparatorluğun bütün müesseselerinde ıs­lahat yapmaya girişen ili. Selim’in tutumunu gericlier bir türlü hazmedemiyorlardı. Bunun sonucu olarak, hem de Ruslar’la savaşıldığı bir sırada, Yeniçeriler, Kabakçı Mustafa adında birinin başa geçmesiyle ayaklandılar. III. Se- lim’i tahttan indirerek yerine veliaht Şehzade Mustafa (IV. Mustafa )yı tahta çıkardılar. Ka­bakçı Mustafa isyanı diye anılan bu ayaklan­ma üzerine, Nizam-ı Cedit hareketiyle kurulan her çeşit teşkilât kaldırıldı. Gericilerin en bü­yük dayanağı olan Yeniçeri Ocağı böylece bü­yük bir yenilik hareketini baltalamış oldu. An­cak, III. Selim taraftarları İstanbul’dan Rus- çuk’a kaçarak vezir Alemdar Mustafa Paşa’yı buldular (Bk. Alemdar Mustafa Paşa). Rus­çuk’ta önemli bir ordu toplıyan Alemdar, İs­tanbul’a yürümeye başladı. Maksadı III. Se- lim’i yeniden tahta çıkarmaktı.

  • Selim Nasıl Öldürüldü

Gericiler bu hareketi haber alınca eski pa­dişahı öldürmeye karar verdiler. Sultan Se­lim’in kapalı olduğu odaya girdikleri zaman, ileri görüşlü büyük hükümdar ney çalıyordu. Yanında hiçbir silâhı yoktu. Haydutlara karşı birkaç saniye elindeki neyle savundu. Geri­ciler bir anda eski padişahı parçaladılar, tam o sırada saraya gelen Alemdar’ın önüne attı­lar. Alemdar Mustafa Paşa bütün ümitlerinin kaybolduğunu sanarak cesedin üstüne kapa­nıp ağlarken yanındakiler ona Şehzade Mah­mut’u kurtarması gerektiğini hatırlattılar. Alemdar onu kurtararak tahta çıkardı (Bk. Mıahmut II).

Mahmut, amcası olan III. Selim’in devrimci fikirleriyle yetişmiş ileri görüşlü bir şehza-

Bu yazı 136 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

Kategoriler