I Abdülhamit 

Paylaş
 

I Abdülhamit

Türk padişahı (İstanbul 1725-ay.y. 1789). Ahmet III ile Rabia Şermi Sultan’m oğlu olan Abdülhamit I, babası Patrona Halil ayaklanmasıyla (1730) tahttan indirildiğin­de beş yaşındaydı. Çocukluğu ve gençliği sıkı bir dene­tim altında geçti. Ağabeyi Mustafa lll’ün ardından, 49 yaşında tahta çıktı. Sürüp gelen 1768 Osmanlı-Rus sa­vaşı, iç ayaklanmalar ve para sıkıntısı, padişahlığı bo­yunca temel sorunları oluşturdu. Kozluca önündeki Osmanlı yenilgisinden sonra Ruslarla zorunlu olarak imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşmasıyla (1774) Kırım ve dolayları Ruslara verildi. Hemen ardından Avustur-

ABDÜLHAMİT I

27. Türk padişahı (21 Ocak 1774 – 7 Nisan 1789)

 

 

Doğumu: 28 Mart 1725. İstanbul

Babası: Ahmet III

Annesi: Rabia Şcrmi Sultan

Padişah olan çocukları: Mustafa IV, Mahmut II

ölümü: 7 Nisan 1789, İstanbul

Gömüldüğe yer: Abdülhamit türbesi,

Bahçekapı, İstanbul

Sadrazamları:

Muhsinzade Mehmet Paşa (1774)

İzzet Mehmet Paşa (1774-1775; 1781-1782) Derviş Mehmet Paşa (1775-1777)

Darendeli Cebecizade Mehmet Paşa (1777-1778)

Kalafat Mehmet Paşa (1778-1779)

Karavezir Seyit Mehmet Paşa (1779-1781) Hacı Yeğen Mehmet Paşa (1782)

Halil Hamit Paşa (1782-1785)

Hazinedar Şahin Ali Paşa (1785-1786)

Koca Yusuf Paşa (1786-1789)

ya, Bukovina’yı (Boğdan) işgal etti. Güneydoğudaysa Iranlılar, Musul’u ele geçirerek bir süre egemenlikleri altına almayı başardılar. Küçük Kaynarca Antlaşma­sında Kırım’la ilgili hakları ne Ruslar ne de Osmanlılar doyurucu buldu ve Kırım hanını kimin seçeceği sorunu, ancak Aynalıkavak Tenkihnamesi ile bir çözüme bağla­nabildi. Aynalıkavak’ta bu hakkın Ruslara tanınması ve Şahin Giray’ın Kırım hanı olmasına karşılık, Abdülhamit I, bölgede bazı kaleleri onartma ve asker yığma işlemini sürdürdü. Rusların, Avusturya ile birlikte Osmanlı dev­letini paylaşma kararını Ingiltere ve Prusya’dan öğre­nince, savaşa taraftar olmadığı halde Kılburun’a saldırıl- ması buyruğunu vermesiyle (1787), yeniden Rusya ve Avusturya ile 1792’ye kadar sürecek bir savaşa girildi.

Abdülhamit I, bir yandan da iç ayaklanmalar ve hu­zursuzluklarla uğraşıp, Suriye’de Ruslarla işbirliği yapan Tahir Örmen ve oğlu Ali Tahir’in, ardından da Mısır’da Kölemenlerden Ali Bey’in ayaklanmalarını ve Mora ayaklanmasını başarılı biçimde bastırdı. Anadolu’da eş­kıyalığa ve soygunculuğa başlayan leventlerin ocak ör­gütünü kaldırdı (1776). Ayrıca, özellikle ordu kuruluşla­rıyla ilgili çeşitli yenilikler yaptırıp, Kara Mühendishane- si’ni kurdurdu; Müteferrika matbaasını yeniden canlan­dırdı; yerli mal kullanılmasını ve küçük sanayiyi destek­letti. Padişahlığı boyunca uğraştığı Rusya sorunuyla ilgili Özi kalesinin Ruslar tarafından alındığı haberi üstüne, felç geçirerek kısa bir süre sonra öldü ve İstanbul Bah- çekapı’da Dördüncü Vakıf Han’ın karşısındaki türbesi­ne gömüldü.

Dinsel inançları çok güçlü bir padişah olan Abdülha­mit I, hayır kuruluşlarının yapımına geniş ölçüde yer vermiş, günümüzdeki Dördüncü Vakıf Han’ın yerinde bir imarethane, kapısına bir çeşme, sebil ve sübyan mektebi, karşısına da bir medrese, kütüphane ve türbe (kütüphanesi günümüzde Süleymaniye kütüphanesi­nin içindedir), annesi Rabia Sultan adına Beylerbe­yinde tek minareli bir cami ile birlikte hamam ve süb­yan mektebi, İstanbul’un çeşitli yerlerinde de çok sayı­da çeşme yaptırmıştır (Dolmabahçe-Kabataş arasında, Setüstündeki çeşme; vb.).

Bu yazı 73 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/