HUYGENS, CHRÎSTİAAN KİMDİR

Paylaş
 

HUYGENS, CHRÎSTİAAN KİMDİR

(1629-1695)

La Haye’de (Hollanda) doğan Christiaan Huy- gens, kültürlü bir çevrede yetişti. Ozan ve bilim ada­mı olan babası Constantijn Huygens, oğlunun dil. ede­biyat, matematik ve müzik alanlarında iyi bir eğitim alması için özen gösterdi. Fransız düşünürü René Des- cartes, Huygens ailesinin dostlarmdandı. Christiaan Huygens, Descartes’ın, evrenin değişik büyüklükte maddelerle dolu olduğu ve her doğal olayın birbirini etkileyen taneciklerden kaynaklanması gerektiğini öne süren «mekanistik» doğa felsefesinden etkilendi. Ölün­ceye kadar Descartes felsefesine bağlı kaldı.

İki yıl Leiden Üniversitesinde, iki yıl da Breda Üniversitesinde öğrenim gören Huygens, baba evine dönüp kendisini doğa çalışmalarına adadı. Yurt dışı­na yaptığı geziler dışında, 1666’ya kadar La Haye’de kaldı. Bu süre içinde matematik, gökbilim, optik, me­kanik dallarında birçok buluş yaptı. Kısa zamanda Avrupa’nın sayılı bilim adamları arasına girdi. 1666* da Paris’te yeni kurulan Krallık Bilim Akademisinin önde gelen üyelerinden biri oldu. 1681’e kadar Paris’ te kaldı.

1656’da Huygens, sarkaç ilkesini saatlere uyarla­dı. 1658’de Horologium adlı yapıtında sarkaçlı saati açıkladı, ama bu konudaki araştırmalarını kesmedi. Daire yayı çizen sarkaç hareketinin salınım süresinin düzenli olduğunu, bir sarkacın uzunluğu ile peryodu arasındaki temel bağıntıyı buldu. 1673’te yayınlanan Horologium Oscillatorium’ûdi, bu araştırmaların yanı sıra, merkezkaç kuvvetin hesaplanmasını ve sarkaç yardımıyla düşen bir cismin yerçekimiyle hızlandırıl­ması için gerekli ivme değerini (g) açıkladı.

Kendi kendine mercek yontmasını öğrenen Huy­gens, TELESKOP’u da geliştirmeye çalıştı. 1655’te te­leskopu, Satürn’ün bir uydusunu (daha sonraları Ti­tan adı verilmiştir) bulmasını sağlayacak kadar ileri düzeye ulaştırdı. Kısa bir süre sonra, gezegenin garip görüntüsünün nedenini de çözdü. Elde ettiği sonuç­ları 1659’da, Systema Saturnium’da açıkladı: Satürn, gezegene bağlı olmayan bir halkayla çevriliydi. Ayrı­ca, Mars’ın dönme süresini, ilk olarak belirledi.

Teleskop üstündeki çalışmalarını sürdüren Huy­gens, ilkel merceklerin ortaya koyduğu optik sorun­ları en aza indirme amacıyla, teleskop boylarını uzat­makla işe başladı ve bir boruyla birbirine bağlı olma­yan objektif ve gözmerceğinden oluşan alan telesko­punu yaptı.

Teleskop üstündeki çalışmalarını sürdüren Huygens, ilkel merceklerin ortaya koyduğu optik sorun­ları en aza indirme amacıyla, teleskop boylarını uzat­makla işe başladı ve bir boruyla birbirine bağlı olma­yan objektif ve gözmerceğinden oluşan alan telesko­punu yaptı.

Optik sistemler ve ışığın yapısı üstüne araştırma­lar da yapan Huygens, 1660 yıllarında kullanılan ve renksemez olmayan merceklerin neden olduğu renk saçaklarını en aza indiren bir birleşik gözmerceği yap­tı («Huygens gözmerceği* teleskoplarda hâlâ kulla­nılmaktadır). 1670 dolaylarında, NEWTON’un beyaz ışığın birleşik yapısına ilişkin kuramına (ışığın boş­lukta yol alan tanecikli bir yapı oluşturduğunu öne süren kuram) karşı çıkarak, dalga kuramını ortaya attı. Işığın, esnek taneciklerden oluşan hava (ESİR)

Bu yazı 65 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/