Halley Kuyrukluyıldızı Nedir?

Paylaş
 

Halley Kuyrukluyıldızı Nedir?

Halley Kuyrukluyıldızı her 76 yılda bir dünyamızın yakınından geçerek merak ve heyecan, hatta korku uyandırır. 1986 daki son geçiside oldukça heyecan uyandırdı.

Halley Kuyrukluyıldızı en son 1910 yılında dünyamızın yakınından geçtiğinde şom ağızlıların ya da “felaket tellallarının önceden ısrarla iddia ettiklerinin tersine ne kıyamet kopmuş ne de doğal bir afet ortaya çıkmıştı. Yaşlı ama dinç dünyamız her zamanki yoluna hiç tınmadan devam etmişti. Gerçi birçok ciddi bilim adamı kötü bir şey olmayacağını aylarca önceden kâğıt üzerinde kanıtlamışlardı ama dünya kamuoyunun azımsanamayacak bir kesimi sözde kâhinlerin,  masallarını astronomların sözlerine üstün tutmuşlardı. O kadar ki kıyamet kopacak diye paniğe kapılıp canına kıyanlar, hatta bunu ailece yapanlar bile vardı.

Gökbilimcilere göre “kuyrukluyıldız” bir kartopu gibidir. Değişik birçok molekülün yanı sıra buzlardan ve buz kristalleri arasında bulunan toz parçacıklarından oluşan bir “çekirdeği” vardır. Çapı 10 kilometreye kadar çıkan bu çekirdek, güneşe beş yüz bin ile attı yüz bin km. yaklaştığında ve Jüpiter ile Mars gezegenleri arasında bir noktada, güneşin ısısıyla, bir anlamda erimeye başlar. Çekirdeğin dış yüzeyinin gazlaşmasıyla birlikte toz parçacıkları da serbest kalırlar. Ortaya çıkan bu gaz ve tozlar, çekirdeğin çevresinde çapı on bin ile yüz bin km. arasında değişen genişlikte pırıl pırıl bir “atmosfer” oluşturur. “Koma ‘ adı verilen bu atmosfer, güneş ışınlarının toz parçacıklarından yansıyarak gazı adeta bir floresan ışık gibi aydınlatmaları sayesinde kuyrukluyıldızın başının ışıl ışıl parlamasına yol açar. Yıldızın “kuyruğu” da benzeri  etkiyle oluşur. Kuyrukluyıldızın güneşe dönük olmayan yüzünde geriye doğru tıpkı bir kuyruk gibi uzayan ve her birinin uzunluğunun milimetrenin binde biri kadar olduğu hesaplanan toz parçacıkları bulunur. Güneş rüzgârları ise yine çekirdekten kaçan molekülleri iyonlaştırarak ikinci bir kuyruk meydana getirirler.

Sayıları yüz milyarı geçtiği sanılan kuyrukluyıldızlar içinde Halley Kuyrukluyıldızı birçok bakımlardan ayrıcalıklı bir yere sahiptir. Bilindiği kadarıyla, ilk kez İ.Ö. 467 yılında Çinliler tarafından saptanan bu kuyrukluyıldız 1628 yılında İngiliz gökbilimcisi Edmund Halley (1656-1742) tarafından gözlemlendi. Kuyrukluyıldızlar üstüne ilk önemli yapıt sayılan “Synopsis Astronomise Cometicae”yi (1705) yazan Halley’in adı verilen bu kuyrukluyıldızın benzersiz özelliği dünyanın yakrıından ne zaman geçeceği önceden bilinen tek örnek olmasıdır. Öte yandan, Halley Kuyrukluyıldızının yörüngesi de başkalarınınkinden farklı olarak güneşe ne çok uzak ne de çok yakındır. Yörüngeleri güneşe çok uzak olan kuyrukluyıldızlar bu yüzden umulmadık zamanlarda ortaya çıkmakta ve dünyadan gözlenebilecek bir mesafeden yeniden geçişleri ancak binlerce yıl sonra olmaktadır. Yörüngeleri güneşe çok yakın olanlar ise güneşin sıcaklığı ile bozulmaktadırlar. Her iki durumda da bu kuyrukluyıldızlardan bilimsel araştırmalar için yararlanmak mümkün olmamaktadır. Halley Kuyrukluyıldızı ise güneşin çevresindeki dönüşü sırasında dünyaya en yakın olduğu noktada güneşe 140 miiyon, dünyaya ise 145 milyon km. öteden geçmektedir. Bu da bilimsel araştrma yapmak için yeterli bir mesafedir.Halley Kuyrukluyıldızı bu özelliklerinin yanı sıra güneş sisteminin en eski üyelerinden biridir. Bilim adamları Halley Kuyrukluyıldızının derinlemesine incelenmesivle güneş sisteminin ve dünyamızın birçok bilinmeyen yönünün aydınlatabileceğine inanmaktadırlar.

 

Bu yazı 126 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/