EYYÜBİLER DEVLETİ

Paylaş
 

EYYÜBİLER DEVLETİ

En büyük ve ünlüü İslâm hanedanlarından biridir. Bu hanedanın aslı Kürt’tü, önce Türkleştiler, sonra Araplaştılar.

İlk devirlerde Salâhattin Eyyubî, babası, amcası, kardeşleriyle, Türk Zengî devletinin komutanlarıydılar, Türk kültürü ile yetişmiş­lerdi. Sonradan, devletin Mısır’a geçmesiyle, tam bir Araplaşma oldu. İmparatorluğun merkezi Kahire idi. Bu imparatorluk Mısır’da 1171’den 1250’ye, hattâ ismen 1254’e ka­dar 79 yıl sürmüştür. Diğer Eyyuplu devlet­leri, aynı hanedanın çeşitli kolları tarafın­dan kurulmuş siyasî teşekküllerdi, az çok Kahire’deki «büyük sultan» a bağlıydılar. Asıl imparatorluktan başka 10 Eyyuplu kırallığı şunlardır:

1 — Şam Eyyuplular’ı (1193-1260)

2 — Halep Eyyuplular’ı (1193-1260)

3 — Baalbek Eyyuplular’ı (1178-1245)

4 — Kerek Eyyuplular’ı (1188-1292)

5 — Mayyafarikin Eyyuplular’ı (1200- 1259)

6 — Hısn-KeyfS Eyyuplular’ı (1232-1524)

7 — Yemen Eyyuplular’ı (1173-1229)

8 — Basra Eyyuplular’ı (1200-1210)

9 — Hama Eyyuplular’ı (1 178-1298 + 1310-1341 )

10 — Humus Eyyuplular’ı (1178-1262)

Bunların çoğu 1250’den sonra Mısır’da Eyyuplular’ın yerine geçen Türk Memlûkleri’ne bağlandılar, az sonra da doğrudan doğ­ruya Memlûkler’e katıldılar. Halep bir ara, 1260’da, geçici olarak, İlhanlılar tarafından alınmıştır. Mayyafarikin de 1230’dan 1244’e kadar Moğollar’da kaldı. Yemen şubesi önce Resulıler’e geçti, sonra Memlûkler’e bağlan­dı. 292 yıl süren Hısn-Keyfâ (Hasankeyf) ko­lu ise 1260’ta Moğollar’a, 1461’de Akkoyunlular’a, bir ara Selçuklular’a, Memlûkler’e bağlı halde yaşadı, Kanunî’nin ilk yıllarında Türkiye’ye katılıp iç bağımsızlığı son buldu.Böylece Eyyuplu İmparatorluğu’nun Mısır, Yemen, Hicaz, Suriye, Filistin, Lübnan, Bas­ra, Mezopotamya, Bingazi, Kuzey Sudan, Dİyar-ı Bekr gibi geniş ülkelere hâkim oldu­ğu anlaşılır.

Devletin kurucusu olan Salâhattin’in ba­bası Necmettin Eyyup, 1139-1149 arasında, Baalbek valisiyken, 1154’te Zengîler’in Şam valisi oldu, 1173’te öldü. Kardeşi Esedüddin Şirkûh da 1154-U69 arasında Zengîler’ in Humus valisiyken 1169’da Mısır Fatımî halifesinin veziri oldu, birkaç ay sonra öldü. Bunun çocukları, Eyyuplular’ın Humus kolu­nu kurdular.

Salâhattin Yusuf, Eyyup’un büyük oğlu­dur. Amcasının yanında Mısır’a gitti, o ölün­ce, Zengî hükümdarı Nurettin tarafından Fatımîler’in vezirliğine getirildi.

Mısır’da Abbasi halifesi adına hutbe okutan Salâhattin, Sünnî Islâm âlemini ikiye bö­len Mısır’daki Şiî mezhebini ortadan kaldı­rıp iki yüzyıla yaklaşan duruma son vermiş­tir. Bu durum, Salâhattin’le onun hüküm­darı olan Sultan Nurettin’e bütün İslâm dünyasının minnetini kazandırdı.

Sultan Nurettin’in ölümü üzerine Salâhat­tin, kendini Mısır’da imparator ilân etti. Haçlı seferleri’nin büyük hükümdarı, bütün dünya tarihinin en ünlü, en seçkin kişilerin- dendir

İki buçuk yıl vezir olarak Kahire’de kalan Salâhattin, 21,5 yıl da imparator olarak Mısır’a, Suriye’ye, civar ülkelere hâkim olmuş, fakat büyük devletini ölümünden önce kar­deşleriyle oğulları arasında bölmüştür. «Büyük Sultan» ve diğer Eyyublu kollarının egeler, önce 6 yaşındaki Sul­tan Eşref’i imparator İlân etmişlerse de, 4 yıl sonra bu kukla hükümdardan da vazgeçip saltanat hakkını da kendileri kol­landılar (Bk. Memlûkler). İmparatorluk ko­lundan başka kollar, Memlûkler’e bağlı ola­rak bir müddet daha yaşamakta devam etmiştir.

Eyyuplular’ın büyük sultanları ve saltanat tarihleri şöyledir:

1       — Salâhattin (1171-1193)

2        — Aziz (1193-1 198)

3        — Mansur (1198-1200)

4        — 1. Âdil (1200-1218)

5        __ Kâmil (1218-1238)

6        — ||. Âdil (1238-1240)

7        — Salih ( 1240-1249)

3 __ Turanşah (1249-1250)

9 — Eşref (1250-1254) (ismen)

http://bilelimmi.com/eyup-tarihcesi/

http://bilelimmi.com/hacli-seferleri/

http://bilelimmi.com/anadolu-selcuklularin-yikilisi/

Bu yazı 214 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

Kategoriler