Evcil Hayvanların Tarihçesi

Paylaş
 

Evcil Hayvanların Tarihçesi

Çok eski çağlardan beri insanlara alışmış ve yar­dımcı olmuşlardır.

EVCİL HAYVANLAR, insanlara alışmış, az çok yararlığı dokunan hayvanlardır. Bun­lardan kimisi evlerde, kimisi de bahçe, kü­mes, ahır gibi yerlerde insanlara yakın ola­rak yaşarlar.

İnsanlar besinlerini sağlamak için avlan­maya çıktıkları günlerden beri hayvanlar hak­kında bilgi sahibi olmaya başlamışlardı. Da­ha Taş Çağandayken hayvanlardan faydalan­mışlar, bu canlılara karşı gerekli ilgiyi gös­termişler, hatta mağaralarının duvarlarını çağlarında yaşıyan hayvanların resimleriyle süslemişlerdi.

Gene zamanımıza kadar gelen resimler Eski Mısırlıların, BabillÜer’in, Eski Yunanlı ve Romalılar’ın hayvanlara karşı olan ilgisini açıkça gösteriyor. Mısırlılardan kalan resim­ler arasında ata, kediye çok raslanıyor. Hattâ Mısırlılardın bazı tanrıları bile hayvan kılı- ğındaydı. Babillller’den kalan resimler ara­sında da at, kedi, keçi, kuş resimleri vardır. Eski Yunanlı ve Romalılar ise hayvanlara çok düşkündü, yabani hayvanlarla bile İlgilenir­lerdi.

işte çok eski çağlardan beri süregelen bu ilgi insanların birçok yönlerden hayvanlara etki yapmasını sağladı. Bugünkü evcil hay­vanların çoğu ilk dedelerinden o kadar fark­lıdır .ki, neredeyse onları aynı cinsten say­mak bile yersiz olur.

Evcil hayvanlar arasında en büyük farkı gösteren cins köpeklerdir. Salonlarda besle* nen süs köpekleriyle kurt köpeği, buldogla tazı arasında çok büyük fark vardır.

İnsanların ilk evcilleştirdiği hayvan kö­pektir. Köpeğin evcilleştirilmesi, İnsanlığın medeniyet alanındaki ilerlemesinde en bü­yük olaylardan biri sayılır. Böylece insan kendisine iyi bir arkadaş, cesur bir yardım­cı kazanmıştır.

Sığır da ilk evcilleştirilen hayvanlardandır. Bundan 10.000 yıl önce Asya’da evcilleştiril- miştir. Tibet’te yaşıyan yakların da etinden, sütünden, kılından faydalanmak için, o böl­ge insanları, onları evcilleştirmişlerdir.

Koyun ve keçi önce sadece etlerinden fay­dalanmak için evcilieştirîlmişt». Ancak, ara­dan çok uzun zaman geçtikten sonra, bun­ların yününden, kılından faydalanılması da öğrenildi. Domuzun 8.000 yıl öncesinden iti­baren evcilleştirildiği biliniyor.

 

At da önce sırf eti için evcilleştirilmiştî. Çok geçmeden, binek hayvanı olarak kulla­nılması öğrenildi. Eşek 5.000 yıl önce yük taşımak için evcilleştirildi.

Kediyi ilk evci I leşti ren Mısırlı lar’dır. İn­sanlar buğday depo etmeye başlayıncaya ka­dar kedinin faydalı olmadığını sanıyorlardı. Mısır’da saklanan tahılı farelere karşı koru­manın en iyi yolunun kedi beslemek olduğu anlaşılınca kedi büyük önem kazandı.

Deveyi evcilleştirdiler Babillîler’dir. Önce çift hörgüçlü, sonra tek hörgüçiü develer ev­cilleşti ki bugün bu hayvanın yabanisine ras- larnak İmkânsızdır. Güney Amerika’da da Peru yerlileri deveyle akraba birçok hayva­nı evcilleştirdiler.

İlk evcilleştirmen kuş güvercindir. Akde­niz kıyılarında yaşıyan insanlar bundan 5.000 yıl önce etini yemek, kurban etmek maksa­dıyla güvercin beslemeye başladılar. Tavuk, Hindistan’da yaşıyan yabani orman tavuk­
larının evcilleştirilmesiyle elde edildi. Ör­dek ve kazın evcilleştirilmesi de çok eski­dir. Hindi ise Kristof Kolomb’un Amerika’ya ayak basmasından çok önce Meksika’da ya- şıyan Kızılderililer tarafından yetişfirilmek­teydi.

İnasnlar sadece kuşları, memeli hayvan­ları evcilleştirmekle kalmamış, böcekleri bi­le evcilleştirmiştir. Balı için yetiştirilen arı bunların başında gelir. Çinliler de çok eski zamanlardan beri ipekböceği yetiştiriyor­lardı.

Binlerce yıldan beri süregelen evcilleştir­me işi bugün en verimli durumuna ulaşmış bulunuyor. İnsanın evcil hayvanlardan sağ­ladığı faydalar pek çoktur (Bk. Çiftçilik; Hayvanlar). Besin için faydalı oları et, süt, yumurta gibi yiyeceklerden başka, birçok hayvanların derisinden, yününden, ipeğinden faydalanırız. Birçoklarına biner, eşyalarımızı yükler, arabalarımızı çektiririz. Köpek birçok yerlerde bekçilik eder, kuvvetli koklama du­yusu sayesinde avcılıkta, kayıpları bulmakta’ insana yardımcı olur. Özel eğitim görmüş köpekler körlere şehir içinde yol gösterirler.

Bu yazı 115 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

Kategoriler