Divanı Lügatit Türk

Paylaş
 

Divanı Lügatit Türk

Divanı Lügatit Türk bu eserin yazarı Kaşgarlı Prens Mahmut Doğu Karahanlı hanedanındandır .Türkçe’nin güzelliğini yabancılara tanıtmak amacıyla yazmıştır. Bu işi başarabilmek için Türk ülkelerin dolaşmış incelemeler yapmış eseri 1072 de yazmaya başlamış 1074 de tamamlamıştı.r 1077 yılında Bağdat’ta halife Muktedi ye sunmuştur .Bu bir lugattan ziyade bir Türk Lügat Ansiklopedisidir .Yazar önsözünde Türkler için şunları söyler .

Tanrının devlet güneşini Türk burçlarından doğurmuş olduğunu ve Türklerin Ülkesi üzerinde göklerin bütün dairelerinin öldürmüş olduğunu gördüm .Tanrı onlara Türk adını verdi ve yeryüzüne hakim kıldı. Cihan imparatorları Türk ırkından çıktı ,dünya milletlerinin yuları Türklerin eline geçti. Türkler Tanrı tarafından Bütün kavimlere üstün kılındı. Haktan ayrılmayan Türkler Tanrı tarafından hak üzerine kuvvetlendirilir. Türkler ile olan Kavimler bile aziz oldu .Böyle Kavimler Türkler tarafından her arzularına eleştirildi. Türkler himayelerinde aldıkları milletleri kötülüklerin şerrinden korudular. Cihan hakimi olan Türklere herkes muhtaçtır onlara derdini dinletmek ve bu suretle her türlü arzuya nail olabilmek için Türkçe öğrenmek lazımdır .

Orta Çağ ümmetçilik çağıdır. Milliyet ve milliyetçilik fikri doğmamıştır ,fakat yukarıdaki satırlar gözden geçirilince burada bir milletten evladı olan bir milliyetçinin fikirleri ve duyguları açıkça görülmektedir .Dünya prensin ulaştığı bu ideal fikri ancak 18 yüzyılda ulaşmıştır .Bu nedenleri şöyle açıklamak gerçeklere uygun düşer.Karahanlılar’ın düşmanı olan Gazneliler Dandanakan Meydan Savaşı’nda Büyük Selçuklular tarafından yere serilmiştir .Karahanlılar’ın yıllarca kan dökerek almak istedikleri Horasan Gaznelilerden Selçuklulara geçmiştir .Halife Müslümanların siyasi liderliğini Tuğrul Bey’e ve yerine geçenlere bırakmış yalnız dini lider olarak kalmıştır .Alparslan Orta Çağ’ın en kuvvetli imparatorlukların dan birini kuran Bizanslıları Malazgirt Meydan Savaşı’nda yenmiş ve imparatorları Romen Diyojen’i esir almıştır .Bu savaştan sonra Türk orduları Anadolu’ya girmiş Kaşgarlı Mahmut’un halifeye Muktedi ye  sunduğu 1077 yılında Anadolu Selçuklu Devleti kurmuştur .İşte Prens Mahmut da Türkleri öven satırları ve ifadeleri böyle bir ortamda yazmış gerçek tarihi olaylara dayanarak Türk milletinin büyüklüğünü ortaya koymuştur. Kaşgarlı Mahmut anlattıklarımı da uygun olarak kitabında devrinde Türklerin cihanhakimi olmak istediklerini şöyle anlatır .

Alper Tunga öldü mü

Issız Acun Kaldı mı ,

Ödlek öcün aldı mı

İmdi Yürek yırtılır

Görüldüğü gibi Divanı Lügatit Türk’ün dili Kutadgu Bilig’in dilinden daha açık ve daha Türkçedir .Karahanlılar devrinde kullanılan bu Türk lehçesine hakaniye lehçesi denilir .Bunlar 14 yüzyılda Çağatay lehçesi Doğacaktır. Bu kitabın dünyada bir tek nüshası bulunmuştur .Bu nüshadan yerli ve yabancı bilginler pek çok yayınlar yapmışlar ve türlü yanlarını ele alarak eseri ve içindeki de tanışmışlardır .Divanın tek nüshası İstanbul’da millet kitaplığındadır. Türkçe’ye Besim Atalay tarafından çevrilmiştir.

http://bilelimmi.com/karahanli-devletinin-kurulusu/

http://bilelimmi.com/unite-3-ipek-yolunda-turkler-ders-notu/

 

Bu yazı 129 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/