Diderot Kimdir?

Paylaş
 

Diderot Kimdir?

Langres’li, varlıklı bir küçük kent­soylu aileden gelen Diderot, Paris’te parlak bir öğrenim yaptıktan sonra, babasının bıçakçı dükkânının başına geçecek yerde, edebiyat mesleğine a- tıldı. Son derece zeki, doymak bilmez bir meraka sahip olduğundan, her konuyla ilgilendi ve romanda da, tiyatroda da, edebî eleştiride de aynı derecede yetenekli olduğunu göster­di. Gazeteci ve sanat eleştirmeni ol­du ve birçok makalesinde büyük re­sim sergilerini anlattı: Salonlar. Ay­rıntılı tanımlamalarıyla, bir tabloyu canlandırmağa, ışığını ve renklerini vermeğe çalıştı. Bu makalelerin ilgi çekici üslûbu, Alman yazarı ‘Goethe’- nin gözlerini kamaştırmıştı.

Ama özellikle, bu sözcüğe XVIII. yy.da verilen anlamıyla, bir filozof­tu. Cüretli, yeni ve cömert fikirlere susamış bir düşünür olarak, çağının temel sayılan verilerini yeniden söz konusu etmekten çekinmedi: din, ai­le, monarşik toplum gibi. Körler Üs­tüne Mektuplar’da ortaya attığı kar­şıt görüşleri, ‘Voltaire tarafından çok beğenilmekle birlikte, Vincennes’de de üç ay hapsedilmesine yol açtı. Bir­çok bilimsel makale kaleme almıştır, dinsiz ilk maddeci düşünürlerden sa-

Diderot, kendisine haksız veya mo­dası geçmiş görünen şeyleri eleştir­mekle yetinmedi; yapıcı çözümler önermeğe de gayret etti. 1750’de, dos­tu d’Alembert ile, büyük bir Ansik­lopedi yayımlamağa girişti ve ömrü­nün yirmi yılını buna adamakla bir­likte, edebî verimini de ihmal etme­di. Ama eserlerinin çoğu, ancak ölü­münden sonra yayımlandı.

Diderot’nun bir felsefe öğretisi yok­tur. Eserleri arasında en kalıcı olan­lar romanları ve özellikle de «Rameau’nun Yeğeni»dir. Tiyatro oyun­ları orta değerde, ama tiyatro kura­mı önemlidir.

Bu oldukça şaşırtıcı, çok yönlü ye­teneklere sahip kişi, Fransız XVIII. yy .inin en «modern» yazarlarından bi­ridir.

 

Bu yazı 21 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

Kategoriler