COĞRAFYA VE DÜNYAMIZ

Paylaş
 

COĞRAFYA VE DÜNYAMIZ

Coğrafya: Yeryüzüne bağlı çeşitli tabiat olaylarının meydana gelişlerini, yeryüzündeki da­ğılımlarını neden ve sonuçlarıyla birlikte incele­yen, bu olaylar ile insanlar arasındaki ilişkiyi açıklayan bilim dalıdır.

Coğrafyanın Konuları:

  1. Atmosfer (hava   küre):    İcinde   çeşitli gazlar bulunduran, canlı yaşamını sağla­yan, dünyayı saran gaz tabakasıdır.
  2. Litosfer (taş küre): Dünyamızın; insan­ların yaşadığı, dağ, ova, vadi gibi çeşitli yüzey şekillerinin bulunduğu taş ve top­rakla örtülü bölümüdür.
  3. Hidrosfer (su küre): Dünyamızın; çukur kesimlerini dolduran sularla oluşan ok­yanuslar, denizler, göller vs.den meyda­na gelen örtüşüdür.
  4. Canlı varlıklar-

Coğrafya verdiğimiz bu konuları çeşitli dalla­rıyla araştırır ve sonuçlar ortaya koyar. Bu konu­lan incelerken de diğer bilimlerden yardım alır.

 

COĞRAFYANIN BÖLÜMLERİ

  1. Genel Coğrafya
  2. Fizikî coğrafya

– Matematik coğrafya

–  Klimatoloji (iklim bilimi)

– Jeomorfoloji (yer şekilleri bilimi)

– Biyocoğrafya (bitki + hayvan topluluklarını inceleyen bilim)

–  Hidrocoğrafya

  1. Beşerî – Ekonomik Coğrafya

–  Nüfus ve yerleşme

–  Ekonomik coğrafya

–  Siyasî coğrafya

  1. Yerel Coğrafya

(Ülkeler veya bölgeler coğrafyası)

COĞRAFYA ÖĞRENMENİN GEREKLİLİĞİ

Coğrafya;

–Dünya’yı ve ülkemizi tanıtır.

–Ülkemizin dünya üzerindeki yerini ve bu yerin önemini öğretir.

Ülkemiz, özellikleri bakımından birbirinden farklı yedi bölgeye ayrılır. Bu bölgelerdeki;

* Yer şekillerini,

*  İklimi,

*  Bitki örtüsünü,

* Yaşayış ve yerleşim biçimlerini,

*  Geçim kaynaklarını,

*  Yer altı ve yer üstü zenginliklerini öğrenmek, vatan ve millet sevgisini geliştirir.

Ülkemizin kaynakları sınırsız değildir. Birgün tü­kenip yok olacağını düşünerek, bu kaynakları;  Özenle değerlendirmeli,

*  İsraftan kaçınmalıyız.

Coğrafya, bu düşünceyi destekler.

Coğrafya öğrenimi;

*  Ülkemizin kalkınmasında severek sorumluluk almamızı,

*  Gelecekte ülke yönetiminde yer alacak kişi­lerin doğru kararlar verebilmesini sağlar.

DÜNYAMIZ

EVREN

Yıldız, gezegen, kuyruklu yıldız, meteor gibi gök cisimlerinin tümünü içine alan sonsuz varlığa evren denir.

Dünya’mız, evrende yer alır.

GÜNEŞ SİSTEMİ

Güneş sistemi, evrenin küçük bir parçasıdır.

Güneş ve Güneş’in çekim etkisi altında bulunan gök cisimlerinin oluşturduğu topluluğa Güneş Sistemi denir.

Güneş Sistemi’nde; •*• Dokuz gezegen, •t- Büyüklü küçüklü 50’yi aşkın uydu,

* Meteoritler ve

* Kuyruklu yıldızlar bulunur.

Güneş Sistemi’ndeki gezegenler, önceleri uzay boşluğunda kızgın bir gaz kütlesi (nebula) hâlinde idi. Nebula, kendi çevresinde dönerken, çeşitli kuvvetlerin etkisiyle parçalanmıştır. Kalan büyük parça Güneş’i, kopan parçalar ise geze­genleri oluşturmuştur.

GEZEGEN

Yıldızlardan aldığı ısı ve ışığı yansıtan gök ci­simlerine gezegen denir.

UYDU

Bağlı olduğu gezegenin etrafında dönen gök ci­simlerine uydu denir. Örneğin Ay, Dünya’nın uy­dusudur.

YILDIZ

Isı ve ışık yayan gök cisimlerine yıldız denir. Bize en yakın olan yıldız, Güneş’tir.

GALAKSİ

Birden fazla yıldız sisteminin bulunduğu uzay adasına galaksi (gök ada) denir. Güneş Sis­temi, Samanyolu galaksisinde bulunur.

DÜNYA’MIZI TANIYALIM

Dünya’mız;

***Güneş Sistemi’nde bulunan dokuz gezegen­den biridir.

***Güneş’e yakınlık bakımından  Merkür ve Venüs’ten sonra 3. gezegendir.

Dünya’nın, Güneş’e uzaklığı yaklaşık 149500000km’dir.

Güneş’e yakınlıklarına göre gezegenler sıra­sıyla;

***Bütün bu gezegenler Güneş etrafında elips şeklindeki yörüngelerinde;

***Batıdan doğuya doğru hareket ederler,

***Dönüş hızları birbirinden farklıdır.

# En büyük gezegen Jüpiter, en küçük geze­gen Plüton’dur.

#Dünya’mız;

* Venüs, Merkür, Mars ve Plüton’dan büyük,

* Diğer gezegenlerden küçüktür.

DÜNYA’NIN ŞEKLİ ve SONUÇLARI

 

Dünya Ekvator çevresinde şişkin kutuplardan ba­sık, ancak genel olarak yuvarlak bir şekle sahiptir. Dünya’nın kendine has bu şekline Geoid denir.

Dünyanın basıklık oranı   : 1/297 dir.

Ekvator çevresi               : 40076 km

Kutup çevresi                  : 40009 km dir.

Dünya’nın Şeklinin Sonuçları

  • Yerçekimi kuvveti kutuplarda Ekvator’dan daha fazladır.
  • Dünya’nın dönüş   hızı   (çizgisel   hız), Ekvator’dan kutuplara doğru azalır.
  • Paralel dairelerinin boyları Ekvator’dan kutup­lara doğru kısalır.
  • Birbirini takip eden paraleller arasındaki alan­lar kutuplara doğru küçülür.
  • Meridyen yayları arasındaki uzaklık kutuplara doğru azalır.
  • Bütün meridyenler kutuplarda birleşir.
  • Aynı anda Dünya’nın yarısı aydınlık, yarısı ka­ranlık olur.
  • Güneş ışınlarının düşme açısı Ekvator’dan ku­tuplara doğru daralır.

Bunun sonucunda•

  1. a) Sıcaklık değerleri Ekvator’dan kutuplara doğru genel olarak azalır.
  2. b) Ekvator’la kutuplar arasında iklim kuşakları oluşur.
  3. c) Tabiî bitki örtüsü, tarım ürünleri, hayvan türleri, toprak yapısı Ekvator’dan kutuplara doğru değişir.
  4. d) Nüfus, yerleşme ve ekonomik faaliyetler Ekvator’dan kutuplara doğru değişir.

MATEMATİK: (COĞRAFÎ) KOORDİNATLAR

Dünya üzerinde herhangi bir bölgenin konumunu tespit etmek için oluşturulan Ekvator, kutup nok­tası, kutup dairesi meridyen, paralel, enlem, boy­lam, yer ekseni gibi önemli nokta veya çizgilere matematik koordinatlar denir.

Yer Ekseni: Kutup noktalarını yerin içinden birleş­tirdiği varsayılan sanal (yapay) doğrudur. Yer ek­seninin Ekvator düzlemi ile yaptığı açı 90° olup, bu açı değişmez.

Ekvator Düzlemi: Ekvator çizgisinden geçtiği ka­bul edilen düzlemdir.

Yerin Merkezi: Ekvator düzlemi ile yer ekseninin kesiştiği noktadır.

Ekvator: Dünya’yı kuzey ve güney yarımküre diye iki eşit parçaya ayırdığı kabul edilen çizgidir.

Ekvator’un Özellikleri

  • Üzerindeki her noktanın kuzey ve güney kutup noktalarına uzaklıkları eşittir.
  • Paralel dairelerinin başlangıcı olup 0° dir.
  • En uzun paralel daire olup 40076 km. uzunluğa sahiptir.
  • Kuzey ve güney yarımkürelerin başlangıcıdır.
  • Çizgisel hızın en fazla olduğu noktaların bir­leşmesiyle oluşur.
  • Üzerinde gece ve gündüz süreleri daima eşit olup, 12 şer saattir.

 

Bu yazı 36 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/