CAM NEDİR?NASIL KEŞFEDİLDİ?

Paylaş
 

CAM NEDİR?NASIL KEŞFEDİLDİ?

Cam bir katı değildir. İçine, genellikle kireç taşı ve sodyum karbonat eklenerek eritilmiş ve oda sıcak­lığında ağdalı ve sert bir hal alıncaya kadar soğutul­muş bir kum sıvısıdır; ama katı maddelerin tüm özel­liklerini taşır. Bu duruma aşıtısoğutma adı verilir. Sıvıların çoğu, donarken billurlaşır; BİLLUR büyüklü­ğü soğuma hızına bağlıdır. Ancak, camın kendine özgü özellikleri de vardır.

Eski pencere camlarına bakıldığında, aşağı doğru sarkma eğiliminde camın sıvı özelliği görülebilir. Taç­ların altından çıkarılan.Romalılardan kalma eski cam kapların, bazen, kırılacakları yerde, ezilerek yassılaş­tıklarına tanık olunmuştur. Cam. yalnızca, billurlu silis ya da kuvars olan kumdan da yapılabilir. Ancak, kumun erime noktası yüksektir (1 700°C) ve sonuç gene de yapısal olarak billurludur. Bu maddeye SERAMİK caın adı verilir. Yüksek erime noktası ve billurlu yapısı nedeniyle se­ramik cam (kristal cam), normal cam levha yapımı için uygun değildir. Kuma yaklaşık %10 kireç (kalsi­yum karbonat) ve %15 soda (sodyum karbonat) ek­lenmesi. erime noktasını 85(PC’a düşürür; aynı za­manda. billurlaşma (devitrifikasyon) eğilimi büyük ölçüde azalır. Miktarları istenen cam tipine göre de­ğişen başka bileşenler de vardır.

CAMIN KEŞFEDİLMESİ:

İlk camın keşfedilmesi  kum taneciklerinin yüzeyi soda (sodyum karbonat) ya da potasla (potasyum karbo­nat) birlikte eritilerek elde edilen fayanstı. Bu tür cam çok eskiden boncuk ve süs eşyalarının yapımın­da kullanılırdı. İ.Ö. 2 000 yıllarında ilk gerçek CAM KAPLAR ortaya çıktı. Romalılar, pencere camı yap­mayı başarmışlardı, ama bu cam. pek saydam değildi ve yalnızca bina içlerini. ışığın içeri girmesini sağlaya­rak kötü hava koşullarından korumak için kullanılır­dı. Cam düz bir levha halinde dökülür ve henüz sı­cakken. incelmesi için merdanelenirdi. Kiliselere cam pencerelerin takılması. VII. yüzyılın başları gibi eski bir tarihe dayanır; ama büyük levhalar halinde say­dam cam yapımı, ancak XVII. yüzyılda yaygınlaşmış­tır.

camın keşfedilmesi  yapımında kullanılan ilk yöntemler, ya bir cam levhasını dökmek, sonra merdanelemek ve cila­lamak ya da camdan bir küre üflemek ve bu düzgün küreyi bir disk haline gelene kadar yassılaşması için, bir çubuğun ucunda döndürmekti. Croıcn ya da Normandiya camının kullanıldığı doğramaların, küçük çerçeveler halinde yapılması gerekiyordu. Bu camların bazılarının ortasında çubuk izi gözlenebilirdi Geniş cam üretiminde ise. küre çevrilerek 1.5 m uzunluğun­da ve 45 cm çapında bir silindir haline gelmesi için yaydırılırdı. Sonra uçları kesilip atılır, uzunlamasına yarılarak açılır ve bir ocakta yassılaştırılırdı.

Bu yöntem ve bunun geliştirilmiş mekanik bir biçimi. Fourcault (1904) ve Pittsburgh (1926) işlemleri­nin geliştirildiği dönem olan XX. yüzyılın başlarına kadar kullanıldı Fourcault ve Pittsburgh yöntemlerin­de. camdan bir şerit, soğur soğumaz onu kavrayan toz asbestten yapılmış silindirler aracılığıyla, cam fı­rınından birkaç metre yukarda olan tavlama kulesine dikey olarak çekilir. Tavlama fırını, camın istenen hızda soğumasını sağlar. Bu. yüzey soğumasının çok hızlı olması nedeniyle ortaya çıkan gerilmelerin gide­rilmesi için gereklidir. Sonuçta.cam saydam, alevle ci­lalanmış yüzeyi ise serttir. Ama bu yöntemden do­layı bir dalgalılık göze çarpar.

Yüzdürme İşlemi; 1959’da İngiliz şirketi Pilklngton tarafından ilk kez gerçekleştirilmesinden bu yana, yüzdürme işlemi, yassı cam yapımında bütün dünya­da ana yöntem olmuştur. Daha önceleri, herhangi bir yassı camın dökülmesi, merdanelenmesi ve dalgalılık­ların ortadan kaldırılması için, parlatılması gereki­yordu.

Yassı cam yapımında, daha önceki gelişmelerin tersine, yüzdürme işlemi, eski yöntemlerden yararlanı­larak ortaya çıkarılmadı. Yöntem, tümüyle yeni bir teknolojiden kaynaklanıyordu

camın keşfedilmesinde  Cilalanmış levha yapmak için fırından alınan eri­tilmiş cam, ilk zamanlar sonsuz bir şerit halinde merdancleniyordu. Ne var ki. bu durumda merdane, cam yüzeyinde izler oluşturuyor, ürüne optik yetkinlik ve­ren paralel yüzeyleri elde edebilmek için, izlerin ka­zınıp parlatılması gerekiyordu Taşlama ve parlatma işlemleri %20’ye varan bir cam savurganlığı yaratı­yor. büyük sermaye gerektiriyor ve işletme masrafla­rını yükseltiyordu Yüzdürme işleminde. 3.3 m’ye varan genişlikteki sonsuz cam şerit, eritme fırınından çıkarılarak, eritil­miş kalay banyosunun yüzeyi boyunca yüzdürülür Yüzey kusurlarının eriyip yok edilmesi ve her iki yü­zeyin düz ve paralel olmasını sağlama amacıyla şerit, belirli bir süre kimyasal olarak denetlenen yüksek sıcaklıkta bir atmosferde tutulur. Eritilmiş kalay yü­zeyinde hiç bir pürüz bulunmadığı için. cam da düz­gün olur.

Camın keşfedilmesi sırasında  Isıtma işlemi tamamlanmış olan cam şerit, eritil­miş kalay üzerinden alınmadan soğutularak sertleşti­rilir. Böylece,tavlama fırınından geçerken, merdane­lerin camın alt yüzünde ız bırakması önlenir. Elde edilen camın her yanı aynı kalınlıktadır ve taşlama ya da parlatma gereksinimi olmayan düzgün bir yü­zeyi vardır. Yüzdürme yöntemiyle, yedi yıllık bir çalışmadan ve ayda 250 000 dolara varan harcamadan sonra, yak­laşık 6 mm kalınlığında cam levha elde edildi. Kalite­li cam levha piyasasının %50’sinde bu kalınlık gerek­tiğinden. yüzdürme banyosu İçinde rol oynayan doğal kuvvetlerin cam kalınlığının 6 mm olmasını sağlaması iyi bir sonuçtu.

Ne var ki yüzdürme yönteminin gerçekten yararlı olması için, istenen kalınlıkta şerit yapımının olanaklı kılıtanası gerekiyordu. Yüzdürme yöntemi açıklandık­tan yalnızca iki yıl sonra. Pilkington, ilk yüzdürmeden elde edilen kalınlığın yarısı kadar kalınlıkta bir ürün oluşturman başardı. Bu incelik, temelde, camın geril­mesi ilkesine dayanıyordu Ancak, levha cam işlemin­de görülen bozuklukların ortaya çıkmaması için, ger­me işlemi, denetim altında, özenle gerçekleştiriliyordu

İnce cam yapımını İzleyen üç yıl içinde çalışmalar, kalınlığın artırılması üstüne yoğunlaştırıldı Bunun için, erimiş camın kalay üstünde yayılmasını önlemek yeterli oluyordu. İnşaat sektörü için 4 mm’den 25 mm’ ye kadar, otomotiv sektörü için ise 2.5 mm’ye kadar incelikte cam yapılabilmektedir.

öteki cam türleri:

Kabartmalı cam. fırından çıkan camın, üzerinde şekiller bulunan merdaneler arasından geçirilmesiyle yapılır. İçinde tel ızgara bulunan telli cam. istenilenin yarısı kadar kalınlıkta bir şeridin merdanelenip, telle kaplanması ve üstüne ikinci bir şerit yerleştirilip birbirine kaynatılmasıyla elde edilir. Camın saydamlaşması için, taşlanması ve parlatılması gerekir. Telli cam. çarpma ya da ısı etkisiyle kırıldı­ğında dağılmaz.

Optik cam:

Optik cam ve gözlük camı yapımı, bü­yük ölçüde öteki camların yapımına benzer Ancak önemli bir ayrıcalığı vardır; camın hiç bir şekil, renk ya da akım çizgisi değiştirmesi göstermeden sürekli olarak homojen kalması gerekir. Kimyasal içerik ya da ısıl işlemdeki küçük farklılıklar, opt!k özelliklerde büyük değişikliklere yolaçar Adi camda rengi gider­mek için, genellikle, demir oksit bulunur Optik camın yapımında kullanılan kum.daha saftır ve karışım kal­siyum. sodyum, potasyum, baryum ya da magnezyu­mun çeşitli oksitlerinin eklenmesiyle uygun biçimde düzenlenir.

Karışım önce eritilir.sonra cam sıcaklıgınınartırıl- masıyla yeniden ateşlenir. Soğutularak ve bir dişi kanormalden çok daha kuvvetli olur ve hem kırıcı kuv­vetlere karşı daha fazla direnç kazanır, hem de kırı­lırsa dağılmaz.

Katmerli cam. saydam ya da renkli polivinil bütiral tabakasının, iki tavlanmış yüzdürme camının arasına doldurulmasıyla yapılır. Daha sonra, aradaki havanın boşaltılması için vakum altında bir OTOKLAV’da. bağlanma sıcaklığına kadar ısıtılır. Daha da kuvvetli cam gerekirse, tabaka sayısı artırılır.

Isıya dayanıklı cam (ısıcam):

Adi cam eşyaya kaynar su dökülürse, iç yüzeydeki tabaka ısınarak hızla genleşir. Cam iyi bir ısıl yalıtkandır: bu yüzden daha dıştaki tabakalar oda sıcaklığında kalacaktır Ortaya çıkan biçim değiştirme, camın kolaylıkla par­çalanmasına neden olabilir. Ocak sıcaklıklarına daya­nabilecek cam eşya yapımında belli bir miktarda bor oksit (Bj03) ve alüminyum oksit eklenir. Bu. camın genleşme katsayısını üç kat düşürür. Eritilmiş arı si­lis ise. genleşmeye özellikle dirençlidir: bu yüzden yüksek nitelikli optik cam yapımında kullanılır.

Bu yazı 38 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/