Büyük Selçuklu İmparatorluğu’nun Kuruluşu

Paylaş
 

Büyük Selçuklu İmparatorluğu Türklerin kurduğu güçlü bir devlettir 1038 1157 yılları arasında yaşamıştır .Dünya ve Türk tarihinde önemli bir yeri vardır .Bu imparatorluk Doğu Romalıların saldırılarına karşı Müslümanlığı korumuş İslam ülkelerini yeniden bir yönetim altında toplamıştır .Anadolu alınarak Türklere 2. Bir yurt haline getirilmiştir .İslam uygarlığının gelişmesini ve yayılmasında sağlamıştır. Selçuklu Devleti’ni Türklerin büyük bir kolu olan Oğuzlar kurmuşlardır .Oğuzlar önceleri Göktürk imparatorluğuna bağlı idiler ,bu İmparatorluğu’nun dağılmasından sonra Batıya doğru göç ettiler .Seyhun ırmağı boylarına Hazar ve Aral gölleri arasına yerleştiler en önemli merkezleri Yenikent şehriydi. Oğuzlar komşu ülkeler ve akınlar yapıyorlar elverişli yerler bulunca geri dönmeyerek oralarda kalıyorlardı. Seyhun Irmağı ile Hazar arasında yerleşen Oğuzlar burada Oğuzlar Devleti’ni kurdular .Oğuzlar Bozoklar ve Üçoklar olmak üzere iki büyük kola ayrılmışlardı .Her kolda 12 boya bölünmüştü bütün Oğuzlar 24 boy oluyordu her boyun ayrı adı ve işareti vardı .Selçukluların bağlı oldukları Kınık boyunun işareti üç kuş Osmanların bağlı oldukları Kayı boyunun işareti Şahin di. Oğuzlar 9 yüzyılda İslam ülkelerine girmeye başladılar .Samanoğulları Devleti ile Gazneliler Devletinin ordularında görev aldılar .Müslümanlarla sıkı ilişkiler sonucunda onuncu yüzyılın sonlarında onbirinci  Yüzyılın başlarında İslam dinini benimsediler. Müslüman Oğuzlara Türkmen denirdi .Oğuz Türkleri Müslüman olduktan sonra Selçuklu Devleti’ni kurmuşlardır .Bu devletin kurucusu sayılan Selçuk Bey Dukak adlı bir Bey’in oğludur .Dukak Oğuzlar Devleti’nin subaşı idi değerli bir devlet adamı olup buyruğunda büyük bir Ordu vardı .Bu devlet işlerini ona danışarak yürütürdü Dukak kın ölümünden sonra oğlu Selçuk Oğuzlar Devleti’nin subaşısı oldu .Selçuk iyi yetişmiş bilgili yetenekli ve Yiğit bir komutandı oğuzların bir bölümü ona bağlıydı .

Selçuk kuvvetine güvenerek Oğuzlar Devleti’nin yabgusu olmak istedi bu yüzden yabgu ile arası açıldı .Devlet adamları yabgudan yana oldular. Selçuk öldürüleceğini anlayınca belki de yer darlığı yüzünden yüz atlı 1500 deve ve 15000 koyunla buradan ayrıldı.Seyhun ırmağı kenarında bulunan Cent şehrine geldi ve burada yerleşti 960 .Bundan sonra Selçuk Cent şehrine gelişi Türk tarihinde önemli bir dönemin başlangıcı oldu yabgu bu bölgede etkili olamıyordu yalnız yılda bir kez vergi toplamak için memurlarını gönderiyordu. Bu sırada Türkler arasında İslam dini hızlıca yayılıyordu cent ve çevresindeki halkın çoğu Müslüman olmuştu. Selçuk her yönden üstün gördüğü İslam dini benimsedi bu ona önemli bir politik yarar da sağlayacaktı. İslam dinini öğrenmek ve gereklerini yerine getirmek için yakın İslam ülkelerinden din adamları istedi kendisine bağlı oğuzlarda Müslüman oldular .Oğuzlar Devleti yabgunun yıllık vergiyi almak için gönderdiği memurları kafile haraç vermeyeceğini söyleyerek geri yolladı .Oğuzlar Devleti ile de savaştı Onun bu davranışları ve başarıları ününü arttırdı öteki Türk boylarının çoğunun kendisine bağlanmasını sağladı .Selçuk Bey Samanoğulları Devleti ile İyi geçiniyordu .Samanoğulları ona hayvanları için otlak ve yer vermişlerdi. Samanoğulları Devleti ile Karahanlılar Devleti arasında savaş oluyordu Selçuk Bey daha Güçsüz olan Saman oğullarına yardım etti Fakat bir süre sonra Samanoğulları devleti yıkıldı ülkesi Karahanlılar ve Gazneliler arasında paylaşıldı 999. Selçuk Bey 100 yaşını geçmiş olarak Cent  şehrinde öldü 1o09’da .Yerine büyük oğlu Arslan bey geçti öteki oğulları Musa ve Yusuf tu Mikail adındaki oğlu kendisi hayattayken ölmüştü. Mikail’in oğulları Tuğrul ve Çağrı Bey de Selçuklu Ailesi Aslan Bey’in başkanlığını kabul etmekle birlikte Selçuk Bey’in öteki oğulları ve torunları kendilerine bağlı boyların başında bulunuyorlardı .Samanoğulları devletinin yıkılmasından sonra Maveraünnehir Karahanlılar’ın eline geçti. Burada bulunan Oğuzlar Karahanlılara bağlanmak zorunda kaldılar. Fakat Karahanlılara güvenleri yoktu. Arslan bey Karahanlılardan olup hükümdara karşı ayaklanan Ali Tigin Buhara şehrini almasına yardım etti. Ali Tigin Gazzeliler ülkesine saldırması ve Arslan Beye bağlı oğuzların Gaznelilerin yönetiminde bulunan Horasan’a Akın etmeleri üzerine Gazneli Mahmut ordusuyla Maveraünnehir e girdi Ali Tekin kaçtı .Gazneli Mahmut Arslan Bey Hindistan’da yaşayan kafirler üzerine yapacağı seferler için yardıma çağırdı .O da bu sözlere kanarak Gazneli Mahmut’un yanına gitti fakat tutuklanarak Hindistan sınırındaki kalincar Kalesi ne hapsedildi. Arslanbey burada öldü .Selçuk Bey torunları Tuğrul ve Çağrıyı yanına almış Onların her bakımdan iyi yetişmesine önem vermiştir. Aslan Bey’in  zamanında Tuğrul ve Çağrı Beyler kuvvetlerini arttırmaya çalıştılar. Karahanlılar bu iki kardeşler kurtulmak için türlü hilelere başvurdularsa da bir sonuç alamadılar .Bu arada Çağrı Bey horasanı geçerek Doğu Anadolu’ya kadar bir sefer yaptı 1015 1021 .Arslan beyin tutuklanmasından sonra Tuğrul ve Çağrı Beyler Selçukluların başına geçtiler 1025 .

Fakat Arslan beyin ailesi ile yakınları bu durumu kabul etmediler 2 Selçuklu Ailesi arasında uzun süren bir anlaşmazlık çıktı. Gazneli Mahmut’un horasan’dan ayrılmasından sonra Buhara yı yeniden ele geçiren Ali Tigin Tuğrul ve Çağrı Beyler dostluk kurmaya çalıştı .Fakat Amcalarım Musa’nın oğlu Yusuf u öldürmesi üzerine Bunlar Ali Tigin düşman oldular ve Maveraünnehir den ayrılarak Horasan’a gittiler 1035. Tuğrul ve Çağrı Beyler Gazneli Mahmut’un yerine geçer Mesut’tan kendi topluluklarına yurt olmak üzere yer istediler. Fakat bu dilekleri kabul edilmediği gibi üzerlerine de kuvvet gönderildi .Selçuklular ilk çarpışmada bozuldularsa da 2. çarpışmada Mesut’un kuvvetlerini yendiler .Selçuklularla Gazneliler arasındaki savaşlar daha çok Selçukluların başarısıyla sona erdi. Sultan Mesut’un Hindistan seferi ile uğraşmasın dan yararlanan Tuğrul ve Çağrı Beyler Günden güne kuvvetlerini arttırdılar. Berk, tuz ,Nişabur, Curcan ve Merv  dolaylarına şiddet akınlar yaptılar Mesut’un üzerlerine gönderdiği 30000 kişilik bir kuvveti de bozan Selçuklular Horasan’ın Önemli şehirlerinden olan Nişabur u aldılar.

Bu yazı 117 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/