BORSA NEDİR?

Paylaş
 

BORSA NEDİR?

Borsa, çeşitli malların toptan olarak satıldığı ve fiyatlarının tesbit edildiği bir alışve­riş merkezidir.Bugün herkes, kendine lâzım olmıyan maddeleri istihsal etmek ve satmak sure­tiyle geçinmektedir. Meselâ bütün işi gücü tütün, pamuk, yahut buğday istihsal etmek olan bir çiftçi, yalnız bu maddelerle yaşıyamaz Bunları satacak karşılığında kendine lüzumlu eşyayı almak zorundadır. Halbuki eski çağlarda herkes, ‘üzümlü istihlâk mad­delerini bizzat istihsal aderdı, alışveriş, para ile alım satım gelişince her şey pazara dö­küldü Herkes ihtiyacım pazar yoluyla sağ­lamaya başladı. Bugün pazar için çalışılır, ihtiyaçlar da pazardan giderilir.

Pazar, alıcılarla satıcıların karşılaştığı bir yerdir. Orada mal, para, sermaye, kol gücü gibi maddelerin alışveriş yapılır. Bu mad­delerin ticareti zamanla ilerleyince, ortaya teşkilâtlı pazarlar çıktı Bunlara «Borsa» de­nildi Borsalar standart malların ve kıymetlerin. mal veya kıymeti hazır bulundurul­maya lüzum kalmaksızın, alınıp satıldığı pazarlardır.

Borsa ile pazar arasında şu fark vardır: Pazarda müşteri malı görüp beğendikten sonra satın alır; Borsada ise muamele, kalitesi belli ve değışmiyen standart mala veya kıymete inhisar eder Müşteri, vasıfları esa­sen malûm olan malı, görmeye ve muaye­neye lüzum hıssetmeksizin alır Pazarda mu­ameleler serbesttir; Borsada ise nizamna­melere, usul ve kaidelere bağlıdır.

Borsaın Çeşitleri

Borsalar ikiye ayrılır. Birine mal ve hiz­met, ötekisine de menkul kıymet borsalar denir.

Mal ve hizmet borsalarında zahire, maden­ler vs. gibmaddelerin alışverişi, nakliye taahhütleri, sigorta vesaire muameleleri görülür Menkul kıymet borsalarında hisse senetleri, tahviller, kambiyo, tüccar senteleri, altın vesaire alınıp satılır.

Borsalar şu isimler altında nevilere ay­rılır :

1  — Ticaret ve Zahire Borsaları,

2  — Esham ve Tahvilât Borsaları,

3  — Para ve Kambiyo Borsaları,

4  — Hizmet Borsaları.

Pazarlarda bir malın çeşitli fiyatları ola­bilir; borsalarda ise tek bir fiyatın hâkim

olması sağlanır. Pazarlar, bir memleketin, bir şehrin çeşitli yerlerine dağılmıştır, mu­ameleler ayrı ayrı yerlerde cereyan eder; halbuki borsafarın yeri bellidir. Alışveriş borsada birleşir, yani alışverişin ağırlık mer­kezi borsadadır Fiyatlarda yeknesaklık sağlanır. Borsalarda, teşkilâtı ve nizamları dolayısiyle, bugünkü fiyatlar üzerinden gele­cek için mal tedarik edilir veya satılır Me­selâ üç ay sonra ihtiyacınız olan bir malı borsada şimd’den alabilirsiniz; ileride çıka­racağınız bir malı da şimdiden satabilirsiniz.

Borsa Muameleleri

Borsadaki muameleleri peşin ve vadeli ola­rak ikiye bölebiliriz. Peşin muamelelerde malın iki gün zar­fında teslimi ve parasının ödenmesi lâzım gelir. Vadeli muamelelerde, alışveriş birkaç ay vâde ile yapılabilir. Meselâ bir iş adamı, belli vâdenin sonunda şu kadar malı ilerisi için, tahmin olunan fiyat üzerinden almayı veya satmayı taahhüt eder. Muamele kati ise, taahhütten vazgeçilmez, yahut muamele şarta bağlı olarak yapılır. Alıcı veya satıcı kararlaştırılmış bir primi ödemek şartiyle taahhüdünden vazgeçebilir.

Borsalarda muameleler, daima bir malı gerçekten almak ve satmak isteğinde bulu­nanlar arasında cereyan etmez. Sırf fiyat­larda meydana gelecek farklardan faydalan­mak için de alışveriş yapılır Bu gibi mua­melelere «spekülâsyon» denir.

Türkiyenin belli başlı büyük ticaret merkezlerinde borsalar vardır. Meselâ Anka­ra, İstanbul, İzmir, Adana ticaret ve zahire borsalar« gibi. İstanbul’da Ticaret ve Zahire Borsasından başka menkul kıymetler üze­rine (Esham ve tahvilât gibi) muamele yapan bir de menkul kıymetler ve kambiyo borsası bulunmaktadır.

Borsanın Çeşitleri

Borsalar ikiye ayrılır. Birine mal ve hiz­met, ötekisine de menkul kıymet borsalar denir.

Mal ve hizmet borsalarında zahire, maden­ler vs. gib- maddelerin alışverişi, nakliye taahhütleri, sigorta vesaire muameleleri görülür Menkul kıymet borsalarında hisse senetleri, tahviller, kambiyo, tüccar senteleri, altın vesaire alınıp satılır.

Bu yazı 98 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/