Boer Savaşı

Paylaş
 

Boer Savaşı

Boer Savaşı Büyük İngiliz İmparatorluğunun sonlarına yaklaşıldığını ortaya koyan bir savaştır.Boer Savaşı bu yüzden çok önemlidir.Boer Savaşını çok zor kazanan İngiltere yavaş yavaş dünya üzerindeki hakimiyetini de kaybetmeye başlamıştı.Bu yazımızda Boer Savaşının nedenlerini ve sonuçlarını ele alacağız.

İngiltere yüzyıl başındaki ilk ciddi sınavında 300 bin kişilik ordusuyla 30 bin kişilik Boer çetecileri karşısında aciz kalmıştı.

“İmparatorluğundan yoksun bir İngiltere! Düşünebiliyor musun böyle birşeyi?” İngiltere’nin eski Sömürgeler Bakanı Joseph Chamberlain 1906’da böyle diyordu. Oysa o yıllarda bir çok İngiliz, “imparatorluğundan yoksun bir İngiltere” olasılığını ciddi olarak düşünmeye başlamıştı; çünkü “üzerinde güneş batmayan imparatorluk” Victoria’nın son yıllarında dış politika alanında ilk büyük sarsıntıyı yaşamıştı. İngiltere belki hâlâ en güçlü devletti, ama artık eskisi gibi tek güçlü devlet değildi. Kolay bir zafer umarak giriştiği Boer Savaşı (1899-1902) rakip emperyalistlerin güçlendiği bir dünyada geniş bir imparatorluğu elde tutmanın maliyetini gözler önüne sermişti.

ßoerler, 1650’lerden sonra Ümit Burnuna gelerek Güney Afrika’ya yerleşen Hollandalı çiftçilerdi. Bunlar, bölgenin yerlileri olan Hotanto kabilelerini köleleştirerek çiftliklerinde çalıştırmaya başlamışlardı Hollanda emperyalizminin gerilemesiyle birlikte bölge İngilizlerin denetimi altına girmiş, ancak sert direniş gösteren Boerler 1881’de iki cumhuriyet (Oranj Irmağının kuzeyindeki özgür Oranj Devleti ve Transvaal Güney Afrika Cumhuriyeti) kurarak bağımsızlıklarını yeniden elde etmişlerdi.

Ne var ki 1870’lerden sonra bölgede elmas ve altın çıkarılmasıyla, Güney Afrika büyük devlet çıkarlarının çatışma alanı haline gelmişti. İngiliz ” elmas kralı” Cecil Rhodes (1853-1902) kendi adını verdiği bölgeyi (Rodezya, daha sonra Zimbabve) değerli maden çıkarımına açmış (1895) ve güneyindeki Transvaal Cumhuriyetini ele geçirmek için planlar yapmaya başlamıştı XIX. yüzyılın son on yılında, bölgeye çoğunluğu İngiliz olan yabancılar yerleşmişlerdi. Transvaal Cumhurbaşkanı Paul Kruger (1825-1904). Rhodes’un ve İngilizlerin etkinliğini kırmak için bu tarihlerde uitlanders denilen yabancılara ağır vergiler koydu ve oy haklarını da ellerinden aldı. Bunun üzerine 1895 Aralığında İngiliz Kap Kolonisindeki İngiliz kökenliler, Dr. Jameson yönetiminde Transvaal’e saldırdılar amaçları buradaki uitlanders topluluğunun Boer yönetimine karşı ayaklanmasını sağlamaktı. Ama Jameson Boerlere esir düştü, askerleri de püskürtüldü Bu olaydan sonra, o zamana kadar İngiltere ile dostane ilişkilerim bozmamış olan Alman Kayzeri II. Wilhelm. Kruger’e bir tebrik telgrafı gönderdi. İngiliz kamuoyu, Kraliçe Victoria’nın torununun bu düşmanca davranışını hiç unutmayacaktı Kruger Almanya’dan silah almaya başlayınca İngiltere daha da telaşlandı;bu arada uitlanders topluluğu da Kraliçe Victoria’dan İngiltere’nin himayesini istediler.

1899 Hazirannda Kruger ile Kap Kolonisi’nin İngiliz yöneticisi Sir Alfred Milner arasında görüşmeler başladı. Bir sonuç alınamayınca Boer Yönetimi İngiltere’ye uitlanders üzerindeki desteğin çekilmesini isteyen bir ültimatom verdi, ingilizler bu ültimatomu reddettiler; Boerlerin düzensiz askeri güçlerinin İngiliz birliklerine karşı koyamayacağını sanıyorlardı.

12 Ekim 1899’da savaş başladığında Ingilizlerin Güney Afrika’daki kuvvetleri 25.000 kişiden ibaretti. Boer kuvvetleri ise, silah altına alınan sivillerle birlikte 87.000 kişiyi buluyordu. Savaşın 1900 başına kadar süren ilk aşamasında Boeder İngilizleri ağır bir yenilgiye uğrattılar.General Cronje (1835-1911) komutasındaki Boerli çiftçiler, araziyi de daha iyi tanıdıkları için bir kaç hafta içinde Capetovvn’ı (Kap kolonisinin başkenti) işgal etmişler, diğer büyük kasabaları da kuşatmışlardı.

Bu yenilgi üzerine 1900 başında İngilizler “Afganistan Fatihi” General Roberts ve “Sudan Fatihi” General Kitchener komutasında yeni birlikleri Güney Afrika’ya gönderdiler. Roberts ve Kitchener General Cronje’nin tahminleri dışında yeni yollardan asker sevk ederek Boer ordusunu geri çekilmek zorunda bıraktılar ve 28 Şubat 1900’de 4.000 askeriyle birlikte Cronje’yi teslim aldiar Bundan sonra Roberts Özgür Oranı Devletini ve eylül sonunda da Transvaal’ı ilhak etti. Kruger Avrupa’ya kaçtı. Savaş bitmiş gorürüyordu. Ama Boer Ordusu bundan sonra gerilla savaşna başlayacaktı. Savaşın 18 ay  bu üçüncü aşamasında. Boeder oldukça sert bir direnç gösterdiler. İngılızlerin ilhakı kağıt üzerinde kalmıştı: Boer çiftçileri yenilgiyi kabullenmiyorlardı. Buna karşılık İngilizler de çok daha şiddetli yöntemlere başvuruyorlardı General Roberts’in emriyle esir kampları kurulmuş, Boer köyleri yakılmış, sivil halka ve esirlere işkence edilmeye başlanmıştı. Bu arada, ingilizierin koruyacaklar m iddia ettikleri siyah halktan da çok sayıda ölen vardı

1900 sonlarında Boeder yeniden hücuma geçerek Kap Kolonisini ikinci kez işgal ettiler ve oradaki Boerleri ayaklandırdiar. 1901 başında da Capetown eteklerine dayandılar. O sırada 300.000’e yaklaşmış olan İngiliz Ordusu, 30.000 kişilik Boer Ordusu karşısnıda hiçbir şey yapamamıştı Kitchener çiftlik yakma yöntemini daha geniş olarak uygulamaya kamplarda idamları hızlandırmaya başladı. İngiltere bölgeye yeni birlikler gönderdi. Ama Kıtchener’in acımasız yöntemleri. İngiliz kamuoyunda da tepki üyandrmaya başlamıştı İngiliz muhalefet lideri Campbell-Bannerman (1836-1908) denetleme amacıyla 1901 de Kap Kolonisini ziyaret ettiğinde, kamplarda hastalıktan ölen Boerlerın sayısı 20.000 i bulmuştu. İngiliz birliklerinin baskısının artmasıyla dayanacak güçleri kalmayan Boerler 1902 nın ilk aylarında bir anlaşmaya razı oldukları bildirdiler.

31 Mayıs 1902’de imzalanan Vereeniging Anlaşmasıyla. Transvaal ve Özgür Oranı Devleti Britanya kolonisi olmayı kabul ediyorlar, buna karşılık İngiltere de ilk irşatta bu devletlerin kendi yerel yönetim organlarını seçmelerine fırsat tanıyacağını bildiriyordu. Ayrıca, savaş tazminatı olarak Boerlere 3 milyon sterlin ödeniyordu. 100.000’i bulmayan Boer savaşçısı ancak 500.000 askerle yenebilen İngilizler için oldukça pahalı  zaferdi bu .

http://bilelimmi.com/tolstoyun-aforoz-edilmesi/

http://bilelimmi.com/ispanya-ic-savasi-nasil-basladi/

http://bilelimmi.com/kore-savasi/

Bu yazı 56 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/