BLAlSE PASCAL KİMDİR

Paylaş
 

   BLAlSE PASCAL KİMDİR ,  (1623 – 1662)

Blaise Pascal, ilk hesap makinasını (Bk. HESAP MAKİNALARI) yapmasının yanı sıra, atmosfer basıncını deneysel olarak göstermiş, hidrolik iletim gü­cü üstüne kuramsal ilkeler öne sürmüş, matematikte koni kesitlerinden olasılık kuramına kadar birçok konuda öngörüde bulunmuş bir bilim adamıdır.

Annesi üç yaşındayken ölünce, babası, Pascal ile kız kardeşlerinin eğitimiyle kendi ilgilendi. Bilim ve matematik konularında bilgili ve çok dindar olan ba­ba Pascal, bu özellikleri oğluna da kazandırdı. Blaise Pascal’ın çocukluğu hastalıklarla geçti. Babası, sağlı­ğını bozmasından korktuğu için ona geometri öğret­medi. Pascal temel kuramları, kendi kendine öğrendi.

Blaise Pascal, 16 yaşındayken, babasına yardım­cı olabilmek için bir hesap makinası geliştirdi. Kol­larla on dişli çark harekete geçiriliyor, bunlar da, üs tünde rakamlar bulunan silindirleri çeviriyordu. Her çarkın, bir tur döndükten sonra yanındakini döndü­recek bir dişi vardı. Toplanacak sayılar sırayla çevri­liyor ve toplam, dıştaki çerçevenin içinde beliriyordu. Makina, çıkarma işlemlerinde de kullanılabiliyor ama çarpma zor ve yavaş oluyordu. Pascal yıllarca bu­luşunu yaygınlaştırmaya çalıştı. Birkaç düzine model yapıldı. Ama bunlar, çok pahalı olduğundan, önemle­rinin anlaşılmasına karşın, pek satılmadı.

1646’da Pascal, Torricelli’nin yapay vakuma iliş­kin deneylerini öğrendi. «Vakum içinde vakum» gibi aygıtlar yaparak, bunları geliştirmeye çalıştı. Cıva sütununu yerinde tutacak bir dış güç bulunmadığın­da ne olacağını araştırdı. Tek tüpteki cıva sütununun dengede durmasının nedenlerini ortaya çıkarmak is­tiyordu. Torricelli, bunun, havanın ağırlığına bağlı olduğunu öne sürmüştü. Pascal, bir dağın tepesi ile eteğinde yapılacak deneylerin gerçeği ortaya çıkara­cağını düşündü. 1648 de Döme tepesinde yapılan de­neyler, Torricelli’nin savını doğruladı. Pascal, atmos­fer ağırlığındaki değişikliklerin, hava tahminlerinde ve dağların yüksekliklerinin ölçülmesinde kullanıla­bileceğini düşündü. Ne var ki. o dönemde doğada ger­çek vakum olmadığı düşüncesi ağır bastığından, Pas- cal’ın da gerçek bir vakum yaratmasının olanaksız olduğu belirtiliyordu. Bu tartışmalar Pascal’ı *Hclvcl Kütlesinin Ağırlığı Üstüne Tez* adlı yapıtında, hava­yı, sıkıştırılabilir bir akışkan olarak tanımlamaya gö­türdü. Bir süre sonra «Sıvıların Dengesi Üstüne Tez» adlı yapıtında, sıkıştırılamaz akışkanlar ve su konu­sunda görüşlerini açıkladı. «Pascal ilkesi» adıyla ta­nınan ilkede, hareketsiz bir akışkanda basıncın, bü­tün yönlerde eşit olarak dağıldığı ortaya kondu. Yük­seklikleri aynı, çapları farklı olan iki su sütununun oluşturduğu basıncı bir terazide dengeleyerek, hidros­tatiği genel mekanikle birleştiren Pascal, bu ilkenin makinalarda da kullanılabileceğini düşündü. Yıllar sonra hidrolik pres ve başka aygıtlar, bu ilkeye daya­nılarak yapıldı. Pascal, söz konusu araştırmaların tümünü 30 ya­şına basmadan gerçekleştirmişti. 1654’te bilimsel ça­lışmaları bırakıp, kendini bütünüyle dine adadı. Hı­ristiyanlık konusundaki düşüncelerini topladığı Pensees (Düşünceler) adlı kitabı ölümünden sonra yayın­landı.

Bu yazı 84 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/