BAŞLICA TARIM ÜRÜNLERİMİZ

Paylaş
 

BAŞLICA TARIM ÜRÜNLERİMİZ

TAHILLAR

Buğday

Yurdumuzda en çok üretilen ve tüketilen tahıldır.

Un, ekmek ve makarna üretiminde kullanılır. Buğday, yetişme döneminde yağış, olgunlaşma döneminde kuraklık ister. Ülkemizde en fazla İç Anadolu Bölgesi’nde (başta Konya Ovası) yetiştirilir. Marmara ve Akdeniz bölgelerinde de üretimi yapılır. Buğday, sürekli yağış almasından dolayı Karadeniz kıyılarında, düşük sıcaklıkların görülmesinden dolayı da Doğu Anadolu Bölgesi’nin yüksek kesimlerinde yetişmez. Yağışların bol olduğu yıllarda üretim artarken kurak geçen yıllarda üretim azalır.

Arpa

Buğdaydan sonra en çok yetiştirilen tahıldır. Soğuğa ve sıcağa dayanıklı olup buğdaya göre daha kısa sürede yetişir. Bu nedenle buğdayın yetişemediği daha soğuk ve yüksek yerlerde de üretimi yapılır.

Arpa, hayvan yemi olarak ve ekmek yapımında kullanılır. Bira sanayisinin ham maddesidir.

En çok İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve Ege bölgelerinde yetiştirilir.

Çavdar

Buğdayın ve arpanın iyi yetişemediği yerlerde yetişir.

İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgesi’nin yüksek kesimlerinde yetiştirilir.

Fazla sıcaklıklardan zarar görür. Yayla iklimini sever, düşük ısıya dayanabilir. Bunun için buğdaya göre daha fakir topraklarda ve yükseklerde tarımı yapılmaktadır.

Tanesinden ekmek ve bira, saplarından hasır şapka yapılır. Sandalye yapımında ve hayvan yemi olarak da yararlanılır.

Yulaf

Serin, yüksek, nemli bölgeler ile sıcak ve kurak yörelerde yetiştirilir.

Daha çok hayvan yemi olarak kullanılan yulaf, İç Anadolu, Akdeniz ve Marmara bölgelerinde ekilir.

Yulaf unu besin maddesi olarak da kullanılır.

Mısır

Fazla su ve sıcaklık isteyen mısır, bu özelliğiyle diğer tahıllardan ayrılır. Yaz yağışlarının ve sulama imkânlarının bulunduğu yerlerde yetiştirilir.

Akdeniz, Karadeniz, Marmara ve Ege bölgelerinde üretilir.

Doğal yetişme alanı Karadeniz Bölgesi’dir. Ancak temel besin maddesi olarak tüketildiği için bölge ticaretinde önemli yer tutmaz.

Mısır üretiminin yaklaşık yarısı Akdeniz Bölgesi’nde yapılır. Mısır üretiminin son yıllarda artış göstermesinde sanayi ham maddesi olarak alkol ve yağ imalatında kullanılması etkilidir.

Yemeklik yağ üretiminde ve hayvan yemi olarak kullanılır.

Pirinç

Çeltik bitkisinin tohumlarının kabuklarından ayrılması ile elde edilir.

Sıcak ve nemli iklim koşullarında yetişen bir tarım ürünü olduğundan akarsu boylarında ve sulak ovalarda yetişir.

Ülkemizde pirinç üretimi tüketimi karşılayamamaktadır. Bu nedenle yurt dışından pirinç ithal edilmektedir.

Ülkemizde en fazla Marmara (Meriç Ovası), Karadeniz (Tosya – Boyabat) ve Akdeniz bölgelerinde üretilir.

UYARI:           Çeltik tarlaları

sivrisinek ve kurbağa gibi canlıların üremesi için uygun ortam olduğu için, üretimi yerleşim merkezlerine yakın kesimlerde yapılmamaktadır. Bu nedenle üretim alanları devlet tarafından sınırlandırılmıştır.

SANAYİ (ENDÜSTRİ) BİTKİLERİ

Türkiye’de tahıllardan sonra en çok yetiştirilen tarım ürünleridir. Sanayi bitkileri doğrudan tüketilmeyip fabrikalarda işlenerek kullanıma hazır hâle getirilen ürünlerdir.

Pamuk

Dokuma sanayinin ham maddesidir.

Alüvyal toprakları sever. Yetişme döneminde bol su ve yüksek sıcaklık, olgunlaşma ve hasat döneminde tam kuraklık ister.

Türkiye dünyanın sayılı pamuk üreticileri arasında yer alır. Pamuk ve pamuklu dokuma ürünlerinin bir bölümü ihraç edilir. En çok Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Ege Bölgesi (Büyük Menderes, Küçük Menderes, Gediz ovaları), Akdeniz Bölgesi (Çukurova, Antalya Ovası), Güney Marmara

Bölümü ve Doğu Anadolu Bölgesi’nde (Malatya, Elazığ, İğdır ovaları) yetiştirilir.

Tütün

Sigara sanayinin ham maddesidir.

Yetişme döneminde bol su, olgunlaşma döneminde de yüksek sıcaklığa ihtiyaç duyar.

Türkiye, dünyanın kaliteli tütün üreten ülkeleri arasında yer alır.

Tütün üretimi belli bölgelerde toplanmıştır. Bu durum kaliteli tütün üretimi sağlamak için üretimin devlet kontrolünde olmasından kaynaklanır.

Ülkemizde en çok Ege Bölgesinde yetiştirilir. Bu bölgemizi sırasıyla Güneydoğu Anadolu, Karadeniz ve Marmara bölgeleri izler.

Yüksek kaliteli ürün almaya

elverişli olmayan sahalarda üretimi devlet tarafından engellenmiştir.

Şeker pancarı

Şeker sanayinin ham maddesidir.

Şeker pancarı yurdumuzun hemen her yerinde yetiştirilebilmesine rağmen kıyıya yakın alanlarda tarımı yaygın değildir.

Nemli topraklarda iyi gelişir. Yağışların yetersiz olduğu yerlerde ise sulama yapılarak üretilir.

En çok İç Anadolu Bölgesi’nde yetiştirilir. Daha sonra Karadeniz ve Marmara bölgeleri gelir.

UYARkŞekerpancarı hasat edildikten hemen sonra tüketilmesi gerektiğinden, şeker fabrikaları üretim alanlarına yakın yerlerde kurulmaktadır.

Çay

Sıcaklık farkları fazla olmayan ılıman, yağışlı bir iklim ile kireçsiz ve yıkanmış toprak ister.

Türkiye’de sadece Doğu Karadeniz Bölümü’nde, Giresun’dan Gürcistan sınırına kadar olan kıyı şeridinde yetişir. Üretilen çayın büyük bölümü Rize’den sağlanır.

Çay, ekim alanı en dar olan sanayi bitkimizdir.

Ayçiçeği

Alüvyonlu toprakları ve sıcağı sever. Tohumlarından yağ çıkarılan bitkiler arasında en önemlisidir.

Ayçiçeğinin artığı aynı zamanda hayvan yemi olarak değerlendirildiği için ayçiçeği işleyen yağ fabrikalarının çevresinde hayvancılık faaliyetleri de gelişmiştir.

Ekim alanı yaygındır. Başta Marmara Bölgesi’nin Trakya kesimi olmak üzere, İç Anadolu ve Karadeniz (doğu kıyıları hariç) bölgelerinde de yetiştirilir.

Keten – Kenevir

Ilık ve nemli iklimlerde daha çok yetişir. Keten lifleri, keten kumaş ve kâğıt yapımında kullanılır. Tohumlarından boya yapımında kullanılan bezir yağı elde edilir. Kenevir bitkisinin lifleri ise halat, ip, paspas gibi kaba dokumalarda kullanılır.

En fazla Batı Karadeniz Bölümü’nde üretimi yapılır.

Haşhaş

Yazları sıcak geçen ve orta derecede yağışların görüldüğü yerlerde yetişir. Haşhaş ilaç sanayinde kullanılır ve tohumlarından yağ elde edilir.

Haşhaş bitkisinin meyvesinde bulunan ve afyon sakızı adı verilen maddeden uyuşturucu özelliği olan morfin elde edilir. Bu nedenle haşhaş üretimi devlet kontrolünde yapılır.

Haşhaş üretimiinin büyük bir bölümü Ege Bölgesinde yapılır. Afyon, Denizli, Kütahya, Uşak, Konya, İsparta ve Burdur’da üretimi yapılır.

Zeytin

Kışların ılık geçtiği Akdeniz ikliminde yetişen ve ekonomik değeri yüksek olan bir bitkidir. Bir kısmından yağ elde edilir, bir kısmı ise sofralık olarak tüketilir.

Ege Bölgesi (Edremit, Ayvalık arası) yağlık,

Marmara Bölgesi sofralık zeytin üretiminde başta gelir.

Akdeniz Bölgesi’nde daha fazla gelir getiren ürünlerin ekilmesi tercih edildiğinden zeytin üretimi az yapılmaktadır.

Az miktarda olmakla birlikte Doğu Karadeniz Bölümü’nde de zeytin üretilmektedir.

Susam

Akdeniz ikliminde yetişir.

Yağ ve tahin üretiminde kullanılır. Güneydoğu Anadolu, Akdeniz, Ege ve Marmara bölgelerinde üretilir.

UYARI: Zeytin, ayçiçeği, susam, keten, mısır, fındık ve pamuk yağ elde edilen sanayi bitkileridir.

Anason

Rakı ve içki yapımında kullanılır. Burdur (% 50) üretimde birincidir. Burdur’u, Muğla ve Antalya illeri izler.

BAKLAGİLLER

Fasulye

Yetişme döneminde yağış veya sulama ister.

Ege ve Marmara bölgelerimizdeki ovalar ile Çukurova ve Batı Karadeniz Bölümü’nde fasulye tarımı yaygındır.

Nohut

Baklagiller içinde üretim bakımından ilk sırayı alır.

İç Anadolu, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yetiştirilir.

Mercimek

Baklagiller içinde nem isteği en az ve kuraklığa en dayanıklı olan bitkidir.

Kırmızı mercimek üretiminde Güneydoğu Anadolu, yeşil mercimek üretiminde ise İç Anadolu Bölgesi başta gelir.

UYARI: İç Anadolu Bölgesi baklagil üretiminde ilk sırada yer alır.

Soya Fasulyesi

Yazları sıcak ve yağışlı geçen iklim şartlarında yetişir.

En çok Akdeniz Bölgesi’nde üretilir. Orta ve Batı Karadeniz kıyıları ile Ege ve Marmara’da üretimi yapılır.

Bakla

Başlıca yetişme alanları Güney Marmara ve Ege Bölgesi’dir.

Mercimek

Kuraklığa çok dayanıklı bir bitkidir.

Yeşil mercimek en fazla İç Anadolu Bölgesi’nde, kırmızı mercimek ise Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde üretilir.

Bu yazı 155 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

Kategoriler