AŞAR NEDİR?

Paylaş
 

AŞAR NEDİR?

Eskiden toprak ürünlerinden onda bir ora­nında devletçe vergi alınır, buna «öşür» ve­ya, çoğul anlamda «âşar» denirdi.

Aşarın İslâmlıkla beraber başlıyan bir ta­rihi vardır. Cahiliye Devri Arapları ürünle­rinden bir kısmını tapınaklara verirlerdi. Hz. Muhammed, öşürü ibadetle bir tutmamış, Arabistan’ın çeşitli bölgelerine gönderdiği emirlerde, öşürün, akar sularla sulanan top­raklarda tam, suni şekilde sulanan toprak­larda yarım olarak alınmasını bildirmişti.

Osmanlı Imapratorluğu’nda da âşar usulü tatbik edilmiştir. Yalnız, «öşür» Arapça «on­da bir» anlamına geldiği halde, bu ürün ver­gisi başka başka oranlarda alınırdı. Kanun­namelerde ürünün yarısından on beşte biri­ne kadar öşür vergisine Taşlanmaktadır, im­paratorluk boyunca âşarın adalete uygun bir şekilde alınması, memlekette kadastronun ve muntazam maliye teşkilâtının yokluğu sebe­biyle mümkün olmuyordu. Ote yandan, ge­nel ekonomik gerilik, yani köylünün eline ürün vergisini para ile ödiyecek kadar para geçmemesi de bunun başlıca sebeplerinden biriydi. 1912’den sonraki harb yıllarında âşar vergisinin uygulanma şekilleri ve halk üzerindeki tesirleri büsbütün kötüleşti.

Türkiye Cumhuriyeti kurulunca ilk işler­den biri bu büyük dâvanın halli oldu. 17 şu­bat 1925’te çıkarılan bir kanunla âşar usulü kaldırıldı.

Bu yazı 94 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

Kategoriler