ALEMDAR VAKASI NEDİR?

Paylaş
 

ALEMDAR VAKASI NEDİR?

ALEMDAR VAKASI, tarihimizde yenilik hareketlerine karşı ayaklanan Yeniçerilerin Alemdar Mustafa Paşa’ya ve Rusçuk yâranına karşı giriştikleri hareketin adıdır. Alemdar Mustafa Paşa 28 temmuz 1808 de sadrazam olunca, hem geri fikirlileri temizlemeye, hem de IV. Mustafa zamanında yarım bırakılan ıslahata yeniden başlamıştı. Nizam-ı Cedi t ‘i istemiyenler sürgüne gönde­rilmiş veya yok edilmişti. Konya Valisi Kadı Abdurrahman Paşa dağılmış olan Nizam-ı Cedit askerlerinden toplıyabildiklerini ala­rak İstanbul’a gelmiş, Sekban-ı Cedit adiyle kurulan bu askerlerin başına komutan ol­muştu. ‘Donanmanın başına getirilen Rusçuk yaranından Abdullah Ramiz Efendi de Do­nanmada bir hayli temizlik yapmıştı. Alem­dar Mustafa Paşa ve adamları olan Rusçuk yaranı artık bütün idarenin ellerinde oldu­ğunu sanıyor, kendilerine karşı bir ayaklan­ma olabileceğini ummuyorlardı. Halbuki IV. Mustafa’yı tekrar tahta çıkarmayı düşünen­ler gizli gizli çalışmakta idiler. Halk da bü­yük bir çoğunlukla yeniçerilerin taraftarı ve yenilik düşmanı idi. Alemdar’ın nüfuzu git­tikçe azaldı. Düşmanları zamanla açıkça onun aleyhinde atıp tutmaya, duvarlara yaftalar yapıştırabilecek kadar ileri gitmeye başladı­lar. Bir kısım tecrübeli devlet adamları Alemdar’a, bir zaman için Edirne’ye çekilerek, Rumeli kuvvetlerini toplayıp yeniden İstan­bul’a gelmesini tavsiye ettilerse de dinlete­mediler.

Nihayet ramazanın 26 ncı günü olan 14 kasım 1808’cle Alemdar’a suikast yapılması yeniçeriler tarafından karar altına alın­dı. Sadrazamın yangın yerine gitmesi âdet olduğundan, o gece yangın olduğu haberi etrafa yayılacak, Alemdar dışarı çıkınca hemen öldürülecekti. Yeniçeriler Babıâli önü­ne gelerek «Yangın var» diye gürültü etmeye başladılar. Dairesinde yatmakta olan Alemdar yangının aslı olmadığını ve bir su­ikasta uğrayacağını anlayınca dışarı çıkma­dı. Bunun üzerine yeniçeriler Ağakapısına gi­derek Yeniçeri Ağası Mustafa Ağayı parça­ladılar. Sonra tekrar Babıâli’ye dönerek sadaret kethüdası dairesini ateşlediler. Alem­dar ilkin aptest aldı, pencereden ateş ederek, kapıda yeniçerilerle çarpışan muhafızları Sekbanlara yardıma başladı, onu dışarı çıkaramıyacaklarını anlıyan yeniçeriler de oturduğu daireyi, yani Paşakapısı’nı dört ta­raftan ateşlediler. Çaresiz kalan Alemdar, cariyelerini de yanına alarak, Harem bah­çesindeki taş kulenin içine sığındı. Bir za­man bu kulenin kapısında mücadeleye de­vam etti. Fakat, gün ağardığı halde, adam­ları ve askerleri İstanbul’da dağınık oldu­ğundan, yardımına kimse gelmedi. Bunun üzerine Alemdar cariyelerini dışarı çıkararak, kendisinden ayrılmamakta ayak diriyen başkadını ve başağası ile kuleye kapandı.

Bu sırada dört, beş yüz kadar yeniçeri de kulenin kubbesine tırmanarak, tepesini de­lip içeri girmeye çalışıyorlardı. Alemdar, ye­niçerilerin elinde alçakça ölmektense, kule­nin içindeki barut varillerini ateşliyerek in­tihar etmeyi daha doğru buldu. Yanındaki iki sadık bendesi ile beraber, aynı kulenin üzerine tırmanmış ve etrafını sarmış olan yeniçerilerle birlikte havaya uçtu.

Yeniçeriler bundan sonra Sadrazam Kethü­dası Mustafa Refik ve Defterdar Tahsin Efen­dileri de öldürdüler. Reisülküttap Galip Efen­diye dokunmadılar. Bu sırada Kaptan-ı Der­ya Abdullah Ramiz ile Sekban-ı Cedit Ko­mutanı Kadı Abplurrahman Paşa, kuvvetleri­ni toplıyarak, deniz yolu ile Topkapı Sarayı’ na çıktılarsa da ayaklanmayı bastıramadılar. Tekrar deniz yolu ile çekilerek kaçtılar. Bu arada II. Mahmut, Şeyhülislâm fetvasına da­yanarak, IV. Mustafa’yı boğdurduğu için âsi­ler, kendilerini tutan Mustafa’yı tahta çıka­ramadılar. Fakat Sekban-ı Cedit ocağını kal­dırarak Selimiye ve Levent Çiftliği kışlala­rını yaktılar. Böylece yenilik hareketleri on sekiz yıl geri kalmış oldu.

Bu yazı 201 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/