ALÇI NEDİR?

Paylaş
 

ALÇI NEDİR?

Kimyacıların kalsiyum sülfat adı­nı verdikleri alçı, doğada mızrak ucu biçiminde yarı saydam billûrsu bir taş olan alçıtaşından elde edilir.

Alçıtaşı, özel fırınlarda 150 derece ısıtılınca, kuru havada suyunu yitirip incecik bir toza dönüşür: işte bu, al­çıdır. Bu toz, yeterli miktarda suyla karılınca, koyu lapa haline gelir; mikroskopik billûrları, alçıtaşını yeniden meydana getiriyormuş gibi birbirine sağlamca kaynar. Birçok çeşidi bu­lunan alçı, işlenmesi kolay bir mad­dedir ve pek çok yerde kullanılır.

Oldukça kaba olan yapı alçısı, ha­fif kaplama yapımında (alçı karolar) kullanılır; daha çok sulandırılırsa du­varları ve tavanları badana etmeğe de yarar. Kolayca yoğrulup çeşitli biçim­lere sokulabildiği için alçı, biblo ve heykel kalıbı çıkarmakta çok işe ya­rayan bir maddedir; sonradan seri halinde yapımına imkân verecek ka­lıpların dökülmesinde de kullanılır. Polisler yerdeki izleri (ayak izleri, lastik izleri v.b.) almak için alçıdan da yararlanırlar. Tıp alanında, kırı­lan kemiklerin sarıldıktan sonra «al­çıya alınması» ve dişçilikte protez ya­pımı işlerinde de alçı kullanılır.

el hüneri ve sanat

Alçıyı işlemek için «el çabukluğu» şarttır. Her şeyden önce, bu madde­nin birkaç dakika içinde donduğu­nu, ama buna karşılık sertleşmesinin saatler sürdüğünü bilmek gerekir. Bu yüzden alçı henüz yaşken kalıptan çıkartılmamalıdır. Alçının dozunu ayarlamak da ince bir iştir: ne kadar çok su katılırsa, sağlamlığı, direnci o derece azalır.

Yapı sanatlarında süsleme malze­mesi olarak alçı ayrı bir önem kaza­nır. Sıva üzerine çiviler mıhlanarak alçı kabartmalar yapılır. Türk mi­marlık sanatında mala ile yapılan ka­bartmalara malakârî, fırça ile yapı­lan süslemelere kalemkârî adı veri­lir. Mimar Sinan’ın Sokullu Cami’nde bu sanatın güzel örneklerine rast­lanır.

Bu yazı 34 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/