1.DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ GELİŞMELER

Paylaş
 
  1. 1.DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ GELİŞMELER

Trablusgarp Savaşı

Osmanlı Devleti daha 1. Dünya Savaşı başlamadan önce çok ciddi siyasi ekonomik ve askeri sorunla başa çıkmak zorunda kalmıştı .Dünya Savaşı’ndan hemen önce Osmanlı’yı en çok etkileyen ve uğraştıran konulardan bir tanesi Trablusgarp Savaşı oldu .1911 1912 yılları arasında yaşanan Trablusgarp Savaşı İtalya ile Osmanlı Devleti arasında yapılmıştır .Bilindiği gibi Avrupalı devletler Sanayi inkılabından sonra çok ciddi bir Sömürgecilik yarışına girişmiş ve dünyanın dört bir yanını sömürge haline getirmişlerdi .Ancak Avrupa’daki bazı devletler bu Sömürgecilik yarışında geç kalmış ve yeterince toprak elde edememişlerdi .Bu devletlerden bir tanesi de İtalya ydı. İtalya siyasal birliğini çok geç sağladığı için sömürgecilik yarışında geç kalmış ve elde edebileceği topraklar oldukça azalmıştı .İşte İtalya gelişen sanayisini beslemek ve ürettiği ürünleri satabilmek için yeni sömürgeler arayışı içerisinde iken gözünü tam karşısında bulunan Osmanlı toprağı olan Trablusgarp a dikti ve Trablusgarp’ı Osmanlı’dan direkt istedi. Osmanlı haklı olarak mu isteği geri çevirdi ve bunun üzerine İtalyanlar Trablusgarp’ı işgal etmeye başladılar .İtalyanlar’ın bu haksız tutumuna karşı Osmanlı Devleti ne yazık ki buraya askeri yardım gönderebilecek durumda değildi .Yeterli bir donanma gücüne sahip olmayan Osmanlı karadan da Mısır’ın İngilizlerin elinde olmasından dolayı Trablusgarp’a asker gönderememekteydi .Ancak bununla birlikte bazı genç subaylar ki bunların arasında Mustafa Kemal ve Enver Paşa da bulunmaktaydı kendi gönüllü istekleriyle Trablusgarp’a geçmeyi başardılar ve buradaki berberileri italyanlara karşı kışkırtarak Derne ,Tobruk ve Bingazi de çok önemli başarılar elde ettiler. İtalyanlar iç kısımlara girmekte başarılı olamadılar ancak tam bu sırada Balkanlarda yeni bir çatışma ortamı doğdu ve Balkan devletleri Osmanlı’nın Trablusgarp’taki zor durumundan yararlanmak için karşı saldırıya geçerek Osmanlı topraklarını ele geçirmeye başlamışlardı .İşte Balkan topraklarına kaybetme riski ile karşılaşan Osmanlı mecburen Trablusgarptan vazgeçmek durumunda kaldı ve Uşi Antlaşması yapılarak 15 Ekim 1912’de Trablusgarp Savaşı sona erdi .

Uşi anlaşmasına göre Trablusgarp ve Bingazi’yi italyanlara bırakılacak 12 Ada Osmanlı Devleti’ne geri verilecekti .Ancak Balkan Savaşları sonuna kadar bu 12 Ada İtalya Devleti’nin elinde kalacaktı .Uşi Antlaşması ile Osmanlı Devleti Afrika’da kalan son toprak parçasını da kaybetti. 12 adayı İtalyanlara kaptırarak Ege Bölgesi’ndeki Türk egemenliği de sona ermiş oldu .Bu anlamda Trablusgarp Savaşı Osmanlı için çok ağır sonuçları olan bir yenilgiye dönüştü .

1. Balkan Savaşları 1212-1213

1 Balkan Savaşları Osmanlı Devleti ile Bulgaristan Karadağ Sırbistan ve Yunanistan arasında yaşanmış bir savaştır .Balkan devletleri Osmanlı Devleti’nin Balkanlarda kalan son toprak parçalarını kendi aralarında paylaşmak istiyorlardı .Bir diğer neden ise milliyetçilik akımının Balkan milletleri üzerindeki etkileri idi .Özellikle Rusya Osmanlı Devleti’ni Balkanlar’dan çıkarmak ve Balkanlar’da bulunan sılav ırkını bir araya getirip kendi hegemonyasını Akdeniz’e kadar ulaştırmayı hayal etmekteydi. Rusya bu anlamda Panslavist politika gereği Balkan Devletlerini Osmanlı’ya karşı kışkırttı ve bunda da milliyetçilik akımından fazlasıyla yararlandı .Bir diğer önemli neden ise Osmanlı’nın Trablusgarp savaşında İtalyanlara karşı zor durumda kalmış olmasıydı. Trablusgarp Savaşı Osmanlı’nın ordusunun içine düştüğü zayıflığı ve güçsüzlüğü Balkan devletlerine göstermiş bu da balkan devletlerinin Osmanlı’ya karşı cesaretlendirmiş di. Osmanlı Devleti normal şartlarda bu Balkan Devletlerini yenebilmesi gerekmekteydi .Ancak birçok nedenden dolayı Osmanlı Ordusu bu savaşta hiç beklenmedik bir mağlubiyet aldı .Bu mağlubiyetin altında yatan nedenlere baktığımızda komutanlar arasındaki uyumsuzluk ve siyasi görüş farklılıklarının gerginliklere yol açtığını ve emir-komuta zincirinin bozulduğunu görmekteyiz .Aynı şekilde savaş öncesinde Osmanlı ordusunun büyük bir bölümü terhis edilmişti bu da elde yeterince asker olmamasına yol açtı.Tüm bu nedenler bir araya geldiğinde Osmanlı Devleti 1 Balkan savaşında yüzyıllar boyunca hakimiyeti altında tuttuğu Balkan milletlerine karşı yenilmiş oldu ve 1913’te Londra Antlaşması yapılarak 1 Balkan Savaşı’na son verildi .Londra Antlaşması maddelerine baktığımızda ise Osmanlı Devleti’nin Batı sınırının midye-enez olarak çizildiğini görüyoruz .Yani Osmanlı Devleti midye Enez çizgisinin batısında kalan topraklarını ne yazık ki kaybetti .İmroz ve Bozcaada dışındaki Ege Adaları Yunanistan’a verilmiş ve böylece Osmanlı’nın Ege’deki hakimiyeti ortadan kalkmıştı .Arnavutluk ve Ege Adaları’nın geleceği batılı devletler tarafından belirlenmesine karar verilmişti. Balkan Savaşı sırasında Bulgarlar Osmanlı topraklarının çok önemli bir kesimini ele geçirmişti .İşte bu anlaşma ile Osman toprakları Yunanistan ,Bulgaristan ve Sırbistan arasında paylaştırıldı .Savaş devam ederken daha önce Osmanlı’ya bağlı olan Arnavutluk bağımsızlığını ilan etti ve böylece Osmanlı Balkanlardaki son toprak parçasını da 1912’de kaybetmiş oldu .

2. Balkan Savaşı 1913

İkinci Balkan Savaşı’nın en önemli nedeni savaşa katılan devletler arasında yaşanan çıkar çatışmasıydı. 1 Balkan Savaşı’nda Bulgaristan Osmanlı topraklarının çok önemli bir kesimini ele geçirmiş bu da savaşa katılan diğer devletleri çok rahatsız etmişti.Bunun üzerine Yunanistan Sırbistan ve Romanya birleşerek Bulgaristan’a karşı savaş açmış ve bu savaşta Bulgaristan yenilerek ele geçirdiği toprakları diğer devletlerle paylaşmak zorunda kalmıştı. 2. Balkan Savaşı Osmanlı için bir avantaj yaratmış ve Osmanlı karşı harekete geçerek Edirne ve Kırklareli ye yani Doğu Trakya’yı geri almayı başarmıştı .Savaşın sonunda Balkan devletleri Bükreş Antlaşması ile 1913’te anlaşmaya varmıştı. Osmanlı Devleti ile Bulgaristan arasında İstanbul Antlaşması Yunanistan ile de Atina Antlaşması yapılarak İkinci Balkan Savaşı’na son verilmişti .

Balkan Savaşları’nın sonuçlarına baktığımızda Osmanlı Devleti’nin Balkanlar’da bulunan bütün topraklarını kaybettiğini ,Batı Trakya’nın Ege Adaları’nın ve Makedonya topraklarının Osmanlı’dan ayrıldığını görmekteyiz .Osmanlı Devleti’nin Avrupa’daki varlığı Doğu Trakya ile sınırlı kalmış kaybedilen topraklarda yaşayan Türkler baskı ve şiddete maruz kalmamak için Anadolu’ya göç etmişlerdi. Yunanlılar Ege adalarını işgal ederek Osmanlı ve daha sonra kurulacak olan Türkiye Cumhuriyeti için tehdit unsuru haline gelmişlerdi .Balkan savaşları Türk ordusunun içine düştüğü olumsuzluklara ve zayıflığı ortaya çıkarmış ve Türk ordusunda yenilikler yapma ihtiyacı doğmuştur. Balkanlarda yaşayan Türklerin durumu özellikle Batı Trakya’daki Türk sorunu ortaya çıkmış ve bu sorun günümüze kadar devam etmişti. Balkan Savaşları sonucunda Osmanlı’nın Avrupa’da kalan son toprak parçası olan Arnavutluk da Osmanlı’dan ayrılmıştı .Görüldüğü gibi 1. Dünya Savaşı öncesi Osmanlı birçok anlamda mağlubiyetler almış ve oldukça zor durumda kalmıştı.

Bu yazı 40 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Kategoriler
http://bilelimmi.com/bilelimmi-com-hakkinda/ http://bilelimmi.com/iletisim/